İçindekiler 10 başlık · 8 dk
- APA 7'de aynı yazar aynı yıl kuralı nedir?
- Harf ne zaman eklenir, ne zaman eklenmez?
- Harfler hangi sıraya göre verilir?
- Metin içinde 2020a, 2020b nasıl yazılır?
- Kaynakçada aynı yazarın eserleri nasıl sıralanır?
- Çok yazarlı eserlerde "vd." karışıklığı nasıl önlenir?
- Tarihsiz ve baskıdaki eserlerde harf kullanımı
- Zotero, Mendeley ve EndNote harfleri doğru verir mi?
- Sık yapılan hatalar ve teslim öncesi kontrol listesi
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: APA 7'de aynı yazarın (ya da aynı sırayla aynı yazar grubunun) aynı yıl yayımlanmış birden çok eserine atıf yapıyorsanız yılın hemen yanına küçük harf eklersiniz: 2020a, 2020b, 2020c. Harfler, eserler kaynakçada başlıklarına göre alfabetik sıralandıktan sonra verilir. Metin içinde yazar adı bir kez yazılır: (Kaya, 2020a, 2020b). Aynı harf kaynakçada da yılın yanında, parantezin içinde yer alır.
APA 7'de aynı yazar aynı yıl kuralı nedir?
Metin içi atıf, okurun kaynakçadaki tek bir girdiyi bulmasını sağlamak için vardır. Aynı yazarın aynı yıl yayımlanmış iki makalesi varsa "(Kaya, 2020)" atfı iki girdiye birden işaret eder ve okur hangisinin kastedildiğini bilemez. APA 7 bu belirsizliği yılın sonuna eklenen küçük harflerle çözer.
Bu madde, atıf ve kaynakçada en sık yapılan hataları genel olarak ele alan maddeden farklı olarak yalnız aynı yazar ve aynı yıl durumundaki sıralama ve harf kuralını ayrıntılı anlatır. Dergi makalesi, kitap ve tez kalıplarının kendisi için APA 7 kaynak gösterme örnekleri maddesine bakabilirsiniz.
Örneklerdeki yazar adları ve başlıklar yer tutucudur; gerçek yayınlara ait değildir. Türkçe metinlerde iki yazar arasında "ve", İngilizce metinlerde "&" kullanılır; kural iki dilde de aynıdır.
Harf ne zaman eklenir, ne zaman eklenmez?
Harf eklemenin tek koşulu, metin içi atıfın iki ya da daha çok girdiye aynı biçimde işaret etmesidir. Yazar listesi birebir aynı (aynı kişiler, aynı sıra) ve yıl aynıysa harf gerekir. Yazarlardan biri farklıysa ya da sıra değişiyorsa girdiler zaten ayrışır.
| Durum | Harf gerekir mi? | Metin içi örnek |
|---|---|---|
| Tek yazar, aynı yıl, iki eser | Evet | (Kaya, 2020a), (Kaya, 2020b) |
| Aynı iki yazar, aynı sıra, aynı yıl | Evet | (Kaya ve Demir, 2021a) |
| Aynı iki yazar, sıra farklı | Hayır | (Kaya ve Demir, 2021), (Demir ve Kaya, 2021) |
| Aynı ilk yazar, farklı ortak yazar | Hayır | (Kaya ve Demir, 2021), (Kaya ve Yıldız, 2021) |
| Aynı yazar, farklı yıllar | Hayır | (Kaya, 2019, 2020) |
| Aynı kurum, aynı yıl, iki rapor | Evet | (TÜİK, 2024a), (TÜİK, 2024b) |
| Aynı soyadlı farklı yazarlar, aynı yıl | Hayır; adın baş harfi eklenir | (A. Kaya, 2020), (M. Kaya, 2020) |
Son satır sık karıştırılır. Soyadı aynı ama kişiler farklıysa sorun yazarın kimliğindedir, yılda değil; APA 7 bu durumda harf yerine metin içi atıfa yazarın adının baş harfini koymanızı ister. Kurumların aynı yıldaki raporları için ayrıntılı örnekler rapor ve kurum yayınlarının kaynak gösterimi maddesinde var.
Harfler hangi sıraya göre verilir?
Harfler yayımlanma ayına, okuma sıranıza ya da metinde ilk atıf yaptığınız sıraya göre verilmez. Önce aynı yazar ve aynı yıla sahip girdiler başlıklarına göre alfabetik sıralanır, sonra bu sıraya göre a, b, c harfleri dağıtılır.
- Aynı yazar listesine ve aynı yıla sahip bütün girdileri bir araya getirin.
- Her girdinin başlığının ilk anlamlı sözcüğüne bakın. İngilizce başlıklarda baştaki "A", "An" ve "The" dikkate alınmaz.
