SPSS'te Veri Dosyası Yönetimi ? Birleştirme, Bölme, Filtreleme ve Dönüştürme
Neden Veri Yönetimi Gerekiyor?
Analizden önce verinizi organize etmeniz gerekir: farklı dosyaları birleştirme, alt grupları ayırma, belirli katılımcıları filtreleme, değişkenleri dönüştürme. Bu işlemler menüden kolay yapılır ama bilinmezse saatler harcanır.
Dosya Birleştirme (Merge)
Değişken ekleme (satırlar aynı, sütun ekleme): Data ? Merge Files ? Add Variables. İki dosyada aynı kişiler var, farklı değişkenler ekleniyor. Ortak anahtar değişken (ID) gerekir.
Gözlem ekleme (sütunlar aynı, satır ekleme): Data ? Merge Files ? Add Cases. İki dosyada aynı değişkenler var, farklı kişiler ekleniyor. Değişken adları AYNI olmalı.
Veri Bölme (Split File)
Ne zaman: Analizi gruplara göre ayrı ayrı yapmak istediğinizde. "Kadın ve erkek için ayrı ayrı betimsel istatistik" gibi.
SPSS: Data ? Split File ? Compare groups veya Organize output by groups ? cinsiyet seçin ? OK. Bundan sonra TÜM analizler gruplara göre ayrı çıktı verir.
Kapatma: Data ? Split File ? Analyze all cases.
Filtreleme (Select Cases)
Ne zaman: Belirli katılımcıları analiz dışı bırakmak. "Sadece 20-30 yaş arası" veya "sadece deney grubu" analizi.
SPSS: Data ? Select Cases ? If condition is satisfied ? yas >= 20 & yas <= 30 ? Continue ? OK.
DİKKAT: Filtreleme aktifken tüm analizler filtrelenmiş veriyle yapılır. Durum çubuğunda "Filter on" yazar. İşiniz bitince Data ? Select Cases ? All cases ile kapatın.
Sıralama (Sort Cases)
Data ? Sort Cases ? sıralama değişkenini seçin ? Ascending veya Descending. %27 alt-üst grup analizi için toplam puana göre sıralama gerekir.
Değişken Özellikleri
Variable View'da düzenleyin:
Name: Kısa, İngilizce, boşluksuz (motivasyon, basari_puan).
Label: Türkçe açıklama ("Akademik Başarı Puanı").
Values: Kategorik kodlar (1=Kadın, 2=Erkek).
Measure: Scale (sürekli), Ordinal (sıralama), Nominal (kategorik). DOĞRU ayarlayın ? grafik ve analiz türünü etkiler.
Missing: Kayıp veri kodlarını tanımlayın (99, 999 gibi).