SPSS'te Eşleştirilmiş (Paired) t-Test ? Ön Test-Son Test Karşılaştırması

Ne Zaman Kullanılır?

AYNI grubun İKİ farklı zamandaki ölçümlerini karşılaştırmak istediğinizde. En tipik kullanım: ön test - son test karşılaştırması. "Eğitim sonrası puanlar arttı mı?" sorusuna cevap verir. Bağımsız t-testten farkı: iki farklı grup değil, AYNI kişilerin iki ölçümü.

Varsayımlar

1. Bağımlı değişken sürekli (interval/ratio) olmalı.

2. FARK puanları (son test - ön test) normal dağılmalı. Dikkat: ön test ve son test ayrı ayrı değil, FARK puanlarının normalliği kontrol edilir.

3. Gözlemler birbirinden bağımsız olmalı (bir kişinin cevabı diğerini etkilememeli).

SPSS Adımları

1. Analyze ? Compare Means ? Paired-Samples T Test.

2. Variable 1: ön test, Variable 2: son test ? Paired Variables kutusuna taşıyın.

3. OK.

Çıktıyı Okuma

Paired Samples Statistics: Her ölçümün ortalaması ve SD'si. Artış mı azalış mı hemen görünür.

Paired Samples Correlations: İki ölçüm arası korelasyon. r > .50 beklenir (aynı kişiler sonuçta).

Paired Samples Test: t değeri, df ve p (Sig. 2-tailed). p < .05 ? anlamlı fark. Mean Difference: farkın ortalaması ve %95 güven aralığı.

Etki Büyüklüğü (Cohen's d)

SPSS otomatik vermez. Hesaplama: d = Ortalama fark / SD(fark). VEYA: d = t / ?N. |d| = .20 küçük, .50 orta, .80 büyük.

APA Raporlama

"Eğitim öncesi (M = 62.4, SD = 12.3) ve eğitim sonrası (M = 74.8, SD = 10.7) başarı puanları eşleştirilmiş örneklem t-testi ile karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda eğitim sonrası puanların eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir, t(49) = -5.82, p < .001, d = 0.82 (büyük etki)."

Sık Hatalar

1. Bağımsız t-test ile karıştırmak ? 2 farklı grup varsa bağımsız, aynı grubun 2 ölçümü varsa eşleştirilmiş.

2. Normalliği ön test ve son testte ayrı ayrı kontrol etmek ? FARK puanının normalliği kontrol edilmeli.

3. Etki büyüklüğü raporlamamak ? sadece p değeri yetmez.