- Girdileri bu sözcüğe göre alfabetik dizin; Türkçe başlıklarda Türk alfabesinin sırasını izleyin (C, Ç; O, Ö; S, Ş; U, Ü ayrı harflerdir).
- İlk girdiye a, ikinciye b, üçüncüye c harfini verin.
- Aynı harfi hem kaynakçaya hem o esere yapılan her metin içi atıfa yazın.
Örnek: Kaya'nın 2020'de iki makalesi olsun: "Öğretmen adaylarında öz yeterlik" ve "Dijital okuryazarlık ölçeğinin uyarlanması". Alfabede D, Ö'den önce geldiği için dijital okuryazarlık makalesi 2020a, öğretmen adayları makalesi 2020b olur. İngilizce bir örnekte "The role of feedback" ile "Peer assessment in writing" yan yana gelirse "The" atlanır; P, R'den önce geldiği için "Peer assessment…" 2020a, "The role…" 2020b olur.
İstisna: Aynı yazarın aynı yıldaki eserleri bir dizinin parçalarıysa (örneğin "Bölüm 1" ve "Bölüm 2" diye yayımlanmış iki makale) alfabetik sıra yerine dizideki sıra kullanılır. Bu durum seyrektir; kararsız kalırsanız derginin ya da enstitünüzün yazım kılavuzuna bakın.
Metin içinde 2020a, 2020b nasıl yazılır?
Harf, yılın hemen yanına boşluksuz yazılır ve yılla birlikte tek bir birim gibi davranır. Parantez içi ve anlatı içi atıfta biçim şöyledir:
| Kullanım | Doğru biçim |
|---|---|
| Parantez içi, tek eser | (Kaya, 2020a) |
| Parantez içi, aynı yazarın iki eseri | (Kaya, 2020a, 2020b) |
| Farklı yıllarla birlikte | (Kaya, 2018, 2020a, 2020b) |
| Anlatı içi | Kaya (2020a) … |
| Anlatı içi, iki eser | Kaya (2020a, 2020b) … |
| Başka yazarlarla aynı parantezde | (Demir, 2019; Kaya, 2020a, 2020b; Yıldız, 2021) |
| Doğrudan alıntı | (Kaya, 2020b, s. 14) |
Aynı yazarın birden çok eserini tek parantezde verirken yazar adını bir kez yazarsınız; ardından yıllar eskiden yeniye, aynı yıldakiler harf sırasıyla, virgülle ayrılarak gelir. Farklı yazarlar arasına ise noktalı virgül konur ve yazarlar soyadına göre alfabetik dizilir.
Türkçe cümlede ek getirirken ek, kapanış parantezinden sonra değil yazar adına gelir: "Kaya'nın (2020a) bulgularına göre …". "Kaya (2020a)'ya göre" biçimi yaygın görülse de okunması zordur; cümleyi "Kaya (2020a), … olduğunu belirtmiştir" gibi kurmak daha temizdir.
Kaynakçada aynı yazarın eserleri nasıl sıralanır?
Kaynakçada önce ilk yazarın soyadına göre alfabetik sıra uygulanır. Aynı ilk yazarla başlayan girdiler kendi içinde şu kurallarla dizilir:
- Tek yazarlı eserler önce gelir: Kaya, A. (2021), Kaya, A. ve Demir, B. (2015)'ten önce yazılır; yıl sırası burada dikkate alınmaz.
- Aynı tek yazarın eserleri yıla göre dizilir: Eskiden yeniye. Tarihsiz (t.y.) eserler en başa, baskıdaki eserler en sona yazılır.
- Çok yazarlı eserler ikinci yazarın soyadına göre dizilir: Kaya ve Demir, Kaya ve Yıldız'dan önce gelir; ikinci yazar da aynıysa üçüncüye bakılır.
- Yazar listesi ve yıl tamamen aynıysa: Başlığa göre alfabetik sıralanır ve harf verilir.
| Kaynakçadaki sıra | Metin içi atıf |
|---|---|
| Kaya, A. (t.y.). Araştırma notları … | (Kaya, t.y.) |
| Kaya, A. (2018). Ölçek geliştirme süreci … | (Kaya, 2018) |
| Kaya, A. (2020a). Dijital okuryazarlık ölçeğinin uyarlanması … | (Kaya, 2020a) |
| Kaya, A. (2020b). Öğretmen adaylarında öz yeterlik … | (Kaya, 2020b) |
| Kaya, A. (baskıda). Uzaktan eğitimde katılım … | (Kaya, baskıda) |
| Kaya, A. ve Demir, B. (2019). … | (Kaya ve Demir, 2019) |
| Kaya, A., Demir, B. ve Yıldız, C. (2020). … | (Kaya, Demir vd., 2020) |
| Kaya, A., Yıldız, C. ve Demir, B. (2020). … | (Kaya, Yıldız vd., 2020) |
APA 7'de yazar adı her girdide tam olarak yeniden yazılır. Eski bazı biçimlerde görülen, tekrar eden yazar adı yerine uzun çizgi koyma alışkanlığı APA'da kullanılmaz. Harfli girdilerde harf yılla birlikte parantezin içindedir: "Kaya, A. (2020a)." Tarihin gün ve ay içerdiği girdilerde harf yine yılın yanına gelir: "(2020a, 5 Mart)".
