İçindekiler 10 başlık · 8 dk
- TÜBA-GEBİP ve BAGEP nedir?
- TÜBA-GEBİP ile BAGEP arasındaki farklar
- TÜBA-GEBİP başvuru şartları nelerdir?
- BAGEP başvuru şartları nelerdir?
- Başvuru dosyası nasıl hazırlanır? Adım adım
- Değerlendirme nasıl yapılır? GEBİP puanlaması
- Ödül kazanırsanız: kullanım kuralları ve yükümlülükler
- Başvuru takvimi: ne zaman açılır?
- Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: TÜBA-GEBİP, Türkiye Bilimler Akademisi'nin doktoralı genç bilim insanlarına üç yıl süreyle verdiği ödüldür; esaslarına göre başvuru tarihinde 40 yaşını doldurmamış olmak (kadınlara her doğum için bir yıl eklenir) ve Türkiye'de çalışmak gerekir. BAGEP ise Bilim Akademisi'nin ayrı programıdır: ilk doktoradan sonra en çok 8 yıl geçmiş olması aranır ve iki yıl araştırma desteği verilir. 2026'da GEBİP'te yıllık 250.000 TL, BAGEP'te ilk yıl 170.000 TL ödendi.
Bu madde TÜBİTAK destek programlarını değil, kariyerinin ilk yıllarındaki araştırmacıların hedeflediği iki akademi ödülünü anlatır: kimlerin başvurabileceğini, dosyanın nasıl hazırlanacağını, değerlendirmenin nasıl yürüdüğünü ve ödülün nasıl kullanıldığını. Proje destekleri ve lisansüstü bursları için TÜBİTAK proje türleri maddesine bakın.
TÜBA-GEBİP ve BAGEP nedir?
TÜBA-GEBİP (Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülleri), Türkiye Bilimler Akademisi'nin programıdır. Esaslarına göre amacı, üstün nitelikli çalışmalarıyla öne çıkan genç bilim insanlarını araştırmalarında ve kendi araştırma gruplarını kurmalarında desteklemektir. Ödül parasal ödemeler ve ödül beratından oluşur; üç yıl sürer ve ödül sahibinin çalışmalarını bir TÜBA üyesi danışman olarak izler.
BAGEP (Bilim Akademisi Genç Bilim İnsanları Ödül Programı), Bilim Akademisi'nin 2013'ten bu yana yürüttüğü programdır. Kurumsal bağışçıların ve bireysel destekçilerin sağladığı kaynakla çalışır ve iki yıllık araştırma desteği verir. İki program farklı kuruluşlara aittir; adları benzediği için sıkça karıştırılır.
İki ödül birbirini dışlamaz. BAGEP 2026 çağrısı, GEBİP ya da benzeri programlara başvurmuş ya da bu ödülleri almış kişilerin BAGEP'e de başvurabileceğini ve seçilirse ödülü alabileceğini açıkça yazıyor.
TÜBA-GEBİP ile BAGEP arasındaki farklar
| Ölçüt | TÜBA-GEBİP | BAGEP |
|---|---|---|
| Veren kuruluş | Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) | Bilim Akademisi |
| Kariyer sınırı | Başvuru tarihinde 40 yaşını doldurmamış olmak; kadın adaylara her doğum için 1 yıl eklenir | İlk doktoradan (ya da eşdeğerinden) sonra en çok 8 yıl; kadınlara her doğum için 18 ay eklenir |
| Derece | Doktora; sağlık bilimlerinde doktora ya da uzmanlık | Doktora ya da eşdeğeri (uzmanlık) |
| Yayın şartı | Fen, mühendislik ve sağlık: en az 5 uluslararası yayın; sosyal bilimler: en az biri uluslararası en az 5 yayın | Çağrıda sayı yazılı değil; yayınların niteliği değerlendirilir |
| Süre | 3 yıl | 2 yıl |
| 2026 tutarı | Yılda 250.000 TL; tez aşamasında öğrenciniz varsa yılda ek 50.000 TL; düzenleyeceğiniz uluslararası nitelikte toplantılar için 40.000 TL | İlk yıl 170.000 TL; ikinci yıl İTO tüketici enflasyonuna göre güncellenir |
| Başvuru | Aday kendisi başvurur; rektörler ve TÜBA üyeleri de aday gösterebilir | Çevrim içi form; başvuru Türkçe, ana dili Türkçe olmayanlar İngilizce |
| Tekrar başvuru | Son üç yılda belirli ödülleri alanlar ön değerlendirmede elenebilir | Art arda iki yıl başvurulamaz; toplamda en çok 3 kez |
Tutarlar her yıl yeniden belirlenir. GEBİP'te parasal ödülün miktarını esaslara göre Akademi Konseyi belirler; yukarıdaki rakamlar 2026 çağrısına aittir.
