Contents 13 headings · 7 min
- Phrasal verb nedir? Öbek fiilin yapısı
- Edatlar phrasal verb'e hangi anlamı katar?
- YDS phrasal verbs listesi: anlam gruplarına göre
- Araştırma ve inceleme
- Neden, sonuç ve oluşturma
- Artış, azalış ve ortadan kalkma
- Başlatma, erteleme ve iptal
- Başa çıkma, tutum ve ilişki
- Karıştırılan phrasal verb'ler: tek edat, farklı anlam
- Phrasal verb soruları nasıl çözülür?
- Phrasal verb'ler nasıl ezberlenir?
- Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: Phrasal verb (öbek fiil), bir fiil ile bir ya da iki edatın (up, out, off, into…) birleşerek yeni bir anlam kazandığı yapıdır: carry out “gerçekleştirmek”, rule out “dışlamak”, put off “ertelemek”. YDS'de bu fiiller kelime ve cümle tamamlama sorularında, çoğu zaman yalnız edatı değişen seçenekler olarak karşınıza çıkabilir. En verimli çalışma yolu, öbek fiilleri anlam gruplarına ayırıp her birini tek kelimelik akademik karşılığıyla (carry out = conduct) birlikte öğrenmektir.
Bu madde yalnız phrasal verb'lere odaklanır: yapılarını, edatların taşıdığı anlamları, anlam gruplarına göre bir listeyi ve sorularda nasıl ayırt edileceklerini anlatır. Konulara göre gruplanmış akademik kelimeler için YDS akademik kelime listesi, sıklık katmanlarına göre düzenlenmiş liste için YDS en çok çıkan 500 akademik kelime maddesine bakın.
Phrasal verb nedir? Öbek fiilin yapısı
Phrasal verb, bir fiilin ardından gelen bir ya da iki küçük sözcükle (particle) oluşan ve çoğu zaman fiilin tek başına anlamından farklı bir anlam taşıyan yapıdır. “Give” vermek demektir; “give up” ise bırakmak, vazgeçmek. Bu yüzden öbek fiil, parçalarının toplamı olarak değil, tek bir sözcük gibi öğrenilmelidir.
Öbek fiiller yapılarına göre üç gruba ayrılır:
| Tür | Örnek | Nesnenin yeri |
|---|---|---|
| Nesne almayan | break out (patlak vermek), die out (yok olmak), turn out (… olduğu anlaşılmak) | Nesne yoktur: A war broke out. |
| Ayrılabilen (separable) | carry out, turn down, rule out, set up, put off | Nesne edattan önce ya da sonra gelebilir: turn down the offer / turn the offer down |
| Ayrılamayan (inseparable) | look into, deal with, cope with, come across, put up with | Nesne her zaman en sonda: look into the problem |
Ayrılabilen öbek fiillerde nesne bir zamirse (it, them, him) zamir mutlaka fiil ile edatın arasına girer: They turned it down doğrudur, They turned down it yanlıştır. Bu kural, gramer ve cümle tamamlama sorularında sık kullanılan bir ayırt edicidir.
Edatlar phrasal verb'e hangi anlamı katar?
Her öbek fiili ayrı ayrı ezberlemek zordur. Edatların sık taşıdığı anlamları bilmek, ilk kez gördüğünüz bir öbek fiilin anlamını tahmin etmenize yardım eder. Bu anlamlar bir eğilimdir, kesin kural değildir; aynı edat farklı fiillerde başka anlamlar da taşır.
