İçindekiler 9 başlık · 7 dk
- 2547 sayılı Kanun'un 40. maddesi neyi düzenler?
- 40/a, 40/b ve 40/d görevlendirme farkı: karşılaştırma tablosu
- 40/a görevlendirmesi nedir?
- 40/b görevlendirmesi nedir?
- 40/d görevlendirmesi nedir?
- Sık karıştırılan diğer görevlendirmeler: 40/c, 41, 38 ve 39
- Adım adım: görevlendirme teklifini nasıl değerlendirirsiniz?
- Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: Üçü de 2547 sayılı Kanun'un 40. maddesindeki (kurumlararası yardımlaşma) bentlerdir. 40/a: rektörün, ders yükünü kendi biriminde dolduramayan öğretim üyesi ve öğretim görevlisini üniversitenin diğer birimlerinde ya da aynı şehirdeki yükseköğretim kurumlarında görevlendirmesi. 40/b: öğretim üyesinin kendi isteğiyle, YÖK kararıyla başka bir üniversitede en az bir eğitim-öğretim yılı çalışması; kadrosu beş yıl saklı tutulur. 40/d: aynı şehirde eleman yoksa başka şehirden ders vermeye gelme; geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ödenir.
Bu madde görevlendirme türlerinin hukuki farkını, yani kimin, nereye, kimin kararıyla ve hangi mali sonuçla görevlendirildiğini anlatır. Ek ders saat ücretlerinin tutarı ve hesabı için akademisyen ek ders ücreti 2026 maddesine bakın. Bir bakanlıkta ya da kamu kurumunda görev için 38. madde görevlendirmesi, bilimsel amaçlı yurt içi ve yurt dışı görevler için akademisyen yurt dışı görevlendirme maddeleri ayrıntılıdır.
2547 sayılı Kanun'un 40. maddesi neyi düzenler?
40. maddenin başlığı "Kurumlararası yardımlaşma"dır. Amacı, bir yükseköğretim kurumunun öğretim elemanı ihtiyacını başka bir birimden ya da kurumdan karşılamaktır. Madde dört bentten oluşur:
- (a) Ders yükünü tamamlamak için üniversite içinde ve aynı şehirde görevlendirme.
- (b) İhtiyacı olan başka bir üniversitede, en az bir eğitim-öğretim yılı için görevlendirme.
- (c) Kanun kapsamı dışındaki Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının (a) bendindeki esaslara göre karşılanması.
- (d) Aynı şehirde görevlendirilebilecek eleman yoksa başka şehirden ders vermek üzere görevlendirme.
Günlük dilde "40/a ile ders veriyorum", "40/b ile başka üniversitedeyim" denildiğinde bu bentler kastedilir. (c) bendi yalnız belirli kurumları ilgilendirdiği için az bilinir; okurların çoğunu (a), (b) ve (d) ilgilendirir.
40/a, 40/b ve 40/d görevlendirme farkı: karşılaştırma tablosu
| Özellik | 40/a | 40/b | 40/d |
|---|---|---|---|
| Kimler? | Öğretim üyeleri ve öğretim görevlileri | Öğretim üyeleri | Öğretim elemanları |
| Nereye? | Kendi üniversitesinin diğer birimleri ya da aynı şehirdeki yükseköğretim kurumları | İhtiyacı olan başka bir üniversitenin birimleri | Başka şehirdeki yükseköğretim kurumu |
| Amaç | Haftalık ders yükünü tamamlamak, gerektiğinde fazlasını vermek | O üniversitede eğitim-öğretim ve araştırma görevi | Aynı şehirde karşılanamayan ders ihtiyacı |
| Karar | Rektör | Yükseköğretim Kurulu (istek, kişinin rızası, yönetim kurulları görüşü ve rektör önerisiyle) | (a) bendindeki esaslar uygulanır |
| Süre | Kanunda belirli bir süre yok | En az bir eğitim-öğretim yılı; vakıf kurumlarına toplam en çok iki yıl | Kanunda belirli bir süre yok |
| Kadro | Kendi biriminde kalır | Beş yıl saklı tutulur | Kendi biriminde kalır |
| Mali sonuç | Yük içindeki derse ek ders yok; yük üstündeki derse görev yapılan kurumun bütçesinden ek ders | 40. maddede ayrıca düzenlenmez; uygulamayı personel biriminden öğrenin | Geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ücreti |
Tablodaki temel ayrım şudur: 40/a ve 40/d ders vermeye yöneliktir ve kişi kendi kurumunda çalışmayı sürdürür; 40/b ise kişinin bir süreliğine başka bir üniversitede görev yapmasıdır.
