Contents 6 headings · 1 min
Post-Hoc Test Neden Gerekli?
ANOVA 3 veya daha fazla grup arasında anlamlı fark olduğunu söyler ama HANGİ gruplar arasında fark olduğunu söylemez. Post-hoc testler tam olarak bu soruyu cevaplar: "A ile B mi, A ile C mi, B ile C mi farklı?" ANOVA anlamlı çıkmadıysa (p > .05) post-hoc test YAPILMAZ.
Hangi Testi Seçmeliyim?
Varyanslar Eşitse (Levene p > .05)
Tukey HSD: En yaygın kullanılan. Tüm ikili karşılaştırmaları yapar. Grup büyüklükleri eşit veya yakın olduğunda ideal. Orta düzey muhafazakar — dengelidir.
Bonferroni: En muhafazakar test. Tip I hata kontrolü çok sıkı. Karşılaştırma sayısı az olduğunda (3-4 grup) uygun. Çok grup olduğunda aşırı muhafazakar olabilir.
Scheffé: En esnek ama en muhafazakar. Karmaşık karşılaştırmalar (A+B vs C gibi) için gerekli. Basit ikili karşılaştırmalarda Tukey tercih edin.
LSD (Fisher): En liberal — Tip I hata kontrolü zayıf. Keşifsel çalışmalarda ve 3 grup olduğunda kullanılabilir. Genel olarak önerilmez.
Varyanslar Eşit Değilse (Levene p < .05)
Games-Howell: Varyans eşitliği varsayımı ihlal edildiğinde en uygun test. Grup büyüklükleri farklı olduğunda da güçlüdür. Varyans eşitsizliğinde ilk tercih.
Dunnett T3: Games-Howell alternatifi. Küçük örneklemlerde daha muhafazakar.
SPSS'te Uygulama
Analyze → Compare Means → One-Way ANOVA → Post Hoc. Varyans eşitse Tukey ve Bonferroni'yi işaretleyin. Varyans eşit değilse Games-Howell'ı işaretleyin. İkisini birden işaretlemek güvenli bir yaklaşımdır.
Sonuçları Raporlama
"Tek yönlü ANOVA sonucunda gruplar arası anlamlı fark bulunmuştur, F(2, 147) = 8.45, p < .001, η² = .10. Tukey HSD post-hoc testi sonuçlarına göre, deney grubu (M = 4.2, SD = 0.8) kontrol grubundan (M = 3.4, SD = 0.9) anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır (p = .002). Plasebo grubu (M = 3.7, SD = 0.7) ile diğer gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır."
