Doçentlik Sözlü Sınavı Kaldırıldı — 2018 Sonrası Eser İnceleme ve Jüri Süreci

Doçentlik Sözlü Sınavı Hâlâ Yapılıyor mu?

Hayır. ÜAK'ın yaptığı doçentlik sözlü sınavı, 7100 sayılı Kanunla 2547 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik ve 15 Nisan 2018 tarihli Doçentlik Yönetmeliği ile 2018'de kaldırıldı. Bugün doçentlik unvanı yalnızca eser incelemesi sonucunda verilir; unvan sürecinde jüri önüne çıkılan bir sınav aşaması yoktur. "Eser inceleme raporları olumlu olan adaylar sözlü sınava davet edilir" gibi anlatımlar 2018 öncesi sisteme aittir.

Bugünkü Süreç Adım Adım

1. Başvuru: e-Devlet üzerinden Doçentlik Bilgi Sistemi'ne (DBS) yapılır. Başvurular yılda iki dönem, Mart ve Ekim aylarında alınır. Doktora (veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta, veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik) derecesi, YDS/YÖKDİL'den en az 55 puan (veya eşdeğeri kabul edilen bir puan) ve temel alanınız için ÜAK'ın belirlediği asgari yayın ve puan şartları gerekir.

2. Asgari şart incelemesi: Başvurunuzun diploma, yabancı dil ve yayın şartlarını sağlayıp sağlamadığı incelenir. Şartları sağlamayan başvuru eser değerlendirmesine geçilmeden sonuçlandırılır.

3. Jüri oluşturulması: Doçentlik Komisyonu her aday için 5 asıl + 2 yedek üyeli bir jüri kurar; alanda yeterli profesör yoksa jüri 3 asıl + 1 yedek üyeyle oluşturulur. Jüri üyeleri profesörler arasından, YÖK veri tabanı üzerinden objektif ölçütlerle seçilir; aday jüri seçemez.

4. Eser incelemesi ve raporlar: Jüri üyeleri eserlerinizi nitelik ve bilime katkı açısından inceler ve sonucu "başarılı" ya da "başarısız" olarak belirten gerekçeli rapor yazar. Rapor süresi 1 aydır; gerekirse 1 ay ek süre verilir. Süresinde rapor vermeyen asıl üyenin yerine yedek üyenin raporu alınır.

5. Karar ve unvan: 5 kişilik jüride en az 3, 3 kişilik jüride en az 2 olumlu rapor gerekir. Başarılı bulunan adaya doçentlik unvanı ÜAK Yönetim Kurulu kararıyla verilir ve doçentlik belgesi düzenlenir. Sonuç DBS üzerinden adaya bildirilir.

Süreç Ne Kadar Sürer?

Toplam süre; jürinin kurulmasına, eserlerin jüri üyelerine ulaşmasına ve raporların tamamlanmasına bağlıdır. Raporlar için öngörülen süre 1 ay, gerekirse 1 ay ek süredir; mazeret ya da süresinde rapor verilmemesi nedeniyle yedek üyeye geçilirse süreç uzayabilir. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu DBS üzerinden takip edebilirsiniz.

Peki Sözlü Sınav Tamamen mi Bitti?

Unvan için evet. Ancak 2547 sayılı Kanun md. 24 uyarınca üniversiteler, doçent kadrosuna atamada ek koşul olarak sözlü sınav isteyebilir. Bu sınavın jürisini rektörün talebi üzerine ÜAK belirler; sınav, atamanın yapılacağı üniversitede yapılır. Başarılı olan aday ÜAK'tan "Doçentlik Sözlü Sınavı Başarı Belgesi" alabilir ve bu belgeyle sözlü sınav şartı arayan başka bir üniversitede yeniden sınava girmez. 2018 öncesi sistemde sözlü sınavı geçerek doçent olanlardan bu şart istenemez. Bu sınava ve bilimsel sunuma nasıl hazırlanacağınızı "Doçent Kadrosu Sözlü Sınavı ve Bilimsel Sunum — Hazırlık Rehberi" maddemizde ayrıntılı anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Eser incelemesinde başarısız olursam ne olur? Sonuç DBS üzerinden size bildirilir. Eksik eser ve faaliyetlerinizi tamamlayarak, başvurduğunuz dönem esas alındığında en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilirsiniz. Asgari şartları sağlamadığı için sonuçlandırılan başvurularda ise eksiği tamamlayıp sonraki dönemlerde yeniden başvurulabilir.

Sonuca itiraz edebilir miyim? Sürece ilişkin itirazları Doçentlik Komisyonu inceler. Ayrıca işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Etik ihlal iddiası olursa ne olur? Jüri üyesi etik ihlal tespit ederse konu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonuna gönderilir ve karar verilene kadar başvurunuz bekletilir. İhlal kesinleşirse başarısız sayılırsınız; iddia yersiz bulunursa süreç kaldığı yerden devam eder.

Jüriyle yüz yüze görüşecek miyim? Hayır. Unvan sürecinde jüriyle sınav ya da görüşme yapılmaz; değerlendirme yalnızca dosyanızdaki eserler üzerinden yürütülür. Bu nedenle başvuru dosyanızı eksiksiz ve doğru beyanlarla hazırlamak kritik önemdedir.

Doçent olunca kadroya otomatik atanır mıyım? Hayır. Unvan, kadroya atanmayı otomatik sağlamaz. Üniversitelerin Resmî Gazete'de ve kendi internet sitelerinde ilan ettiği doçent kadrolarına başvurursunuz. Rektör, alanınızla ilgili en az biri başka bir üniversiteden olmak üzere en az üç profesörden dosyanız hakkında görüş alır ve üniversite yönetim kurulunun görüşünü de dikkate alarak atama kararını verir. Üniversitenin kendi atama ölçütleri ve varsa sözlü sınavı bu aşamada uygulanır.