SPSS'te Varyans Homojenliği ? Levene Testi ve İhlal Durumunda Çözüm
Varyans Homojenliği Nedir?
Grupların bağımlı değişkendeki varyanslarının (dağılım genişliğinin) yaklaşık eşit olması. t-test ve ANOVA'nın varsayımı. Bir grubun varyansı çok büyük, diğerinin çok küçükse sonuçlar güvenilmez olabilir.
SPSS'te Levene Testi
t-test içinde: Analyze ? Compare Means ? Independent-Samples T Test ? çıktıda otomatik gelir.
ANOVA içinde: Analyze ? Compare Means ? One-Way ANOVA ? Options ? Homogeneity of variance test.
GLM içinde: Options ? Homogeneity tests.
Çıktıyı Okuma
Levene Statistic ve p (Sig.):
p > .05 ? Varyanslar homojen ? varsayım sağlanıyor ? "Equal variances assumed" satırını okuyun.
p < .05 ? Varyanslar homojen DEĞİL ? varsayım ihlal edilmiş ? Düzeltme gerekir.
İhlal Durumunda Ne Yapmalı?
t-test için: "Equal variances not assumed" satırını okuyun. SPSS otomatik Welch düzeltmesi uygular ? df ondalıklı olur (Welch'in t-testi).
ANOVA için: Options ? Welch veya Brown-Forsythe ? bu testler varyans homojenliği gerektirmez. Post-hoc olarak Games-Howell kullanın (Tukey yerine).
APA Raporlama
Homojen: "Levene testi sonucunda varyansların homojen olduğu belirlenmiştir (F = 1.23, p = .27)."
Homojen değil: "Levene testi varyans homojenliğinin sağlanmadığını göstermiştir (F = 4.56, p = .012). Bu nedenle Welch düzeltmeli t-testi / Games-Howell post-hoc testi kullanılmıştır."
Sık Hata
Levene anlamlı çıktığında (p < .05) yanlış satırı okumak. "Equal variances assumed" DEĞİL, "Equal variances NOT assumed" satırını okuyun. Bu tek hata p değerini ve sonucu değiştirebilir.