| Edat | Sık anlamı | Örnekler |
|---|---|---|
| up | Artış, tamamlama, ortaya çıkma | build up (birikmek), use up (tüketmek), sum up (özetlemek), bring up (gündeme getirmek) |
| down | Azalma, bastırma, reddetme | cut down on (azaltmak), break down (bozulmak), turn down (reddetmek) |
| out | Sonuna kadar yapma, ortaya çıkarma, yok olma | carry out (gerçekleştirmek), find out (öğrenmek), rule out (dışlamak), wipe out (yok etmek) |
| off | Ayrılma, iptal, başlatma | call off (iptal etmek), lay off (işten çıkarmak), set off (tetiklemek) |
| on | Devam, dayanma | carry on (devam etmek), draw on (yararlanmak), rely on (güvenmek) |
| over | Devralma, baştan sona gözden geçirme, atlatma | take over (devralmak), look over (gözden geçirmek), get over (atlatmak) |
YDS phrasal verbs listesi: anlam gruplarına göre
Aşağıdaki liste, akademik metinlerde ve YDS tarzı sorularda sık görülen öbek fiillerden anlam gruplarına göre derlenmiştir. Yanlarındaki tek kelimelik karşılıklar, aynı anlamın akademik dildeki resmî karşılığıdır; seçenekleri ve çeviri sorularını çözerken bu eşleşmeyi tanımak işinizi kolaylaştırır.
Araştırma ve inceleme
| Phrasal verb | Türkçe anlamı | Akademik karşılığı |
|---|---|---|
| carry out | gerçekleştirmek, yürütmek | conduct, perform |
| look into | incelemek, araştırmak | investigate, examine |
| find out | öğrenmek, ortaya çıkarmak | discover, determine |
| figure out | anlamak, çözmek | understand, solve |
| point out | belirtmek, dikkat çekmek | indicate, note |
| put forward | (görüş, öneri) ileri sürmek | propose, suggest |
| rule out | olasılık dışı bırakmak, dışlamak | exclude, eliminate |
| sum up | özetlemek | summarize |
| draw up | (plan, belge) hazırlamak | prepare, draft |
Neden, sonuç ve oluşturma
| Phrasal verb | Türkçe anlamı | Akademik karşılığı |
|---|---|---|
| bring about | neden olmak, yol açmak | cause, generate |
| set off | tetiklemek, başlatmak | trigger |
| stem from | -den kaynaklanmak | originate from, derive from |
| account for | açıklamak; (bir oranı) oluşturmak | explain; constitute |
| make up | oluşturmak | constitute, comprise |
| turn out | (sonunda) … olduğu anlaşılmak | prove (to be) |
| break down | bozulmak; parçalanmak, ayrışmak | fail; decompose |
Artış, azalış ve ortadan kalkma
| Phrasal verb | Türkçe anlamı | Akademik karşılığı |
|---|---|---|
| build up | birikmek, artmak | accumulate |
| cut down on | azaltmak | reduce |
| phase out | aşamalı olarak kaldırmak | gradually eliminate |
| wipe out | yok etmek | eradicate, destroy |
| die out | (tür, gelenek) yok olmak | become extinct |
| run out of | tükenmek, bitirmek | exhaust, deplete |
| do away with | ortadan kaldırmak | abolish |
Başlatma, erteleme ve iptal
| Phrasal verb | Türkçe anlamı | Akademik karşılığı |
|---|---|---|
| set up | kurmak | establish, found |
| take over | devralmak, kontrolü ele almak | assume control |
| carry on | devam etmek | continue |
| put off | ertelemek | postpone |
| hold up / set back | geciktirmek | delay |
| call off | iptal etmek | cancel |
| turn down | reddetmek | reject, decline |
| break out | (savaş, salgın, yangın) patlak vermek | erupt, begin suddenly |
Başa çıkma, tutum ve ilişki
| Phrasal verb | Türkçe anlamı | Akademik karşılığı |
|---|---|---|
| deal with | ele almak, uğraşmak | address, handle |
| cope with | başa çıkmak | manage |
| put up with | katlanmak | tolerate |
| keep up with | ayak uydurmak | keep pace with |
| come across | rastlamak | encounter |
| come up with | (fikir, çözüm) bulmak | devise, propose |
| draw on | yararlanmak, dayanmak | utilize, rely on |
| back up | desteklemek | support, confirm |
| get over | atlatmak, iyileşmek | recover from |
Karıştırılan phrasal verb'ler: tek edat, farklı anlam
Sorularda en çok zorlanılan durum, aynı fiilin farklı edatlarla gelmesidir. Aşağıdaki çiftleri birlikte çalışın:
| Öbek fiil | Anlamı | Karıştırılan | Anlamı |
|---|---|---|---|
| result in | ile sonuçlanmak | result from | -den kaynaklanmak |
| carry out | gerçekleştirmek | carry on | devam etmek |
| give up | bırakmak, vazgeçmek | give off | (ısı, koku, gaz) yaymak |
| look into | incelemek | look up to | saygı duymak, örnek almak |
| set up | kurmak | set off | tetiklemek; yola çıkmak |
| take up | (yer, zaman) kaplamak; bir işe başlamak | take over | devralmak |
| turn down | reddetmek | turn out | … olduğu anlaşılmak |
| break down | bozulmak, ayrışmak | break out | patlak vermek |
Result in ile result from çiftinde neden ve sonucun yeri yer değiştirir: Smoking results in lung damage (neden önce), Lung damage results from smoking (sonuç önce). Çeviri sorularında bu fark, seçenekleri tek hamlede eler; çeviri tekniği için YDS çeviri stratejisi maddesine bakabilirsiniz.
