SPSS'te t-Testi Nasıl Yapılır? ? Bağımsız ve Eşleştirilmiş Örneklem
t-Testi Ne Zaman Kullanılır?
2 grubun ortalamasını karşılaştırmak istediğinizde. En temel ve en sık kullanılan istatistiksel test. "Erkekler ve kadınlar arasında fark var mı?" veya "Ön test - son test arasında fark var mı?" sorularına cevap verir.
Bağımsız Örneklem t-Testi
Ne zaman: 2 FARKLI grup karşılaştırması. Erkek vs kadın, deney vs kontrol, 1. sınıf vs 4. sınıf.
SPSS: Analyze ? Compare Means ? Independent-Samples T Test. Test Variable: bağımlı değişken (puan). Grouping Variable: grup değişkeni (cinsiyet). Define Groups: 1 ve 2 (veya kodlarınız).
Çıktı: Levene testi + t-test tablosu. Levene p > .05 ? "Equal variances assumed" satırını okuyun. Levene p < .05 ? "Equal variances not assumed" satırını okuyun.
Raporlama: "Bağımsız örneklem t-testi sonucunda deney grubu (M = 78.5, SD = 9.2) ile kontrol grubu (M = 71.3, SD = 10.1) arasında anlamlı fark bulunmuştur, t(98) = 3.82, p < .001, d = 0.74."
Eşleştirilmiş (Bağımlı) Örneklem t-Testi
Ne zaman: AYNI grubun 2 farklı ölçümü. Ön test vs son test, tedavi öncesi vs sonrası.
SPSS: Analyze ? Compare Means ? Paired-Samples T Test. Variable 1: ön test puanı. Variable 2: son test puanı.
Raporlama: "Eşleştirilmiş örneklem t-testi sonucunda, katılımcıların son test puanları (M = 82.1, SD = 7.8) ön test puanlarından (M = 68.4, SD = 9.3) anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur, t(49) = 8.92, p < .001, d = 1.59."
Cohen's d (Etki Büyüklüğü)
SPSS otomatik vermez. Hesaplama: d = (M? - M?) / SD(pooled). |d| = 0.2 küçük, 0.5 orta, 0.8 büyük etki. Online hesaplayıcı: "effect size calculator" arayın. APA raporunda mutlaka belirtin.
Varsayımlar Kontrol Listesi
? Bağımlı değişken sürekli (interval/ratio) mi? ? Normal dağılım var mı? (Shapiro-Wilk) ? Varyanslar homojen mi? (Levene ? bağımsız t-test için) ? Gözlemler bağımsız mı? Normal dağılım yoksa ? Mann-Whitney U (bağımsız) veya Wilcoxon (eşleştirilmiş).
