50/d'den 33/a'ya Geçiş Mümkün mü? Kadro Dönüşümü Nasıl Olur?

50/d'den 33/a'ya geçiş mümkün mü?

Evet, mümkündür. İki kadro da araştırma görevlisi kadrosudur, ama farklı hükümlere dayanır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50. maddesinin (d) bendi, lisansüstü öğrencilerin her defasında bir yıl için öğretim yardımcılığı kadrolarına atanabileceğini söyler. 33. maddenin (a) bendi ise araştırma görevlisi kadrosunun kendisini düzenler. 50/d'deki bir araştırma görevlisinin 33/a'ya geçmesi, aynı unvanla daha güvenceli sayılan bir dayanağa taşınması anlamına gelir.

Bu madde 50/d kadrosunu tanıtmaz; o kadrodayken 33/a'ya nasıl geçebileceğinizi anlatır. 50/d'nin şartları, yeniden atama ve sona erme kuralları için 50/d kadrosu nedir maddesine bakın. Bütün kadro türlerinin (öğretim görevlisi, Dr. Öğretim Üyesi, ÖYP) karşılaştırması ise akademik kadro türleri maddesinde.

50/d ile 33/a arasındaki fark geçişte neden önemli?

Geçişi değerli kılan şey, 50/d'nin lisansüstü öğrenime bağlı olmasıdır. 50/d kadrosu öğrencilik bitince, öğrencilik hakları kaybedilince ya da azami öğrenim süresi dolunca sona erer. 33/a ise üniversitenin kendi araştırma görevlisi kadrosudur ve öğrencilik statüsüne bu ölçüde bağlı değildir.

Tablodaki 33/a satırları, Kanun'un 33. maddesindeki genel kuralı özetler. Uygulamada her üniversitenin atama ve yeniden atama yönergesi ayrıntıları belirler; kendi üniversitenizin metnini okuyun.

50/d'den 33/a'ya geçişin yolları

1. Üniversitenin geçiş usul ve esasları

Bazı üniversiteler, başarılı 50/d araştırma görevlilerinin 33/a'ya atanması için senato kararıyla özel usul ve esaslar çıkarmıştır. Bu yolda ilan yapılmadan, üniversite içinde bir değerlendirmeyle atama teklif edilir. Bir sonraki bölümde Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin (OMÜ) metni örnek olarak ayrıntılı anlatılıyor.

2. 33/a kadro ilanına başvurmak

Kendi üniversitenizde ya da başka bir üniversitede 33/a araştırma görevlisi kadrosu ilan edildiğinde, 50/d'deyken de bu ilana başvurabilirsiniz. Bu yolda ilandaki bütün şartları (ALES, yabancı dil, alan şartı, giriş sınavı) diğer adaylar gibi karşılarsınız. Atanırsanız 50/d kadronuz sona erer. İlanları izlemek için sitedeki akademik ilanlar sayfasını, ilanı doğru okumak için akademik kadro ilanları rehberini kullanabilirsiniz.

3. Doktoradan sonra yeni bir kadroya başvurmak

Doktora bitince 50/d kadrosu sona erdiği için, geçiş fırsatı doğmadan doktorayı bitiren araştırma görevlileri genellikle doktoralı araştırma görevlisi (33/a), Dr. Öğretim Üyesi ya da öğretim görevlisi ilanlarına yönelir. Bu bir “geçiş” değil yeni bir atamadır; ama planlamanız gereken asıl seçenek çoğu zaman budur. Ayrıntı için Dr. Öğretim Üyesi nasıl olunur maddesine bakın.

Örnek: OMÜ'de 50/d'den 33/a'ya geçiş şartları

Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin “Araştırma Görevlilerinin 2547 Sayılı Kanunun 50/D Maddesinden 33/A Maddesine Geçişlerinde Uygulanacak Usul ve Esasları” 3 Ağustos 2017'de senatoda kabul edilmiştir. Metnin dayanağında 2547 sayılı Kanun'un 14. maddesi ve YÖK Genel Kurulu'nun 28 Mayıs 2015 tarihli kararı gösterilir. Başka üniversitelerin şartları farklı olabilir; aşağıdakiler yalnız bir örnektir.

Genel şartların hepsi sağlanmalıdır:

• YÖK'ün kabul ettiği merkezi yabancı dil sınavından en az 65 puan ya da eşdeğeri,
• Disiplin cezası almamış olmak,
• Doktora öğrencisi olmak ve en az iki tez izleme raporundan başarılı olmak,
• Üniversitenin akademik yükseltme ve atama yönergesinde (metnin yazıldığı dönemdeki adıyla) yardımcı doçentlik için aranan asgari puanın en az yüzde 80'ini sağlamak,
• Aşağıdaki özel şartlardan en az ikisini sağlamak.

Özel şartlardan en az ikisi sağlanmalıdır:

• Web of Science kapsamındaki dergilerde en az bir makale,
• Sosyal ve beşeri bilimlerde ULAKBİM'in taradığı dergilerde en az bir makale,
• En az bir ulusal kitap ya da kitap bölümü yazarlığı,
• Kurum dışı ulusal ya da uluslararası bir projede yer almak ya da kurum dışı kaynaktan yurt dışı araştırma bursu almak,
• En az bir uluslararası ya da iki farklı ulusal kongrede sunum,
• Sanat alanlarında sergi, resital ya da konser gibi belirli sanatsal etkinlikler.