Phrasal verb soruları nasıl çözülür?
Öbek fiil sorularında doğru seçeneği bulmak için cümlenin bütün anlamını kurmak çoğu zaman yeterlidir. Aşağıdaki adımlar işinizi hızlandırır:
- Boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki sözcüklere bakın. Boşluktan sonra nesne varsa nesne almayan öbek fiilleri (break out, die out) eleyin.
- Cümlenin olumlu mu olumsuz mu ilerlediğini belirleyin. “Despite”, “although” gibi karşıtlık sözcükleri anlam yönünü değiştirir.
- Boşluğa tek kelimelik bir karşılık koyun. “The researchers ---- a survey” cümlesine “conducted” uyuyorsa aradığınız öbek fiil carried out'tur.
- Edatı kontrol edin. Seçeneklerde aynı fiil farklı edatlarla geçiyorsa edatın anlamını tabloyla eşleştirin.
- Zamanı ve çatıyı kontrol edin. Akademik metinlerde öbek fiiller sık sık edilgen kullanılır: The study was carried out in 2020. Edilgen yapı için passive voice maddesine bakın.
Varsayımsal bir örnek (gerçek bir sınav sorusu değildir):
The committee decided to ---- the meeting until all the data had been analysed.
A) carry out B) put off C) give off D) look into E) set up
“Bütün veriler analiz edilene kadar” ifadesi bir erteleme anlatır; tek kelimelik karşılığı “postpone” olan put off doğru cevaptır. Öbür seçenekler cümleye anlamca uymaz: carry out “gerçekleştirmek”, give off “yaymak”, look into “incelemek”, set up “kurmak” demektir.
Bazı öbek fiillerdeki “to” bir edattır ve ardından fiil gelirse fiil -ing alır: look forward to meeting, object to working. “To”dan sonra fiil yalın gelir sanmak sık yapılan bir hatadır; ayrıntı için gerund ve infinitive rehberine bakın.
Phrasal verb'ler nasıl ezberlenir?
YDS 80 sorudan oluşur ve 180 dakika sürer; kelime bilgisi bu soruların önemli bir bölümünde, okuma ve çeviri sorularında da dolaylı olarak işinize yarar. Öbek fiilleri uzun bir alfabetik listeden ezberlemek yerine şu yolları deneyin:
- Anlam grubuyla öğrenin: Yukarıdaki gibi “erteleme ve iptal” ya da “neden-sonuç” grupları, benzer öbek fiilleri birbirinden ayırmayı kolaylaştırır.
- Tek kelimelik karşılıkla eşleştirin: Kartın bir yüzüne öbek fiili, öbür yüzüne Türkçe anlamı ve akademik karşılığını yazın.
- Örnek cümle kurun: Her öbek fiil için kendi alanınızdan kısa bir cümle yazın; okuduğunuz makalelerde geçenleri işaretleyin.
- Karıştırdığınız çiftleri ayrı çalışın: result in / result from gibi çiftleri aynı kartta karşılaştırarak tekrar edin.
- Aralıklı tekrar yapın: Bir gün, üç gün ve bir hafta sonra tekrar etmek kalıcılığı artırır; yöntemin ayrıntıları YDS kelime çalışma teknikleri maddesinde anlatılır.
