Impact Factor Nedir ve Nasıl Hesaplanır? ? JCR Rehberi
Impact Factor Nedir?
Impact Factor (IF), bir akademik derginin yayımladığı makalelerin ortalama atıf sayısını ölçen bir göstergedir. Clarivate Analytics tarafından Journal Citation Reports (JCR) kapsamında her yıl Haziran ayında yayımlanır. Örneğin bir derginin 2025 IF'i: 2023-2024'te yayımlanan makalelerin 2025'te aldığı toplam atıf sayısının, aynı dönemdeki toplam makale sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
Hesaplama Formülü
IF (2025) = 2025'te alınan atıflar (2023-2024 makalelerine) ÷ 2023-2024'te yayımlanan toplam makale sayısı
Örnek: Bir dergi 2023-2024'te 200 makale yayımladı. Bu makaleler 2025'te toplam 600 atıf aldı. IF = 600/200 = 3.0
5 Yıllık Impact Factor
Standart IF 2 yıllık pencere kullanır. 5 yıllık IF ise son 5 yılın atıf/makale oranını hesaplar. Bazı alanlarda (matematik, sosyal bilimler) atıflar geç geldiğinden 5 yıllık IF daha adil bir gösterge olabilir.
IF'in Doçentlik Puanlamasındaki Rolü
ÜAK doçentlik puanlamasında IF doğrudan kullanılmaz ? bunun yerine Q1/Q2/Q3/Q4 çeyreklik dilimi kullanılır. Ancak Q dilimini belirleyen JCR sıralaması IF'e dayanır. Yani IF dolaylı olarak doçentlik puanınızı belirler. Q1 dergiler genellikle alanlarının en yüksek IF'li %25'lik dilimidir.
IF'in Eleştirileri
1. Alan farklılığı: Tıp dergilerinin IF'i 30-50'ye ulaşırken matematik dergilerinin IF'i 1-3 civarındadır. Alanlar arası karşılaştırma yanıltıcıdır.
2. Birkaç makale etkisi: Çok atıf alan 1-2 makale tüm derginin IF'ini şişirebilir.
3. Manipülasyon riski: Bazı dergiler editöryal olarak kendi dergisine atıf yapılmasını teşvik eder.
4. DORA Deklarasyonu: San Francisco Declaration (DORA), IF'in bireysel araştırmacı değerlendirmesinde kullanılmaması gerektiğini savunur. 2.700+ kurum imzalamıştır.
JCR Nasıl Kullanılır?
1. jcr.clarivate.com adresine gidin (üniversite IP'si veya VPN gerekli).
2. Dergi adı veya ISSN ile aratın.
3. IF, 5 yıllık IF, Q dilimi, toplam atıf, makale sayısı, öz atıf oranı bilgilerini görün.
4. Kategori bazlı sıralama ile Q dilimini doğrulayın ? aynı dergi farklı kategorilerde farklı Q diliminde olabilir.
