Akademisyen Ek Ders Ücreti 2026 — Unvana Göre Saat Ücreti ve Hesaplama

Ek ders ücreti nasıl hesaplanır?

Dayanak, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 11. maddesidir. Öğretim elemanına, 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki haftalık zorunlu ders yükünü aşan her saat için ek ders ücreti ödenir. Hesap tek satırdır:

Brüt saat ücreti = unvan göstergesi × memur aylık katsayısı

Memur aylık katsayısı her yıl Ocak ve Temmuz'da Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesiyle güncellenir. 2026'da Ocak–Haziran için 1,387871, Temmuz–Aralık için 1,575512 uygulanmaktadır. Gece öğretimi (normal mesai bitiminden sonra ve 17.00'den sonra başlayan dersler), hafta tatili ile yarıyıl ve yaz tatilinde yapılan öğretim için ücret %60 zamlı hesaplanır; bu durumda göstergeler fiilen 480, 400, 320 ve 256 olur.

2026 brüt ek ders saat ücretleri

Tutarlar brüttür; gösterge × katsayı ile hesaplanıp kuruşa yuvarlanmıştır. Ele geçen tutar vergi kesintilerinden sonra daha düşüktür. Ocak 2027'de yeni katsayı açıklandığında tablo değişir.

Haftalık zorunlu ders yükü

• Öğretim üyeleri (profesör, doçent, doktor öğretim üyesi): haftada en az 10 saat.
• Öğretim görevlisi ve okutman: haftada en az 12 saat.
• Dekan yardımcısı, enstitü/yüksekokul müdür yardımcısı, bölüm başkanı: haftada en az 5 saat.
• Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü: zorunlu ders yükü yoktur.

Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin (uygulama, laboratuvar vb.) haftada en fazla 10 saatlik kısmı ek ders hesabına girer; fazlası maaş karşılığı sayılır. Yaz ve yarıyıl tatillerindeki öğretimde zorunlu ders yükü hesaba katılmaz.

Haftada en fazla kaç saat ek ders ödenir?

İkinci öğretim ve uzaktan öğretimde fark

İkinci öğretim: Ücret, gösterge × aylık katsayı × birimin yönetim kurulunca belirlenen ek ders katsayısıyla hesaplanır. Bu ödeme, normal ek ders ve sınav ücretinin üç katını aşamaz ve ödemelerin toplamı ikinci öğretim gelirlerinin belirli bir payıyla (%70) sınırlıdır. Bu yüzden ikinci öğretim saat ücreti üniversiteden üniversiteye, hatta fakülteden fakülteye değişir; kesin tutarı biriminizin yönetim kurulu kararından öğrenebilirsiniz.

Uzaktan öğretim: Zorunlu ders yükü tamamlandıktan sonra haftada en fazla 10 saat için ödenir. Ders başına ücreti yönetim kurulu belirler ve bu ücret unvan göstergesinin beş katını geçemez; hesaba kayıtlı öğrenci sayısının kontenjana oranı da girebilir. Uzaktan öğretimde %60 gece zammı uygulanmaz. Uygulama esasları üniversiteye göre ayrıntılandığından kendi kurumunuzun usul ve esaslarına bakmanız gerekir.

Sınav ücreti

Yarıyıl ve yıl sonu sınavlarında her 50 öğrenci için 300 gösterge × aylık katsayı tutarında sınav ücreti ödenir; 500 öğrenciden fazlası hesaba katılmaz. Ara sınav ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez. Temmuz–Aralık 2026 katsayısıyla 50 öğrencilik bir dilim için brüt tutar 472,65 TL'dir.

Gözden kaçan kurallar

• Telafi dersleri hafta içi 17.00'den sonra ya da hafta sonu yapılsa bile %60 zam uygulanmaz.
• Ara sınavlar için ders yükü 5 saati geçemez ve bir dersin dönemdeki en fazla dört ara sınavı hesaba girer.
• Ek ders ücreti ile fazla çalışma ücreti aynı süre için birlikte ödenmez.
• 2547 sayılı Kanun'un 31. maddesine göre sözleşmeyle çalıştırılan emekli öğretim elemanlarına ek ders ve sınav ücreti ödenmez.
• Zorunlu ders yükü önce normal öğretimdeki derslerden düşülür; kalan saatler ikinci öğretim ve uzaktan öğretime aktarılır.

Örnek hesaplar (Temmuz–Aralık 2026)

• Doçent, gündüz normal öğretim: Haftada 14 saat teorik ders veriyor; zorunlu yük 10 saat. Ek ders: 4 saat × 393,88 TL = 1.575,52 TL/hafta brüt. Dört haftalık bir ayda yaklaşık 6.302,08 TL brüt.
• Doktor öğretim üyesi, yaz okulu: Haftada 6 saat ders veriyor. Yaz tatilinde zorunlu yük dikkate alınmadığı ve %60 zam uygulandığı için 6 × 504,16 TL = 3.024,96 TL/hafta brüt.
• Profesör, final sınavı: 120 öğrencili dersin final sınavı üç dilim sayılır (küsurat tama iblağ edilir): 3 × 472,65 TL = 1.417,95 TL brüt.

Ek ders, maaşın dışındaki gelir kalemlerinden yalnızca biridir. Unvana göre aylık tutarlar için Akademisyen Maaşları 2026, yayın faaliyetine bağlı ödeme için Akademik Teşvik Ödeneği, diğer yasal gelir kalemleri için Akademisyen Yan Gelir Kaynakları maddelerine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Ek Ders El Kitabı, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi SGDB (erişim: Kasım 2026)
• Ek ders eğitim sunumu, Amasya Üniversitesi SGDB (2022) (erişim: Kasım 2026)
• Ek ders ücreti göstergeleri ve ders yükleri (akademikhukuk.org) (erişim: Kasım 2026)
• Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (06.01.2026) özeti, Alomaliye (erişim: Kasım 2026)
• Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (02.07.2026) özeti, Alomaliye (erişim: Kasım 2026)
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 01.01.2026 katsayıları (erişim: Kasım 2026)
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 01.07.2026 katsayıları (erişim: Kasım 2026)