Contents 16 headings · 8 min
- YDS diyalog tamamlama soruları nedir?
- Diyalog soruları neyi ölçer?
- Adım adım diyalog tamamlama çözüm yöntemi
- Boşluğun yerine göre strateji nasıl değişir?
- Boşluk diyaloğun ortasındaysa
- Boşluk son replikteyse
- Boşluk bir soruysa
- Boşluk bir tepkiyse
- Diyalog sorularında sık görülen çeldiriciler
- Çözümlü örnek sorular
- Örnek 1: Boşluk ortada, sonraki replik cevap
- Örnek 2: Boşluk son replikte
- Örnek 3: Boşluk bir tepki, sonraki replik kısmi itiraz
- Diyaloglarda sık geçen kalıplar
- Diyalog sorularına nasıl çalışılır? Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: YDS'de diyalog tamamlama sorusu, iki kişi arasındaki kısa bir konuşmada boş bırakılan repliği seçeneklerden bulmanızı ister. En güvenilir yol, boşluktan hemen sonraki repliği okumaktır: o replik boşluğa verilen bir cevapsa, boşluğun ne tür bir soru ya da görüş olduğunu doğrudan gösterir. Ardından konuşmacının tutumunu (katılma, itiraz, şaşırma), soru tipini, zamirleri ve konunun sürekliliğini kontrol ederek uymayan seçenekleri eleyin.
Bu madde YDS'nin sabit soru tiplerinden diyalog tamamlamayı ayrıca ele alır. Paragraf sorularında bir yazarın metnini okursunuz; burada ise iki konuşmacı arasındaki karşılıklı akışı izlersiniz ve doğru cevabı çoğu zaman tek bir sonraki replik belirler. Uzun metin okuma teknikleri için YDS paragraf anlama teknikleri maddesine bakın; burada yalnız konuşma akışına dayanan bu soru tipinin mantığını, eleme yollarını ve özgün çözümlü örnekleri bulacaksınız.
YDS diyalog tamamlama soruları nedir?
Diyalog sorusunda iki kişinin, çoğunlukla adlarıyla verilen, birkaç repliklik bir konuşmasını görürsünüz. Repliklerden biri "----" ile boş bırakılmıştır. Seçeneklerin her biri o boşluğa gelebilecek bir cümledir ve dilbilgisi bakımından hepsi kusursuz olabilir. Sizden istenen, konuşmanın akışını bozmadan boşluğu dolduran tek repliği bulmanızdır.
Konular genellikle akademik ya da güncel bir sohbettir: bir araştırma, bir haber, bir sağlık sorunu, bir proje ya da bir toplumsal tartışma. Konuşma dili kullanılsa da metin argo ya da deyim ağırlıklı değildir; ölçülen şey, kalıp bilgisinden çok, iki kişinin birbirine ne söylediğini mantıkla takip edebilmenizdir.
YDS toplam 80 sorudan oluşur ve 180 dakika sürer. Diyalog sorularının sınavdaki yeri ve biçimi her dönem ÖSYM'nin yayımladığı sınav kılavuzunda ve çıkmış sorularda görülür; hazırlığa başlamadan önce son sınavların kitapçıklarına bakmanız, soru biçimine alışmanın en kısa yoludur.
Diyalog soruları neyi ölçer?
Bu soru tipi dört beceriyi birlikte yoklar. Hangisini kaçırdığınızı bilmek, yanlışlarınızı analiz ederken işinize yarar.
- Soru ile cevap uyumu: Evet/hayır sorusuna "yes/no" ya da bir durum bildirimiyle, "why" sorusuna sebeple, "how" sorusuna yöntemle cevap verilir. Boşluğun öncesi ve sonrası bu eşleşmeye uymalıdır.
- Tutum ve ton: Konuşmacı katılıyor mu, itiraz mı ediyor, şaşırıyor mu, öneri mi getiriyor? "True, but…", "Still, …", "Exactly." gibi girişler tutumu ele verir.
- Konu sürekliliği: Doğru replik konuşmanın konusunda kalır. Konuya yakın ama başka bir şeyden söz eden seçenek en sık kullanılan çeldiricidir.
- Gönderim ve zaman uyumu: "it", "they", "that idea" gibi zamirlerin neye gönderme yaptığı ve repliklerdeki zamanların birbirini tutması gerekir. Zaman uyumunun ayrıntıları için YDS zaman uyumu maddesine bakabilirsiniz.