Çok yazarlı eserlerde "vd." karışıklığı nasıl önlenir?
APA 7'de üç ve daha çok yazarlı eserlere ilk atıftan itibaren yalnız ilk yazar ve "vd." (İngilizcede "et al.") ile atıf yapılır. Bu kısaltma bazen iki farklı eseri aynı görünüme sokar. Yukarıdaki tablodaki son iki girdi, kısaltılınca ikisi de "(Kaya vd., 2020)" olurdu; oysa yazar listeleri farklıdır ve harf eklemek yanlış olur.
Çözüm, iki atıfı ayırmaya yetecek kadar yazar adını yazıp ardından "vd." eklemektir: (Kaya, Demir vd., 2020) ve (Kaya, Yıldız vd., 2020). Harf yalnız yazar listeleri tamamen aynı olduğunda kullanılır. Yani iki soruyu sırayla sorun: Yazar listesi aynı mı? Aynıysa yıl da aynı mı? İkisine de "evet" diyorsanız harf eklersiniz.
Tezinizde aynı danışman ve araştırma grubunun yayınlarına sık atıf yapıyorsanız bu durumla karşılaşma olasılığınız yüksektir. Kaynakçayı tamamladıktan sonra "vd., 2020" gibi aynı görünen atıfları arama işleviyle bulup tek tek kontrol edin.
Tarihsiz ve baskıdaki eserlerde harf kullanımı
Aynı yazarın birden çok tarihsiz eseri ya da birden çok baskıdaki eseri varsa aynı mantık geçerlidir; harf, tarih yerine geçen ifadeye kısa çizgiyle bağlanır: (Kaya, t.y.-a), (Kaya, t.y.-b) ya da (Kaya, baskıda-a), (Kaya, baskıda-b). İngilizce metinde bunlar "n.d.-a" ve "in press-a" biçimini alır. Harfler yine başlığa göre alfabetik sırayla verilir.
Tarihsiz kaynakların kaynakçadaki yeri ve web sayfalarında tarihin nasıl arandığı yazarı ya da tarihi olmayan kaynak maddesinde ayrıntılı anlatılıyor.
Zotero, Mendeley ve EndNote harfleri doğru verir mi?
Kaynak yönetim programları APA 7 stilinde aynı yazar ve aynı yıl durumunu tanır ve harfleri kendiliğinden ekler. Ancak programın doğru karar vermesi kayıtların doğru olmasına bağlıdır. Sık görülen sorunlar şunlardır:
- Yinelenen kayıt: Aynı makale kütüphanede iki kez varsa program bunları iki ayrı eser sayıp 2020a ve 2020b üretir. Önce yinelenen kayıtları birleştirin.
- Yazar adı yazım farkı: "Kaya, A." ile "Kaya, Ayşe" ya da Türkçe karakter farkı (Şahin / Sahin) programın aynı kişiyi iki kişi sanmasına yol açar; harf beklenen yerde çıkmaz.
- Başlık yanlış girilmiş: Alfabetik sıra başlıktan hesaplandığı için başlıktaki bir yazım hatası harflerin yerini değiştirebilir.
- Elle düzeltilmiş metin: Atıfları alan kodundan kopyalayıp düz metne çevirdiyseniz yeni bir kaynak eklendiğinde harfler güncellenmez.
Harfler, kaynakçaya yeni bir eser eklendiğinde kayabilir: Kaya'nın 2020 tarihli üçüncü bir eserini eklerseniz ve başlığı alfabede öbürlerinden önce geliyorsa o eser 2020a olur, öbürleri birer harf ilerler. Bu yüzden harfleri son düzeltmeden sonra kontrol edin. Program ayarları için Zotero kullanım rehberi, Mendeley kullanım rehberi ve EndNote kullanım rehberi maddelerine bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar ve teslim öncesi kontrol listesi
- Harfi yalnız metne koymak: 2020a metinde varsa kaynakçada da "(2020a)" yazmalıdır; ikisi birbirini tutmalıdır.
- Harfleri yayın ayına göre vermek: Ocak'ta çıkan makalenin otomatik olarak "a" olacağı sanılır; ölçüt başlıktır.
