Tezim İçin Hangi İstatistiksel Testi Kullanmalıyım? ? Karar Ağacı

En Çok Sorulan Soru

"Hocam hangi testi kullanacağım?" ? tez danışmanlarının en sık duyduğu soru. Yanlış test seçimi = yanlış bulgular = revizyon. Bu karar ağacı 3 soruyla sizi doğru teste yönlendirir.

Soru 1: Amacınız Nedir?

A. İki veya daha fazla grup KARŞILAŞTIRMAK ? Soru 2'ye gidin (fark testleri).

B. Değişkenler arası İLİŞKİ aramak ? Soru 3'e gidin (ilişki testleri).

C. Bir değişkenin diğerini YORDAYIP yordamadığını test etmek ? Regresyon bölümüne gidin.

D. Kategorik değişkenler arası bağıntı ? Ki-kare bölümüne gidin.

Soru 2: Kaç Grubunuz Var ve Gruplar Bağımsız mı?

2 bağımsız grup + normal dağılım ? Bağımsız örneklem t-testi.

2 bağımsız grup + normal dağılım YOK ? Mann-Whitney U testi.

2 bağımlı ölçüm (ön-son test) + normal ? Eşleştirilmiş t-testi.

2 bağımlı ölçüm + normal DEĞİL ? Wilcoxon İşaretli Sıralar.

3+ bağımsız grup + normal ? Tek yönlü ANOVA (+ post-hoc).

3+ bağımsız grup + normal DEĞİL ? Kruskal-Wallis.

3+ bağımlı ölçüm + normal ? Tekrarlı ölçümler ANOVA.

3+ bağımlı ölçüm + normal DEĞİL ? Friedman testi.

2+ bağımsız değişken × 1 bağımlı ? İki yönlü (Faktöriyel) ANOVA.

1 bağımsız + 1 bağımlı + 1 kovaryat ? ANCOVA.

1 bağımsız + 2+ bağımlı ? MANOVA.

Soru 3: Değişken Türleri Nedir?

2 sürekli değişken + normal ? Pearson korelasyon.

2 sürekli değişken + normal DEĞİL ? Spearman korelasyon.

1 sıralama + 1 sürekli ? Spearman korelasyon.

2+ yordayıcı ? 1 sürekli bağımlı ? Çoklu doğrusal regresyon.

2+ yordayıcı ? 1 kategorik bağımlı (2 düzey) ? Binary lojistik regresyon.

2+ yordayıcı ? 1 kategorik bağımlı (3+ düzey) ? Multinominal lojistik regresyon.

Ki-Kare Testleri

2 kategorik değişken arası ilişki ? Ki-kare bağımsızlık testi.

1 kategorik değişkenin dağılımı beklentiye uyuyor mu? ? Ki-kare uyum iyiliği.

Gelişmiş Yöntemler

Aracılık etkisi test etmek ? PROCESS Macro Model 4 (Bootstrap).

Düzenleyicilik test etmek ? PROCESS Macro Model 1.

Karmaşık model (gizil değişkenler) ? Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM).

Ölçek geliştirme ? AFA + DFA + güvenilirlik analizi.

Normallik Kontrolü Nerede Gerekli?

Parametrik testlerin HEPSİNDE gerekli: t-test, ANOVA, Pearson korelasyon, regresyon. Non-parametrik testlerde GEREKMEZ: Mann-Whitney, Wilcoxon, Kruskal-Wallis, Spearman, Ki-kare. Normallik sağlanmıyorsa ? parametrik testin non-parametrik karşılığını kullanın.