TÜBA-GEBİP başvuru şartları nelerdir?
GEBİP esaslarının 5. maddesi beş koşul sayar. Hepsini başvuru tarihinde sağlamanız gerekir.
- Türkiye'de çalışmak: Türkiye'de çalıştığınızı ya da araştırma yürüttüğünüzü belgelemelisiniz. Yurt dışında çalışıyorsanız, ödülü kazanırsanız en geç altı ay içinde Türkiye'de çalışmaya başlayacağınızı taahhüt edersiniz; bu süre Konsey kararıyla 12 aya kadar uzatılabilir.
- Yaş: Başvuru tarihinde 40 yaşını doldurmamış olmak. Kadın adaylar için her doğumda sınıra bir yıl eklenir; bunun için çocuğun kimlik belgesinin onaylı örneği ya da e-Devlet çıktısı istenir.
- Derece: Doktora derecesini almış olmak; sağlık bilimlerinde doktora ya da uzmanlık.
- Yayın: Fen, mühendislik ve sağlık bilimlerinde en az beş uluslararası yayın; sosyal bilimlerde çalışma alanına göre en az biri uluslararası olmak üzere en az beş yayın.
- Kapsam dışı olanlar: Akademi üyeleri ve TÜBA çalışanları başvuramaz.
Esaslar ayrıca, ulusal öncelikli alanlar için Konsey kararıyla ayrı kontenjan açılabileceğini ve bu durumda yaş sınırının değişebileceğini söyler. 2026'da GEBİP'in yanında nörobilim alanında genç bilim insanlarına yönelik yeni bir özel ödül (Gazi Yaşargil Nörobilim Özel Ödülü) de duyuruldu; özel ödüllerin koşullarını kendi çağrı metninden okuyun.
Esaslara göre koşullardan birini sağlamayan, belgesi eksik olan ya da son gün mesai bitiminden sonra yapılan başvurular işleme konmaz. Esaslar yaş koşulu için "başvuru tarihinde" ifadesini kullanır; sınırın eşiğindeyseniz hangi tarihin esas alındığını başvurudan önce TÜBA'ya yazılı olarak sorun.
BAGEP başvuru şartları nelerdir?
BAGEP'te temel ölçüt yaş değil, doktoradan bu yana geçen süredir. 2026 çağrısına göre koşullar şunlardır:
- Doktora ya da eşdeğeri (uzmanlık) derecesine sahip olmak.
- Başvuru tarihinde ilk doktoradan ya da eşdeğerinden bu yana en çok 8 yıl geçmiş olmak. Askerlik, ebeveyn izni ve ağır hastalık gibi bir yılı aşan mazeretleri Yönetim Kurulu dikkate alır; kadınlarda her doğum için süreye 18 ay eklenir.
- Geçiş kuralı: çağrı metnine göre 2028'e kadarki başvurularda, ödül yılının başında 40 yaşından küçük olan adaylar doktoradan sonra geçen süreye bakılmaksızın başvurabilir.
- Ödül verildiğinde Türkiye'de ya da KKTC'de bir kurumda sürekli çalışıyor olmak. Tam ya da yarı zamanlı olmanız belirleyici değildir; araştırma planınız ve özgeçmişiniz değerlendirilir.
- Geçici olarak yurt dışındaysanız, çağrıda belirtilen tarihe kadar Türkiye'ye dönmeniz ya da burada çalışmaya başlamanız gerekir (2026 çağrısında haziran sonu).
- Türk vatandaşı olmak şart değildir.
BAGEP'te öncelikli alan yoktur; ödüller bütün alanlarda verilir, ancak bağışçıların tercihine göre bazı ödüller belirli alanlara ayrılabilir.
Başvuru dosyası nasıl hazırlanır? Adım adım
GEBİP'te istenen belgeler esasların 6. maddesinde sayılır. BAGEP çağrısı ise ayrıntılı bir belge listesi vermez; yayınları, bilimsel birikimi ve gelecekteki araştırma vizyonunu gösteren kapsamlı bir dosya bekler. Aşağıdaki sıra iki program için de işe yarar.
- Uygunluğu kontrol edin. Yaşınızı (GEBİP) ya da doktora tarihinizi (BAGEP), yayın sayınızı ve çalışma koşulunuzu çağrı metniyle karşılaştırın.
- Özgeçmiş ve yayın listesini güncelleyin. GEBİP kontrol listesi, seçtiğiniz en önemli beş yayının tam metnini de ister. Biçim için akademik CV nasıl yazılır maddesine bakın.
- Üç yıllık araştırma önerisi yazın (GEBİP). Esaslar, ödül için ileriye dönük üç yıllık bir proje önerisi ve çalışma programı ister. Önerinin özgün değer, yöntem, yapılabilirlik ve yaygın etki açısından değerlendirildiğini unutmayın; yapı için araştırma proje önerisi yazma maddesi yol gösterir.