40/a görevlendirmesi nedir?
40/a, öğretim üyesi ve öğretim görevlisinin, bağlı olduğu fakülte ya da yüksekokulda haftalık ders yükünü dolduramaması hâlinde, rektör tarafından aynı üniversitenin başka birimlerinde ya da aynı şehirdeki yükseköğretim kurumlarında görevlendirilmesidir. Örneğin bir fakültede yeterli ders bulamayan öğretim üyesi, aynı üniversitenin meslek yüksekokulunda ya da aynı şehirdeki başka bir üniversitede ders verebilir.
Ücret kuralı iki parçalıdır:
- Haftalık ders yükü içindeki dersler: Başka bir birimde verilse bile bu saatler için ek ders ücreti ödenmez; zorunlu yükün karşılığı maaştır.
- Ders yükünün üzerindeki dersler: Başka bir kurumda görevlendirilen kişiye, yükün üzerindeki saatler için görev yaptığı kurumun bütçesinden ek ders ücreti ödenir.
Zorunlu ders yükü 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinde düzenlenir ve bu yük, kadronun bulunduğu birimle sınırlı olmaksızın tamamlanabilir. Kaç saatin zorunlu sayıldığını ve ek dersin nasıl hesaplandığını ek ders maddesinde bulabilir, kendi tutarınızı ek ders ücreti hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Aynı şehirdeki başka bir üniversitede ders vermeye başlamadan önce, görevlendirme yazısında 40/a'nın gösterildiğinden ve ek ders ücretini hangi kurumun ödeyeceğinin yazılı olduğundan emin olun. Yazı olmadan verilen dersin ücreti sonradan sorun çıkarabilir.
40/b görevlendirmesi nedir?
40/b, öğretim üyesinin ihtiyacı olan başka bir üniversitede belirli bir süre çalışmasını sağlar. Görevlendirme için dört unsur birlikte aranır: ihtiyacı olan üniversitenin isteği, öğretim üyesinin kendi arzusu, ilgili yönetim kurullarının görüşü ve rektörün önerisi. Kararı Yükseköğretim Kurulu verir ve görevlendirme en az bir eğitim-öğretim yılı için yapılır.
- Kadro güvencesi: Görevlendirilen öğretim üyesinin kendi üniversitesindeki kadrosu beş yıl süreyle saklı tutulur.
- Atamada öncelik: Açık bir öğretim üyeliği kadrosuna atamada, eşit nitelikteki adaylar arasında gelişmekte olan bölgelerdeki yükseköğretim kurumlarında bu yolla ya da kadrolu olarak toplam en az beş yıl hizmet etmiş olanlara öncelik verilir.
- Vakıf yükseköğretim kurumları: Vakıf kurumlarına 40/b ile yapılan görevlendirmeler toplam iki yılı geçemez ve bu yolla görevlendirilenlere orada idari görev verilemez. Bu sınır 2014'te kanuna eklenmiştir.
40/b, kişinin rızasına dayanır; kimse bu bent uyarınca isteği dışında başka üniversiteye gönderilemez. Kendi kadronuzu bırakıp başka bir üniversiteye tamamen geçmek ise görevlendirme değil, naklen atamadır; o durumda yolluk ve haklar için akademisyen sürekli görev yolluğu maddesine bakın.
40. madde, 40/b ile görevlendirilen öğretim üyesinin aylık ve ödeneklerinin hangi kurumca ödeneceğini ayrıca düzenlemez. Maaş, ek ödeme, teşvik ve sosyal haklar konusunda görevlendirmeyi kabul etmeden önce hem kendi üniversitenizin hem görev yapacağınız üniversitenin personel biriminden yazılı bilgi alın.
