Tez Konusu Nasıl Belirlenir? — 7 Adımlı Sistematik Strateji

Neden Konu Seçimi En Kritik Adım?

Yanlış konu seçimi → 2-4 yıl boşa gider. İyi konu seçimi → tez keyifle tamamlanır, makale çıkar, kariyer güçlenir. Rastgele değil sistematik seçin.

Adım 1: İlgi Alanı Listesi

Derslerinizden, okuduğunuz makalelerden, iş deneyiminizden ilginizi çeken 5-10 konu yazın. Bu aşamada filtreleme yapmayın — beyin fırtınası.

Adım 2: Literatür Taraması

Her konu için Google Scholar'da 30 dk arama yapın. "Bu konuda ne kadar çalışma var? Son 3 yılda ne yapılmış? Boşluk nerede?" sorularına hızlı cevap arayın.

Adım 3: Boşluk (Gap) Belirleme

Güçlü tez konusu = literatürdeki boşluk. "X konusu Y bağlamında incelenmemiştir" veya "Mevcut çalışmalar Z yöntemi kullanmamıştır". Boşluk bulamıyorsanız konu çok işlenmiş — daraltın veya yön değiştirin.

Adım 4: Danışman Uyumu

Danışmanınızın uzmanlık alanıyla örtüşen konu seçin. Danışman konunuza uzaksa rehberlik kalitesi düşer. "Bu konuda sizi kim yönlendirebilir?" sorusu kritik.

Adım 5: Fizibilite Kontrolü

Veri toplayabilir misiniz? Etik onay alınabilir mi? Süre yeterli mi? Gerekli yazılım/ekipman var mı? Örnekleme ulaşabilir misiniz? Hayalperest konu seçip veri bulamayan onlarca öğrenci var.

Adım 6: Originality Test

YÖK Tez Merkezi'nde aynı konuda tez var mı? Varsa farklılaşmanız nerede? Aynı konu + aynı yöntem + aynı örneklem = originality yok. En az birini değiştirin.

Adım 7: Danışmanla Görüşme

2-3 konu alternatifi hazırlayın, her birini 1 paragrafta özetleyin (problem + amaç + yöntem taslağı), danışmanınızla görüşün. Danışmanın tercihini dinleyin ama son karar sizin — bu TEZ sizin teziniz.

Kötü Konu İşaretleri

1. "Her şeyi inceleyeceğim" — çok geniş. Daraltın.

2. "Bu daha önce hiç yapılmamış" — belki yapılmamışın bir nedeni var (imkansız, anlamsız).

3. "Danışmanım istedi ama beni hiç ilgilendirmiyor" — motivasyon olmadan 3 yıl dayanamazsınız.