Adım adım diyalog tamamlama çözüm yöntemi
- İlk repliği okuyup konuyu belirleyin: Konuşmanın neyle ilgili olduğunu bir kelimeyle not edin (ör. "hava kirliliği", "örneklem").
- Boşluktan sonraki repliğe atlayın: Bu replik bir cevap mı, bir itiraz mı, yeni bir soru mu? Boşluğun ne tür bir cümle olması gerektiğini çoğu zaman bu replik söyler.
- Boşluktan önceki repliği okuyun: Boşluk bir cevapsa önceki soruya uymalı; bir tepkiyse önceki söze tepki vermelidir.
- Beklentinizi kafanızda kurun: Seçeneklere bakmadan "burada bir neden sorusu gelmeli" ya da "burada kısmi bir itiraz gelmeli" diye kısa bir tahmin yapın.
- Uymayanları eleyin: Konuyu değiştiren, sonraki replikle çelişen, soru tipi tutmayan ya da tutumu ters seçenekleri çizin.
- Kalan seçeneği bütün diyalogla okuyun: Seçeneği boşluğa koyup konuşmayı baştan sona bir kez daha okuyun. Akış doğal geliyorsa işaretleyin.
Doğru seçenek çoğu zaman sonraki repliğin "tetikleyicisi"dir. Sonraki replik "Mainly because…" diye başlıyorsa boşlukta bir neden sorusu, "Not really, but…" diye başlıyorsa bir evet/hayır sorusu ya da bir tahmin aranıyor demektir.
Boşluğun yerine göre strateji nasıl değişir?
Boşluk diyaloğun ortasındaysa
En kolay durumdur, çünkü boşluğun iki yanında da ipucu vardır. Önce sonraki repliğe bakın; ardından önceki replikle uyumu kontrol edin. İki kontrolden de geçen seçenek genellikle tektir.
Boşluk son replikteyse
Sonraki replik olmadığı için bütün ağırlık konuşmanın yönündedir. Konuşmacının baştan beri savunduğu görüşü ve boşluktan hemen önceki bağlayıcıyı (Still, So, In that case, Then) dikkate alın. Son replik genellikle bir sonuç, bir öneri ya da bir çekince bildirir; konuşmayı yeni bir konuya açmaz.
Boşluk bir soruysa
Sonraki cevap sorunun tipini belirler. Cevap bir sebep veriyorsa "why/what causes", bir süre veriyorsa "how long", bir yöntem anlatıyorsa "how" sorusu aranır. Evet/hayır sorusu ancak cevap bir onay ya da ret içeriyorsa uygundur.
Boşluk bir tepkiyse
Önceki sözün tonu belirleyicidir. Biri bir sorundan söz ediyorsa doğru tepki çoğu zaman bir soru, bir yorum ya da bir öneridir; sorunu yok sayan ya da konuyu değiştiren seçenekler elenir.
Diyalog sorularında sık görülen çeldiriciler
| Çeldirici türü | Nasıl anlarsınız? |
|---|---|
| Konu kayması | Seçenek konuyla ilgili bir kelime içerir ama başka bir şeyden söz eder. |
| Sonraki replikle çelişki | Seçenek boşluğa konunca sonraki cevap anlamsızlaşır ya da soruya cevap vermez. |
| Yanlış soru tipi | Sonraki replik bir sebep verirken seçenek bir evet/hayır sorusudur ya da tersi. |
| Ters tutum | Konuşmacı itiraz etmesi gerekirken seçenek tam onay bildirir ya da tersi. |
| Önceki bilgiyle çelişki | Seçenek diyalogda daha önce söylenmiş bir bilgiyi yok sayar (ör. "raporu okudum" diyen kişiye "rapor yayımlandı mı?" diye sorulması). |
| Aşırı genelleme | "always", "never", "all" gibi kesin ifadelerle konuşmanın ölçülü tonunu bozar. |
Çözümlü örnek sorular
Aşağıdaki sorular bu madde için yazılmış özgün örneklerdir; ÖSYM sorusu değildir ve diyalogdaki kişiler kurgusaldır.
Örnek 1: Boşluk ortada, sonraki replik cevap
Selin: I've just read the report on air quality in our city. The figures are worse than I expected.
