İçindekiler 6 başlık · 1 dk
Güvenilirlik Nedir?
Güvenilirlik, bir ölçme aracının tutarlı ve tekrarlanabilir sonuçlar üretme derecesidir. Aynı kişilere aynı ölçeği farklı zamanlarda uygularsanız benzer sonuçlar çıkmalıdır. Güvenilirliği düşük bir ölçek = güvenilmez veri = geçersiz araştırma. Hakem değerlendirmesinde güvenilirlik raporu mutlaka kontrol edilir.
Cronbach Alpha Nedir?
İç tutarlılık güvenilirliğinin en yaygın göstergesi. Ölçekteki maddelerin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu ölçer. 0 ile 1 arasında değer alır.
α ≥ 0.90: Mükemmel güvenilirlik.
α ≥ 0.80: İyi güvenilirlik.
α ≥ 0.70: Kabul edilebilir güvenilirlik.
α ≥ 0.60: Sorgulanabilir — keşifsel araştırmalarda kabul edilebilir.
α < 0.60: Düşük güvenilirlik — ölçeği kullanmayın veya revize edin.
SPSS'te Hesaplama
Analyze → Scale → Reliability Analysis. Ölçek maddelerini "Items" kutusuna ekleyin. Model: Alpha. Statistics: "Scale if item deleted" işaretleyin. Bu seçenek her madde çıkarıldığında alpha'nın nasıl değişeceğini gösterir — düşük katkılı maddeleri tespit eder.
"Item-Total Correlation" ve "Alpha if Item Deleted"
Corrected Item-Total Correlation: Her maddenin toplam puanla korelasyonu. < 0.30 ise madde sorunlu — çıkarmayı düşünün.
Cronbach Alpha if Item Deleted: Bu madde çıkarılsa alpha artıyor mu? Artıyorsa madde ölçeğe zarar veriyor — çıkarın.
Alternatif Güvenilirlik Yöntemleri
Split-Half (İki Yarı): Ölçeği ikiye bölüp iki yarının korelasyonunu hesaplama. Spearman-Brown düzeltmesi uygulanır.
Test-Retest: Aynı ölçeği 2-4 hafta arayla aynı gruba uygulayıp korelasyon hesaplama. Zamana karşı tutarlılık.
Composite Reliability (CR): SEM analizlerinde Cronbach Alpha yerine kullanılır. CR > 0.70 kabul edilir.
McDonald's Omega: Alpha'nın varsayımlarını karşılamayan durumlarda daha doğru. R'da "psych" paketiyle hesaplanır.
APA Raporlama
"Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği Cronbach Alpha katsayısı ile incelenmiş, motivasyon alt boyutu için α = .87, öz yeterlik alt boyutu için α = .82 ve ölçeğin tamamı için α = .91 olarak hesaplanmıştır."
