R ile İstatistiksel Analiz ? SPSS'ten R'a Geçiş Başlangıç Rehberi
R Neden Öğrenmelisiniz?
R, ücretsiz ve açık kaynaklı istatistiksel analiz yazılımıdır. SPSS'in yapamadığı birçok analizi yapar (SEM, bayesian, karma modeller). Hakemler giderek daha sık "R ile tekrarlanabilir analiz" istemektedir. Ücretsiz olması, paket zenginliği ve tekrarlanabilirlik avantajı ile akademik dünyada hızla yayılmaktadır.
Kurulum (5 Dakika)
1. r-project.org ? Download R (Windows/Mac/Linux). Temel R kurulumu.
2. rstudio.com ? Download RStudio Desktop (ücretsiz). R'ın kullanıcı dostu arayüzü.
3. RStudio'yu açın ? R otomatik bağlanır. 4 panel: Console (komut satırı), Source (script), Environment (değişkenler), Plots (grafikler).
Temel Komutlar
Veri okuma: veri <- read.csv("dosya.csv") ? CSV dosyası okuma. Veya readxl paketinden: veri <- read_excel("dosya.xlsx")
Veriyi görme: head(veri) ? ilk 6 satır. str(veri) ? değişken türleri. summary(veri) ? betimsel istatistik.
Paket yükleme: install.packages("psych") ? bir kez. library(psych) ? her oturumda.
Temel Analizler
t-test: t.test(puan ~ cinsiyet, data = veri) ? bağımsız örneklem. t.test(veri$ontest, veri$sontest, paired = TRUE) ? eşleştirilmiş.
ANOVA: model <- aov(puan ~ grup, data = veri); summary(model) ? tek yönlü ANOVA. TukeyHSD(model) ? post-hoc.
Korelasyon: cor.test(veri$x, veri$y) ? Pearson. cor.test(veri$x, veri$y, method = "spearman") ? Spearman.
Regresyon: model <- lm(y ~ x1 + x2 + x3, data = veri); summary(model) ? çoklu regresyon.
SPSS'ten R'a Geçiş İpuçları
1. Menü yok, komut satırı var ? başta korkutucu ama daha güçlü ve tekrarlanabilir.
2. Script kaydedin ? aynı analizi tek tıkla tekrarlayabilirsiniz (SPSS'te her seferinde menüden tıklarsınız).
3. Hata mesajlarını Google'layın ? Stack Overflow'da %99 cevap var.
4. Bir haftada temel R öğrenilebilir ? YouTube'da "R for beginners" serilerine bakın.
Önerilen Paketler
tidyverse: Veri manipülasyonu ve görselleştirme (ggplot2, dplyr). psych: Cronbach Alpha, AFA, betimsel. lavaan: SEM ve DFA. lme4: Karma modeller. ggplot2: Profesyonel grafikler.