Mark: ----
Selin: Mainly the sharp increase in traffic in the city centre over recent years.
- A) I don't think the report has been published yet.
- B) What do they say is behind such a decline?
- C) Have you shared the figures with the city council?
- D) I'm not surprised, since the air was much cleaner last year.
- E) How long did it take you to read the whole report?
Cevap: B. Selin'in son repliği bir sebep veriyor ("Mainly the sharp increase…"), dolayısıyla boşlukta bir neden sorusu olmalı. A, Selin'in raporu okuduğunu söylemesiyle çelişir. C bir evet/hayır sorusudur, Selin'in cevabı ise ne evet ne hayırdır. D mantıksızdır: hava geçen yıl temizse kötüleşmeye şaşırmamak tutarsızdır. E bir süre sorar, cevap ise süre vermez.
Örnek 2: Boşluk son replikte
Professor Aydın: Your proposal is interesting, but the sample seems rather small for the claims you want to make.
Deniz: I was hoping to make up for that by using in-depth interviews instead of a survey.
Professor Aydın: That would certainly give you richer data. Still, ----
- A) you should be careful not to generalise your findings to the whole population.
- B) interviews are always more reliable than surveys.
- C) I have never conducted any interviews myself.
- D) the sample size is perfectly adequate for your claims.
- E) you have already completed your data collection.
Cevap: A. "Still" bir önceki onaya rağmen süren bir çekinceyi haber verir. Profesörün baştan beri dile getirdiği kaygı küçük örneklemle büyük iddialarda bulunmaktır; A bu kaygıyı sürdürür. B aşırı genellemedir ve çekince bildirmez. C konuyu kişisel deneyime kaydırır. D, profesörün ilk sözüyle çelişir. E, öğrencinin henüz önerisini konuştuğu bilgisine ters düşer.
Örnek 3: Boşluk bir tepki, sonraki replik kısmi itiraz
Emre: I think universities should make all their research data openly available.
Laura: ----
Emre: True, but personal information could be removed before the data are shared.
- A) I agree; there is no reason to keep any data private.
- B) That might be difficult when the data include participants' personal details.
- C) Which universities have already done that?
- D) Open access journals are becoming more popular these days.
- E) I'm sure most researchers would welcome that idea.
Cevap: B. Emre'nin "True, but…" diye başlayan cevabı, Laura'nın haklı bir itirazını kabul edip ona çözüm öneriyor; çözüm de kişisel bilgilerle ilgili. Bu yüzden boşlukta kişisel verilerle ilgili bir çekince olmalı. A ve E tam onaydır; onlardan sonra "True, but…" ile çözüm önermek anlamsız kalır. C bir soru sorar, Emre'nin cevabı ise üniversite adı vermez. D konuyu açık erişimli dergilere kaydırır.
Diyaloglarda sık geçen kalıplar
Kalıpları ezberlemek tek başına soruyu çözmez, ama tutumu hızlı tanımanızı sağlar. Aşağıdaki ifadeler hem diyalog sorularında hem de akademik tartışmalarda sık kullanılır.
| İşlev | Örnek ifadeler |
|---|---|
| Tam katılma | Exactly. / I couldn't agree more. / That's just what I was thinking. |
| Kısmi katılma, ardından itiraz | I take your point, but… / I see where you're coming from, but… / True, but… |
| Katılmama | I'm not so sure about that. / Not necessarily. / I see it differently. |
| Açıklama isteme | What exactly do you mean by…? / Are you saying that…? / How exactly would that work? |
| Şaşırma | Really? I thought… / That's surprising, considering… |
| Öneri | Why don't we…? / Have you considered…? / It might be worth… |
| Sonuç bağlama | So… / In that case… / Then we'd better… |
Kısmi katılma kalıpları özellikle önemlidir: Konuşmacı önce karşısındakini kabul edip sonra "but" ile itirazını getirir. Akademik dilde görüşü yumuşatma yolları için akademik İngilizcede hedging maddesine, "but, however, still" gibi bağlayıcıların ayrıntısı için YDS bağlaçlar rehberi maddesine bakabilirsiniz.
Diyalog sorularına nasıl çalışılır? Sık yapılan hatalar
Bu soru tipi uzun okuma gerektirmez, ama dikkatsizliğe çok açıktır. Çalışırken şu alışkanlıkları edinin:
- Çıkmış soruları türlerine göre ayırın: Boşluğun ortada mı sonda mı olduğunu, bir soru mu tepki mi olduğunu not edin; hangi türde yanıldığınızı görürsünüz.
