SPSS'te ANOVA Nasıl Yapılır? ? Adım Adım Uygulama ve Raporlama
ANOVA Ne Zaman Kullanılır?
3 veya daha fazla bağımsız grubun ortalamasını karşılaştırmak istediğinizde. Örnek: "3 farklı öğretim yönteminin akademik başarıya etkisi var mı?" 2 grup olsaydı t-test yeterdi, 3+ grup olduğunda ANOVA kullanılır.
Varsayım Kontrolü (ANOVA Öncesi)
1. Normal dağılım: Her grup için ayrı ayrı kontrol edin. Shapiro-Wilk veya çarpıklık/basıklık. Normal değilse ? Kruskal-Wallis.
2. Varyans homojenliği (Levene testi): ANOVA menüsünde otomatik gelir. p > .05 ? varyanslar eşit (homojen). p < .05 ? varyanslar eşit değil ? Welch ANOVA veya Games-Howell post-hoc kullanın.
3. Bağımsızlık: Gruplar birbirinden bağımsız olmalı. Aynı kişilerin farklı zamanlarda ölçümüyse ? Tekrarlı Ölçümler ANOVA.
SPSS Adımları
1. Analyze ? Compare Means ? One-Way ANOVA.
2. Bağımlı değişkeni "Dependent List"e, grup değişkenini "Factor"e sürükleyin.
3. "Post Hoc" butonuna tıklayın ? Tukey + Games-Howell işaretleyin.
4. "Options" butonuna tıklayın ? Descriptive + Homogeneity of variance test işaretleyin.
5. OK tıklayın.
Çıktıyı Okuma
Descriptives tablosu: Her grubun ortalaması (Mean), standart sapması (SD), kişi sayısı (N).
Levene testi: p > .05 ? varyanslar eşit, Tukey kullanın. p < .05 ? Games-Howell kullanın.
ANOVA tablosu: F değeri ve p (Sig.) değeri. p < .05 ? gruplar arası anlamlı fark var. p > .05 ? anlamlı fark yok.
Post-Hoc tablosu: Hangi gruplar arası fark var? Mean Difference sütunu ve Sig. sütununa bakın. p < .05 olan çiftlerde anlamlı fark var.
Etki Büyüklüğü (?²)
SPSS otomatik vermez ? kendiniz hesaplayın: ?² = SS(Between) / SS(Total). ANOVA tablosundaki "Sum of Squares" değerleriyle. ?² = .01 küçük, .06 orta, .14 büyük etki. Hakemler etki büyüklüğü ister ? sadece p yetmez.
APA Raporlama
"Öğretim yöntemlerinin akademik başarıya etkisi tek yönlü ANOVA ile incelenmiştir. Levene testi varyansların homojen olduğunu göstermiştir (p = .32). ANOVA sonucunda gruplar arası anlamlı fark bulunmuştur, F(2, 147) = 8.45, p < .001, ?² = .10. Tukey HSD testi sonuçlarına göre, proje tabanlı öğrenme grubu (M = 82.4, SD = 8.3) geleneksel yöntem grubundan (M = 74.1, SD = 9.7) anlamlı düzeyde yüksek puan almıştır (p = .001)."
