ALES Nedir ve Nasıl Hazırlanılır? — Kapsamlı Rehber

ALES Nedir?

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES), ÖSYM tarafından yılda 3 kez uygulanan ve yüksek lisans, doktora programlarına başvuru ile akademik kadrolara atanmada kullanılan merkezi bir sınavdır. Türkiye'de her yıl yüz binlerce aday ALES'e başvurmaktadır (yalnız 2026-ALES/1'e 176.823 aday başvurdu).

Sınav Yapısı

ALES toplam 100 sorudan oluşur (50 sayısal + 50 sözel), süre 150 dakikadır (2.5 saat). 4 yanlış 1 doğruyu götürür (net = doğru − yanlış/4). Puanlama ise netin doğrudan puana çevrilmesiyle değil, standart puan yöntemiyle (ortalama ve standart sapma kullanılarak) yapılır; bu yüzden bir doğrunun sabit bir puan karşılığı yoktur.

Sayısal Bölüm (50 soru): Matematik (sayılar, denklemler, fonksiyonlar), geometri (alan, hacim, açılar), mantık ve muhakeme, grafik/tablo yorumlama, problem çözme.

Sözel Bölüm (50 soru): Türkçe okuma anlama, paragraf tamamlama, cümle anlamı, mantıksal sıralama, neden-sonuç ilişkisi, paragraf analizi.

Puan Türleri

ALES Sayısal Puanı: Sayısal sorulara ağırlık verilir. Fen, mühendislik ve tıp alanlarında kullanılır.

ALES Sözel Puanı: Sözel sorulara ağırlık verilir. Sosyal bilimler ve hukuk alanlarında kullanılır.

ALES Eşit Ağırlık Puanı: Her iki bölümün ortalaması alınır. En yaygın kullanılan puan türüdür.

30 Günlük Yoğun Çalışma Planı

1-10. Gün: Konu taraması — matematik ve Türkçe temel konularını hızlıca gözden geçirin. Zayıf alanları belirleyin.

11-20. Gün: Soru çözümü — her gün en az 50 soru çözün. Yanlışlarınızı analiz edin ve konu eksiklerini kapatın.

21-28. Gün: Deneme sınavları — 2 günde 1 tam deneme çözün. Süre yönetimini pratiğe dökün.

29-30. Gün: Son tekrar — yanlış defterinizi gözden geçirin, formülleri tekrarlayın, dinlenin.

Başarı İçin Kritik İpuçları

1. Süre yönetimi: 150 dakikada 100 soru demek soru başına 1.5 dakika. Takıldığınız soruyu bırakın, sonra dönün.

2. Sayısal için: Problemleri okurken veriyi not alın, denklem kurun, kestirme yöntemleri öğrenin.

3. Sözel için: Paragrafı hızlı tarayın, ana fikri bulun, seçenekleri eleyerek gidin.

4. Deneme çözün: En az 10 tam deneme çözmeden sınava girmeyin. Gerçek sınav ortamını simüle edin.

ALES Puanı Kaç Yıl Geçerli?

ALES puanı 5 yıl geçerlidir. Süre dolduktan sonra puana hâlâ ihtiyacınız varsa yeniden sınava girmeniz gerekir. Lisansüstü başvurunuz sırasında puanınızın geçerli olmasına dikkat edin.