- Üç referans ayarlayın (GEBİP). Referans mektupları Türkçe ya da İngilizce olabilir ve yazan kişilerce son başvuru tarihine kadar doğrudan TÜBA'ya e-postayla gönderilir. Hakemlerinizi erken bilgilendirin; mektup içeriği için akademik referans mektubu maddesine bakın.
- Kurum belgelerini toplayın. Türkiye'de çalıştığınızı gösteren belge, doktora tezi, renkli fotoğraf ve gerekiyorsa doğum belgeleri.
- Çevrim içi başvuruyu tamamlayın. GEBİP başvurusu odulbasvuru.tuba.gov.tr üzerinden yapılır; ıslak imzalı taahhütname ayrıca posta ile gönderilir ve başvurudan sonra teyit e-postası istenir. BAGEP'te başvuru çağrı sayfasındaki çevrim içi formla yapılır.
GEBİP hakemleri, çalıştığınız ve doktoranızı yaptığınız üniversitenin dışından seçilir. Önerinizi kendi alanınızın dışındaki bir uzmanın da izleyebileceği açıklıkta yazın; kısaltmaları ve alan jargonunu ilk geçtiği yerde açın.
Değerlendirme nasıl yapılır? GEBİP puanlaması
GEBİP'te başvurular önce şekil yönünden incelenir, sonra alanına göre bir Alan Değerlendirme Komitesi'ne gider. Komite her aday için üç asıl ve iki yedek hakem belirler. Esasların 10. maddesine göre puanlama şöyledir:
| Aşama | Puan | Açıklama |
|---|---|---|
| Hakem görüşleri | 40 | Dış hakemlerin değerlendirmesine dayanır |
| Komite değerlendirmesi | 30 | Alan komitesi üyelerinin puanlarının ortalaması |
| Mülakat eşiği | 70 üzerinden 55 | Bu eşiği geçen adaylar mülakata çağrılır |
| Mülakat | 30 | Komite üyelerinin verdiği puanların ortalaması |
| Toplam | 100 | Sıralama Ana Komite'ye, karar Akademi Konseyi'ne gider |
Değerlendirmede akademik özgeçmiş, bağımsız araştırmacı niteliği (yayınların düzeyi, yurt içi ve yurt dışı projeler, yayınlardaki katkınız, dergilerin etkisi ve aldıkları atıflar) ve önerilen proje esas alınır. Atıf göstergelerinin nasıl okunduğunu atıf analizi maddesinde bulabilirsiniz.
BAGEP'te süreç ofis kontrolü, alan komiteleri ve Yönetim Kurulu kararı aşamalarından oluşur ve Bilim Akademisi'ne göre yaklaşık dört ay sürer. Alan jürileri değerlendirmeyi CoARA ilkelerine göre yapar; çıkar çatışması olan jüri üyeleri ilgili dosyaya katılmaz. Bilim Akademisi kazananların mart sonunda açıklandığını, törenin nisanda yapıldığını belirtiyor.
Ödül kazanırsanız: kullanım kuralları ve yükümlülükler
GEBİP'te ödemelerin yüzde 40'ını serbestçe, yüzde 60'ını belgeleyerek kullanırsınız. Belgeli harcamalar laboratuvar ve saha çalışması, kongre katılımı, kitap ve yazılım, araştırma yardımcısı gideri, teçhizat ve sarf malzemesi ile sayfa ücreti dahil yayın giderlerini kapsar.
- Her yıl en geç mayıs ayında bilimsel çalışma raporunu ve harcama raporunu TÜBA'ya ve danışmanınıza sunarsınız; sonraki ödemeler bu raporların uygun bulunmasına bağlıdır.
- Bilimsel raporu üst üste iki kez olumsuz değerlendirilen ödül sahibinin ödülü kesilir.
- Her yayında TÜBA-GEBİP desteğini belirtmeniz ve yayının bir örneğini TÜBA'ya vermeniz gerekir.
- Üç aydan uzun yurt dışı çalışmaları için en az iki ay önceden bilgi verip Konsey onayı almanız gerekir; aksi hâlde ödeme dondurulabilir.
- Üç yıllık süre bittikten sonra beş yıl boyunca yılda bir yurt dışı ve bir yurt içi bilimsel toplantı katılım desteğinden yararlanabilirsiniz; bunun için toplantıda bildiri, çağrılı konuşma ya da benzeri bir görevinizin olması gerekir.