- Her yanlış için çeldirici türünü yazın: Konu kayması mı, ters tutum mu, yanlış soru tipi mi? Aynı tuzağa ikinci kez düşmeyi azaltır.
- Sesli okuyun: Seçeneği boşluğa koyup diyaloğu yarım sesle okumak, akıştaki kopukluğu duymanızı sağlar.
- Zamanı dengeleyin: Diyalog soruları kısa olduğu için genellikle hızlı çözülür; kazandığınız süreyi okuma bölümüne aktarın. Bölüm bölüm süre planı için YDS süre yönetimi maddesine bakın.
En sık yapılan hatalar ise şunlardır: yalnız boşluktan önceki repliği okuyup sonrakini atlamak, konuyla ilgili bir kelime gördüğü için seçeneği doğru sanmak, dilbilgisi olarak kusursuz olan her seçeneği uygun saymak ve son replikteki "Still", "So" gibi yön verici sözcükleri gözden kaçırmak. Cümle düzeyinde benzer bir ilişki mantığı için YDS cümle tamamlama soruları maddesi de işinize yarar.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ÖSYM (YDS kılavuzu, duyurular ve çıkmış sorular): www.osym.gov.tr
- British Council LearnEnglish, B2 konuşma dersi "Challenging someone's ideas" (kısmi katılma ve itiraz kalıpları): learnenglish.britishcouncil.org
- British Council LearnEnglish, konuşma becerisi kaynakları: learnenglish.britishcouncil.org
FAQ
YDS diyalog soruları nasıl çözülür?
Önce ilk replikten konuyu belirleyin, sonra boşluktan hemen sonraki repliği okuyun; bu replik boşluğa verilen bir cevapsa boşluğun ne tür bir soru ya da görüş olduğunu gösterir. Ardından önceki replikle uyumu, konuşmacının tutumunu, soru tipini ve zamirleri kontrol edin. Konuyu değiştiren ya da sonraki replikle çelişen seçenekleri eleyip kalanı bütün diyalogla bir kez daha okuyun.
Diyalog sorularında boşluktan sonraki replik neden önemli?
Çünkü sonraki replik çoğu zaman boşluğa verilen tepkidir. Bir sebep veriyorsa boşlukta neden sorusu, onay ya da ret içeriyorsa evet/hayır sorusu, 'True, but' ile başlıyorsa bir itiraz aranır. Yalnız önceki repliğe bakarak seçim yapan adaylar, konuyla ilgili görünen ama akışı bozan çeldiricilere en sık bu yüzden takılır.
Diyalog tamamlama soruları için kalıp ezberlemek gerekir mi?
Kalıp bilgisi tek başına yeterli değildir, çünkü soru mantık akışını ölçer ve seçeneklerin çoğu dilbilgisi bakımından doğrudur. Yine de 'I take your point, but', 'Not necessarily', 'Are you saying that' gibi katılma, itiraz ve açıklama isteme kalıplarını tanımak konuşmacının tutumunu hızlı görmenizi sağlar. Kalıpları çıkmış sorular içinde, bağlamıyla öğrenmek daha kalıcıdır.
Diyalog sorularında en sık hangi çeldirici kullanılır?
En yaygın tuzak konu kaymasıdır: seçenek diyaloğun konusuyla ilgili bir kelime içerir ama başka bir şeyden söz eder. Bunu sonraki replikle çelişen seçenekler, yanlış soru tipi, ters tutum ve daha önce söylenen bilgiyi yok sayan seçenekler izler. Yanlışlarınızı bu türlere göre not ederseniz hangi tuzağa yatkın olduğunuzu kısa sürede görürsünüz.
Diyalog soruları YÖKDİL'de de var mı?
Soru tipleri sınavdan sınava değişir ve her sınavın güncel yapısı ÖSYM'nin o döneme ait kılavuzunda yer alır. YÖKDİL'e hazırlanıyorsanız diyalog çalışmaya zaman ayırmadan önce son YÖKDİL kılavuzunu ve çıkmış soru kitapçıklarını inceleyin. İki sınavın genel farkları için sitedeki YDS ve YÖKDİL farkı maddesine bakabilirsiniz.