40/d görevlendirmesi nedir?
40/d, kanuna 2004'te eklenen bir bent. (a) bendine göre kendi üniversitesinin aynı şehirdeki birimlerinden ya da aynı şehirdeki diğer yükseköğretim kurumlarından görevlendirilebilecek öğretim elemanı bulunmuyorsa, başka şehirlerden ders vermek üzere görevlendirme yapılabilir. Bu bendin asıl farkı mali sonuçlarındadır:
- Geçici görev yolluğu: 6245 sayılı Harcırah Kanunu'na göre ödenir.
- İki katı ek ders ücreti: Ek ders ücreti (a) bendindeki esaslara göre hesaplanır ve iki katı olarak ödenir.
Varsayımsal bir örnek: (a) bendine göre hesaplanan ek ders saat ücretiniz X TL ise, 40/d ile başka şehirde verdiğiniz derslerde saat başına 2X TL ve ayrıca harcırah mevzuatına göre geçici görev yolluğu alırsınız. Gerçek tutarlar unvanınıza, katsayıya ve yolculuk koşullarına göre değişir.
40/d'nin şartı "aynı şehirde eleman bulunmaması"dır. Bu nedenle 40/d görevlendirme yazısında, ihtiyacın aynı şehirden karşılanamadığının belirtilmesi beklenir. Yazışma ve onay sürecinin ayrıntılarını üniversitenizin personel biriminden öğrenin.
Sık karıştırılan diğer görevlendirmeler: 40/c, 41, 38 ve 39
| Dayanak | Ne için? | 40. maddeden farkı |
|---|---|---|
| 40/c | Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacı | Koordinasyonla ismen yapılan istek üzerine, (a) bendindeki esaslarla karşılanır |
| 41. madde | YÖK'ün belirlediği öğretim üyesi ihtiyacının başka kurumlardan karşılanması | YÖK belirler; en az bir, en çok dört yarıyıl; kadro kendi üniversitede kalır; ödenek ve geçici görev yolluğu görev yapılan üniversitenin bütçesinden; süresinde göreve başlamayan istifa etmiş sayılır |
| 38. madde | Bakanlık ve diğer kamu kurumlarında görev | Görev yükseköğretim dışındaki bir kamu kurumunda yapılır |
| 39. madde | Kongre, araştırma, inceleme gibi bilimsel amaçlar | Amaç ders vermek değil bilimsel faaliyettir |
| 35. madde | Araştırma görevlisinin başka üniversitede lisansüstü eğitimi | Öğretim elemanı yetiştirmeye yöneliktir |
41. madde ile 40/b en sık karıştırılan ikilidir. 40/b'de görevlendirme kişinin isteğine dayanır; 41. maddede ise ihtiyacı ve hangi kurumdan karşılanacağını YÖK belirler. Araştırma görevlilerinin başka üniversitede eğitim görmesi için 35. madde görevlendirmesi maddesine bakabilirsiniz.
Adım adım: görevlendirme teklifini nasıl değerlendirirsiniz?
- Amacı belirleyin: Ders mi vereceksiniz, yoksa bir süreliğine başka üniversitede mi çalışacaksınız? İlki 40/a ya da 40/d, ikincisi 40/b'dir.
- Şehri kontrol edin: Görev aynı şehirdeyse 40/a, başka şehirdeyse ve aynı şehirde eleman yoksa 40/d gündeme gelir.
- Yazıyı isteyin: Görevlendirme yazısında dayanak bendin, sürenin ve ders saatlerinin açıkça yazıldığını görün.
- Ders yükü hesabını yapın: Zorunlu yükünüzün hangi birimde tamamlandığını ve hangi saatlerin ek derse girdiğini belirleyin.
- Mali hakları yazılı öğrenin: Ek dersi hangi kurumun ödeyeceğini, 40/d'de yolluğun nasıl hesaplanacağını, 40/b'de maaş ve ödeneklerin durumunu sorun.