Öbek fiiller paragraf içinde de sorulabildiği için boşluk doldurma pratiğiyle birlikte çalışmak yararlıdır; bunun için YDS cloze test stratejisi maddesine bakın. Deneme sonuçlarınızın puan karşılığını görmek için YDS puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Fiilin tek başına anlamından tahmin etmek: “Turn down” bir şeyi aşağı çevirmek değil, reddetmektir. Öbek fiili bütün olarak öğrenin.
- Zamiri yanlış yere koymak: Ayrılabilen öbek fiilde carry it out doğru, carry out it yanlıştır.
- Ayrılamayan fiili bölmek: look the problem into yanlıştır; doğrusu look into the problem.
- Tek anlam ezberlemek: Make up “oluşturmak”, “uydurmak” ve “barışmak” anlamlarına gelebilir; cümleye uyan anlamı seçin.
- Gündelik anlamda takılı kalmak: Take off “havalanmak” anlamıyla bilinir; akademik metinde “hızla yükselmek, yaygınlaşmak” anlamında da kullanılır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ÖSYM (YDS kılavuzu, duyurular ve sınav takvimi): https://www.osym.gov.tr
- Cambridge Dictionary (öbek fiil anlamları ve örnek cümleler): https://dictionary.cambridge.org
- Oxford Learner's Dictionaries: https://www.oxfordlearnersdictionaries.com
FAQ
Phrasal verb nedir, Türkçesi ne?
Phrasal verb, bir fiil ile bir ya da iki edatın birleşerek yeni bir anlam kazandığı yapıdır; Türkçede öbek fiil ya da deyimsel fiil denir. Anlamı çoğu zaman parçalarından tahmin edilemez: give vermek demektir, give up ise bırakmak, vazgeçmek. Bu yüzden öbek fiiller tek bir sözcük gibi, anlamı ve örnek cümlesiyle birlikte öğrenilmelidir.
YDS'de phrasal verb soruları nasıl çözülür?
Önce cümlenin anlamını kurun ve boşluğa tek kelimelik bir karşılık koyun; örneğin conducted uyuyorsa aradığınız carried out olur. Ardından boşluktan sonra nesne olup olmadığına, cümlenin anlam yönüne ve seçeneklerdeki edat farkına bakın. Akademik metinlerde öbek fiillerin edilgen kullanılabildiğini de unutmayın.
Ayrılabilen ve ayrılamayan phrasal verb farkı nedir?
Ayrılabilen öbek fiillerde nesne edattan önce ya da sonra gelebilir: turn down the offer ya da turn the offer down. Nesne zamirse araya girmek zorundadır: turn it down. Ayrılamayan öbek fiillerde ise nesne her zaman en sonda yer alır: look into the problem, deal with the issue. Sözlükler bu bilgiyi örnek cümlelerle gösterir.
Result in ile result from arasındaki fark nedir?
Result in ile sonuçlanmak anlamına gelir ve önce neden, sonra sonuç yazılır: smoking results in lung damage. Result from ise kaynaklanmak anlamına gelir ve önce sonuç, sonra neden yazılır: lung damage results from smoking. Çeviri ve cümle tamamlama sorularında bu sıra farkı yanlış seçenekleri hızla elemenizi sağlar.
Phrasal verb'ler en kolay nasıl ezberlenir?
Uzun alfabetik listeler yerine anlam gruplarıyla çalışın: erteleme ve iptal, neden ve sonuç, artış ve azalış gibi. Her öbek fiili Türkçe anlamı ve tek kelimelik akademik karşılığıyla birlikte kartlara yazın, kendi alanınızdan bir örnek cümle kurun ve aralıklı tekrar yapın. Karıştırdığınız çiftleri aynı kartta karşılaştırarak çalışın.
Language Threshold: frequently asked
YDS puanı kaç yıl geçerli?
YDS puanının geçerlilik süresi genel olarak 5 yıldır; bazı kurumlar kendi düzenlemelerinde farklı süreler belirleyebilir. Doçentlik başvurusunda ise YDS, e-YDS ve YÖKDİL sonuçlarına süre sınırı uygulanmaz.