- Harf ile yıl arasına boşluk koymak: "2020 a" ya da "2020-a" yanlıştır; doğrusu "2020a"dır. Kısa çizgi yalnız "t.y.-a" ve "baskıda-a" biçimlerinde kullanılır.
- Farklı yazar gruplarına harf vermek: Kaya ve Demir (2021) ile Kaya ve Yıldız (2021) zaten ayrışır.
- Tek eserde harf bırakmak: Kaynakçadan bir eseri çıkarınca o yıldan tek eser kaldıysa harfi de silin.
- Aynı soyadlı farklı yazarlara harf vermek: Bu durumda baş harf kullanılır: (A. Kaya, 2020).
Teslimden önce şu sırayla bakın: kaynakçada aynı yazar ve aynı yılı paylaşan girdileri bulun; başlığa göre sıralandıklarını ve harflerin buna uyduğunu kontrol edin; her harfli girdiyi metinde aratıp atıfların aynı harfi taşıdığını doğrulayın. Bütün kaynak kontrolü için tez teslim öncesi kontrol listesi işinizi kolaylaştırır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- APA Style resmî sitesi (metin içi atıf ve kaynakça sıralama kuralları): https://apastyle.apa.org
- DergiPark (dergilerin yazım kuralları sayfaları; derginizin APA sürümünü ve istisnalarını kontrol etmek için): https://dergipark.org.tr
- YÖK Ulusal Tez Merkezi (enstitülerin tez yazım kılavuzlarına uygun örnek tezler için): https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Sık sorulanlar
APA 7'de 2020a ve 2020b ne demek?
Aynı yazarın ya da aynı sırayla aynı yazar grubunun 2020 yılında yayımlanmış iki ayrı eserine atıf yapıldığını gösterir. Harfler metin içi atıfın kaynakçadaki doğru girdiye işaret etmesi için eklenir. Eserler başlıklarına göre alfabetik sıralanır, ilkine a, ikincisine b verilir. Aynı harf hem kaynakçada yılın yanında hem de metindeki her atıfta kullanılır.
Aynı yazarın aynı yıldaki eserlerinde harf neye göre verilir?
Başlığa göre alfabetik sıraya göre verilir; yayın ayı, sayfa numarası ya da metinde ilk atıf yapılan sıra ölçüt değildir. İngilizce başlıklarda baştaki A, An ve The sözcükleri atlanır, Türkçe başlıklarda Türk alfabesinin sırası izlenir. Eserler bir dizinin bölümleri olarak yayımlanmışsa alfabetik sıra yerine dizideki sıra kullanılır.
Metin içinde aynı yazarın iki eserine tek parantezde nasıl atıf yapılır?
Yazar adını bir kez yazın, ardından yılları virgülle ayırarak sıralayın: (Kaya, 2020a, 2020b). Farklı yıllar da varsa eskiden yeniye dizin: (Kaya, 2018, 2020a, 2020b). Aynı parantezde başka yazarlar da varsa yazarlar soyadına göre alfabetik dizilir ve aralarına noktalı virgül konur: (Demir, 2019; Kaya, 2020a, 2020b).
Kaya ve Demir 2021 ile Kaya ve Yıldız 2021 için harf gerekir mi?
Gerekmez. Harf yalnız yazar listesi tamamen aynı olduğunda, yani aynı kişiler aynı sırayla yer aldığında eklenir. İki yazarlı eserlerde metin içinde iki soyadı da yazıldığı için atıflar zaten ayrışır. Kaynakçada bu iki girdi ikinci yazarın soyadına göre sıralanır; Demir, Yıldız'dan önce geldiği için Kaya ve Demir girdisi önce yazılır.
Aynı soyadlı iki farklı yazarın aynı yıldaki eserleri nasıl ayrılır?
Harf eklenmez, çünkü yazarlar farklı kişilerdir. APA 7 bu durumda metin içi atıfta yazarın adının baş harfini soyadının önüne koymanızı ister: (A. Kaya, 2020) ve (M. Kaya, 2020). Kaynakçada ise girdiler her zamanki gibi soyadı ve ardından adın baş harfine göre alfabetik sıralanır. Baş harfler de aynıysa adın tamamı yazılabilir.
Zotero 2020a ve 2020b harflerini kendisi ekler mi?
APA 7 stili seçiliyse Zotero, Mendeley ve EndNote harfleri kendiliğinden ekler. Ancak yinelenen kayıtlar, yazar adındaki yazım farkları ya da hatalı başlıklar yanlış sonuç verebilir. Kütüphanedeki yinelenen kayıtları birleştirin, yazar adlarını tek biçimde girin ve kaynakçaya yeni eser ekledikten sonra harflerin kayıp kaymadığını kontrol edin.