- Kariyer etkisini düşünün: 40/b'de kadronuz beş yıl saklı tutulur; vakıf üniversitesine görevlendirmede toplam iki yıl sınırını ve idari görev yasağını hesaba katın.
Görevlendirmenin bordronuza nasıl yansıdığını görmek için akademisyen maaş bordrosu okuma maddesi işinize yarar.
Sık yapılan hatalar
- Yük içindeki derse ek ders beklemek: 40/a ile başka birimde verilen ders zorunlu yükü tamamlıyorsa ek ders doğmaz.
- Başka şehirdeki derse 40/a demek: 40/a aynı şehirle sınırlıdır; başka şehirden ders vermenin dayanağı 40/d'dir ve mali sonuçları farklıdır.
- 40/b'yi naklen atama sanmak: 40/b'de kadro kendi üniversitenizde saklı kalır; naklen atamada kadronuz değişir.
- Vakıf üniversitesi sınırını unutmak: Vakıf kurumlarına 40/b görevlendirmeleri toplam iki yılı geçemez.
- 40/b ile 41. maddeyi karıştırmak: Biri isteğe, öteki YÖK'ün ihtiyaç belirlemesine dayanır; süreleri de farklıdır.
- Yazısız ders vermek: Görevlendirme onayı olmadan verilen dersin ücreti ve sorumluluğu belirsiz kalır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu (36, 38, 39, 40 ve 41. maddeler), 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu (ek ders) ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun güncel metinleri
- Resmî Gazete — kanun değişikliklerinin yayımlandığı yer
- Yükseköğretim Kurulu (YÖK) — yükseköğretim mevzuatı ve görevlendirme kararları
Sık sorulanlar
40/a görevlendirmede ek ders ücreti ödenir mi?
Kısmen. 2547 sayılı Kanun'un 40/a bendine göre haftalık ders yükü içinde kalan dersler için, başka birimde verilse bile ek ders ücreti ödenmez. Ders yükünün üzerinde başka bir kurumda görevlendirilen öğretim elemanına ise yükün üzerindeki saatler için görev yaptığı kurumun bütçesinden ek ders ücreti ödenir.
40/b görevlendirme kaç yıl sürer?
40/b görevlendirmesi Yükseköğretim Kurulu kararıyla en az bir eğitim-öğretim yılı için yapılır ve görevlendirilen öğretim üyesinin kadrosu beş yıl saklı tutulur. Vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılan görevlendirmeler ise toplam iki yılı geçemez ve bu yolla görevlendirilenlere orada idari görev verilemez.
40/d görevlendirmede ne ödenir?
Aynı şehirde görevlendirilebilecek öğretim elemanı bulunmadığı için başka şehirden ders vermeye görevlendirilenlere 6245 sayılı Harcırah Kanunu'na göre geçici görev yolluğu ödenir. Ayrıca (a) bendindeki esaslara göre hesaplanan ek ders ücreti iki katı olarak verilir. Gerçek tutar unvana, katsayıya ve yolculuk koşullarına göre değişir.
40/b görevlendirme isteğe bağlı mı?
Evet. 40/b görevlendirmesi için ihtiyacı olan üniversitenin isteği, öğretim üyesinin kendi arzusu, ilgili yönetim kurullarının görüşü ve rektörün önerisi birlikte aranır; kararı YÖK verir. YÖK'ün ihtiyaç belirleyerek yaptığı ve bir ile dört yarıyıl süren görevlendirme ise 41. maddeye dayanır, 40/b ile karıştırılmamalıdır.
Başka üniversitede ders vermek hangi maddeye göre yapılır?
Aynı şehirdeki bir yükseköğretim kurumunda ders vermek 40/a'ya, başka şehirde ders vermek ise aynı şehirde eleman bulunmadığında 40/d'ye dayanır. Ders vermek yerine bir süreliğine başka bir üniversitede görev yapmak 40/b'nin konusudur. Hangi bende dayanıldığı ek ders ve yolluk haklarını değiştirdiği için görevlendirme yazısında bendin açıkça yazılmasını isteyin.