BAGEP'in sayfası ödül sahiplerinin rapor yükümlülüklerini ayrıntılı yazmaz; bunu ödül sözleşmesinden ve Bilim Akademisi'nin bildiriminden öğrenin. Doktora sonrası kariyer planında bu ödüllerin yerini post-doc nedir, nasıl başvurulur ve akademik kariyer basamakları maddeleriyle birlikte düşünebilirsiniz.
Başvuru takvimi: ne zaman açılır?
GEBİP'te başvuru tarihlerini her yıl Akademi Konseyi belirler; duyuru üniversitelere yazıyla bildirilir ve TÜBA'nın sitesinde yayımlanır. 2026 çağrısı 25 Şubat 2026'da duyuruldu ve son başvuru tarihi 27 Mart 2026 olarak açıklandı.
BAGEP çağrısı Bilim Akademisi'ne göre her yılın sonunda yapılır ve başvurular yaklaşık altı hafta açık kalır. 2026 çağrısında son başvuru 26 Ocak 2026 saat 18.00'di. 2027 tarihleri için iki kuruluşun duyurularını izleyin; diğer destek programlarının dönemleri için TÜBİTAK 2026 çağrı takvimi maddesine de bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- İki programın kurallarını karıştırmak: GEBİP'te ölçüt yaş, BAGEP'te doktoradan sonra geçen süredir; doğum için eklenen süreler de farklıdır.
- Referansları son haftaya bırakmak: GEBİP'te mektupları yazan kişiler doğrudan gönderir; onların gecikmesi başvurunuzu eksik bırakır.
- Islak imzalı taahhütnameyi unutmak: GEBİP'te çevrim içi başvuru tek başına yetmez.
- Öneriyi yayın listesinin özeti gibi yazmak: Değerlendirme geleceğe dönük üç yıllık programı ayrı bir ölçüt olarak puanlar.
- BAGEP'e art arda başvurmak: Art arda iki yıl başvuru kabul edilmez ve toplam hak üç başvuruyla sınırlıdır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Sık sorulanlar
TÜBA-GEBİP yaş sınırı kaç?
GEBİP esaslarına göre başvuru tarihinde 40 yaşını doldurmamış olmak gerekir. Kadın adaylar için her doğumda bu sınıra bir yıl eklenir; bunun için çocuğun kimlik belgesinin onaylı örneği ya da e-Devlet çıktısı istenir. Ulusal öncelikli alanlara özel kontenjan açılırsa Akademi Konseyi kararıyla yaş sınırı değişebilir.
TÜBA-GEBİP ödülü ne kadar?
2026 çağrısında GEBİP ödülü üç yıl boyunca yılda 250.000 TL olarak açıklandı. Tez aşamasında danışmanlığını yaptığınız lisansüstü öğrenciniz varsa yılda ek 50.000 TL, düzenleyeceğiniz uluslararası nitelikte toplantılar için 40.000 TL destek verilir. Tutarları her yıl Akademi Konseyi belirlediği için başvuracağınız yılın duyurusuna bakın.
BAGEP'e kimler başvurabilir?
2026 çağrısına göre doktora ya da eşdeğeri derecesi olan ve ilk doktorasından bu yana en çok 8 yıl geçmiş araştırmacılar başvurabilir; kadınlarda her doğum için 18 ay eklenir. Ödül verildiğinde Türkiye'de ya da KKTC'de bir kurumda sürekli çalışıyor olmanız gerekir. Türk vatandaşlığı şart değildir. 2028'e kadar 40 yaş altı için ayrıca bir geçiş kuralı vardır.
GEBİP alan biri BAGEP'e başvurabilir mi?
Evet. BAGEP 2026 çağrısı, GEBİP ya da benzeri programlara başvurmuş ya da bu ödülleri almış kişilerin BAGEP'e de başvurabileceğini ve seçilirse ödülü alabileceğini açıkça belirtiyor. Ancak BAGEP'e art arda iki yıl başvurulamıyor ve toplamda en çok üç kez başvuru hakkı bulunuyor.
TÜBA-GEBİP için kaç yayın gerekir?
Esaslara göre fen, mühendislik ve sağlık bilimlerinden başvuranların en az beş uluslararası yayını olmalıdır. Sosyal bilimlerden başvuranlar için ise çalışma alanına göre en az biri uluslararası olmak üzere en az beş yayın aranır. Bu bir alt sınırdır; değerlendirmede yayınların niteliği, katkınız ve atıflar ayrıca puanlanır.
TÜBA-GEBİP başvurusu ne zaman yapılır?
Başvuru tarihlerini her yıl Akademi Konseyi belirler ve TÜBA sitesinde duyurur. 2026 çağrısı 25 Şubat 2026'da duyuruldu, son başvuru tarihi 27 Mart 2026 olarak açıklandı. Başvuru odulbasvuru.tuba.gov.tr üzerinden yapılır; ıslak imzalı taahhütname ayrıca posta ile gönderilir.