Süreç şöyle işler: aday, atanmak istediği anabilim dalı ya da bölüm başkanlığına başvurur; asgari koşulları sağlayıp sağlamadığını ilgili anabilim dalı ya da bölüm kurulu belirler; koşulları sağlayanlar için fakülte ya da yüksekokul yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörlüğe teklif yapılır.

Adım adım: geçişe nasıl hazırlanırsınız?

1. Üniversitenizde bir düzenleme olup olmadığını öğrenin. Personel daire başkanlığının mevzuat sayfasına ve senato kararlarına bakın; bulamazsanız anabilim dalı başkanınıza ve personel birimine yazılı olarak sorun.
2. Şartları tabloya dökün. Dil puanı, TİK raporu, yayın ve proje gibi her şartın karşısına bugünkü durumunuzu yazın. Eksik kalanlar sizin çalışma planınızdır.
3. Dil puanını erken tamamlayın. Geçiş şartlarında aranan dil puanı, 50/d ilanındaki puandan yüksek olabilir. Sınav takvimi ve hesaplama için YDS puan hesaplama aracına bakabilirsiniz.
4. Tez izleme sürecini aksatmayın. OMÜ örneğinde olduğu gibi başarılı TİK raporları sık aranan bir şarttır. Toplantılara hazırlıklı girmek için tez izleme komitesi (TİK) süreci maddesinden yararlanın.
5. Yayın ve kongre üretin. Tezinizden makale ve bildiri çıkarmak hem geçiş şartlarını hem de 50/d yeniden atama ölçütlerini aynı anda karşılar.
6. Kadro ihtiyacını konuşun. Geçiş çoğu zaman birimin öğretim elemanı ihtiyacına bağlıdır. Anabilim dalı başkanınızla birimde 33/a kadro imkânı olup olmadığını görüşün.
7. Başvuruyu yazılı yapın. Dilekçenize şartları sağladığınızı gösteren belgeleri ekleyin ve dilekçenin kayıt numarasını saklayın.

Hangi yol sizin için daha uygun?

Geçiş yolları birbirinin alternatifi değildir; çoğu araştırma görevlisi birini denerken öbürünü de hazır tutar. Durumunuza göre önceliği şöyle belirleyebilirsiniz:

Hangi yolu seçerseniz seçin, CV'nizi güncel tutun ve yayın, proje, kongre gibi faaliyetlerinizin belgelerini tek klasörde toplayın. Geçiş başvurusu da yeni bir ilan başvurusu da aynı belgeleri ister; hazırlıksız yakalanmak çoğu zaman kısa başvuru süresini kaçırmak demektir. Başvuru sürecinin genel adımları için araştırma görevlisi nasıl olunur maddesine bakabilirsiniz.

33/a'ya geçtikten sonra neler değişir?

Unvanınız aynı kalır: yine araştırma görevlisisiniz. Değişen, kadronun dayanağıdır. 50/d'de görev süreniz lisansüstü öğreniminize bağlıyken 33/a'da atama ve yeniden atama, Kanun'un 33. maddesi ve üniversitenizin yönergesine göre yürür. Doktoranıza öğrenci olarak devam edersiniz, ama öğrenciliğinizin bitmesi kadronuzu kendiliğinden sona erdirmez.

Bu, 33/a'nın süresiz bir güvence olduğu anlamına gelmez. Kanun metnine göre 33/a ataması süreli yapılır, süre sonunda görev kendiliğinden biter ve kişi yeniden atanabilir. Yeniden atamada üniversitenin değerlendirmesi yine belirleyicidir; çalışma düzeninizi, yayın üretiminizi ve görevlerinizi geçişten sonra da sürdürmeniz gerekir. Haklarınız ve görevleriniz için araştırma görevlisi hakları maddesine bakın.

Sık yapılan hatalar ve yanlış bilinenler

• “Doktora yeterliğini geçen 33/a'ya geçer” sanmak: Böyle genel bir kural yoktur. Şartlar ve takdir üniversiteye aittir.
• Başka üniversitenin şartlarını esas almak: OMÜ'deki dil puanı ya da özel şartlar sizin üniversitenizde farklı olabilir veya hiç düzenleme bulunmayabilir.
• Şartları sağlayınca beklemek: Başvuru yapmadan kimse sizi değerlendirmeye almaz; dilekçeyi siz vermelisiniz.
• Doktorayı geciktirerek fırsat beklemek: Azami süre dolarsa 50/d kadrosu biter. Geçiş belirsizse doktorayı zamanında bitirip yeni ilanlara başvurmak daha güvenli olabilir.
• ÖYP ile karıştırmak: Eski ÖYP kadroları (2547 md. 35) ayrı bir sistemdi; 50/d'den 33/a'ya geçişle aynı şey değildir.

Kaynaklar ve resmî bağlantılar

• Mevzuat Bilgi Sistemi: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu (md. 33 ve 50)
• Yükseköğretim Kurulu, Mevzuat sayfası: öğretim elemanı kadrolarına atamaya ilişkin yönetmelikler
• Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Araştırma Görevlilerinin 50/D Maddesinden 33/A Maddesine Geçişlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar (senato kabulü 03.08.2017; erişim: Kasım 2026)