YDS Okuma Sorularında Yazarın Tutumu (Tone/Attitude) Soruları Nasıl Çözülür?

Bu madde okuma bölümünün yalnız bir soru türüne, yazarın tutumu ve metnin tonu sorularına odaklanır. Tarama, hedefli okuma ve süre yönetimi gibi genel teknikler için YDS reading paragraf anlama teknikleri maddesine bakın. Burada amaç, şıklardaki tutum sözcüklerini tanımanız ve yazarın sesini metnin içinden ayıklayabilmenizdir.

Yazarın tutumu sorusu nedir, nasıl sorulur?

Tutum sorusu, yazarın ele aldığı konu, bir görüş, bir araştırma ya da bir kişi hakkında ne düşündüğünü sorar. Akademik metinlerde yazar fikrini çoğu zaman açıkça “bence” diye söylemez; tutum, seçtiği sözcüklerden ve metni kurma biçiminden anlaşılır. Bu yüzden bu sorular bilgi değil, okuma inceliği ölçer.

Soru kökleri genellikle şu kalıplardan birine benzer:

• The author's attitude towards … can best be described as … — yazarın belirli bir şeye karşı tutumu
• The tone of the passage is mainly … — metnin genel tonu
• It is clear from the passage that the author … — yazarın tutumu ya da düşüncesi hakkında çıkarım
• The author seems to be … / The writer is … about … — yazarın duruşu
• Which of the following best reflects the author's view? — yazarın görüşünü özetleyen seçenek

İki kavramı ayırmak işinizi kolaylaştırır. Tutum (attitude) belirli bir hedefe yöneliktir: yazar yeni bir politikaya karşı eleştirel olabilir. Ton (tone) ise metnin geneline yayılan havadır: metin bir bütün olarak nesnel, uyarıcı ya da iyimser olabilir. Kök “towards …” diyorsa yalnız o hedefe ilişkin cümlelere bakın; “tone of the passage” diyorsa bütün metni düşünün.

Bu soru türü her sınavda aynı sayıda çıkmaz ve bazen “yazarın amacı” sorularıyla iç içe gelir. Soru köklerinin bütün türlerini bilmek için ÖSYM'nin yayımladığı önceki dönem soru kitapçıklarını incelemek en güvenilir yoldur. Kök türlerinin Türkçe anlamlarını tek listede görmek için YDS paragraf soru kökleri maddesine bakabilirsiniz.

Şıklarda en sık görülen tutum ve ton sözcükleri

Tutum sorularında şıklar çoğunlukla tek bir sıfattan ya da kısa bir sıfat grubundan oluşur. Bu sözcüklerin anlamını ve hangi metin işaretleriyle eşleştiğini bilmek, sorunun yarısını çözmek demektir.

Yazarın sesini metinde gösteren 7 ipucu

1. Değerlendirme bildiren sıfat ve zarflar: unfortunately, surprisingly, rightly, arguably, regrettably, admittedly gibi sözcükler doğrudan yazarın yorumudur. Bir paragrafta tek bir “regrettably” bile tonu belirleyebilir.
2. Yumuşatma (hedging) ifadeleri: may, might, could, seems, appears, it is likely that yazarın temkinli olduğunu gösterir. Bu ifadeler çoksa “cautious” ya da “tentative” güçlü adaydır. Konunun ayrıntısı hedging (yumuşatma) maddesinde.
3. Karşıtlık bağlaçları: however, yet, nevertheless, but çoğu zaman yazarın kendi görüşüne geçtiği yerdir. “Many researchers believe X. However, …” kalıbında yazarın tutumu “however”dan sonra gelir. Bağlaçların işlevleri için YDS bağlaçlar rehberine bakın.
4. Kabul edip itiraz etme (concession): While it is true that …, … / Admittedly …, but … yapısında ilk kısım karşı görüşe verilen kısmi hak, ikinci kısım yazarın asıl tutumudur.
5. Aktarma fiilleri: Yazar bir araştırmanın sonucunu shows / demonstrates ile veriyorsa kabul ediyordur; claims / alleges / purports ile veriyorsa mesafelidir.
6. Mesafe koyan işaretler: so-called, tırnak içine alınmış sözcükler ve supposedly gibi ifadeler genellikle kuşku ya da alay taşır.
7. Öneri ve uyarı cümleleri: Metnin sonunda should, must, it is essential that, urgently gibi ifadeler varsa yazar tarafsız değildir; bir şeyi savunuyor ya da bir tehlikeye dikkat çekiyordur.

Adım adım: Tutum sorusu nasıl çözülür?

1. Kökü okuyun ve hedefi belirleyin: Tutum neye karşı soruluyor? Bir yönteme mi, bir araştırmacıya mı, bir politikaya mı?
2. Metindeki sesleri ayırın: Her cümlenin kime ait olduğunu belirleyin: yazar mı, alıntılanan araştırmacılar mı, “some people” mı? Alıntılanan görüş yazarın görüşü değildir.
3. İşaret sözcüklerini toplayın: Hedefle ilgili cümlelerdeki değerlendirme sıfatlarını, zarfları ve bağlaçları zihninizde ya da kenarda işaretleyin.
4. Yönü belirleyin: Olumlu mu, olumsuz mu, karışık mı, tarafsız mı? Şıklara bakmadan önce kendi kelimenizle söyleyin.
5. Gücü belirleyin: Yazar hafifçe mi eleştiriyor, sert mi? Akademik metinlerde ton çoğunlukla ölçülüdür.
6. Şıkları eleyin: Yönü tutmayanları, sonra gücü abartılı olanları, sonra hedefi kaçıranları atın.
7. Kanıtla doğrulayın: Seçtiğiniz sözcüğü destekleyen en az bir ifadeyi metinde gösterebilmelisiniz.

Örnek paragraf ve çözümü

Aşağıdaki paragraf ve soru bu madde için yazılmış özgün bir alıştırmadır; ÖSYM sorusu değildir.

In recent years, a number of schools have replaced printed textbooks entirely with tablets, and their supporters often describe the change as a revolution in learning. The evidence so far, however, is far less dramatic. Several studies have found modest gains in student motivation, but few have shown lasting improvements in reading comprehension. It may be that the devices themselves matter less than the way teachers use them. Until more long-term research is available, schools would be wise to treat tablets as a supplement rather than a replacement.

Soru: The author's attitude towards replacing textbooks with tablets can best be described as …

A) enthusiastic   B) cautious   C) indifferent   D) hostile   E) nostalgic

Çözüm: “Revolution in learning” ifadesi yazara değil, değişikliğin destekçilerine aittir; bu yüzden A bir tuzaktır. Yazarın sesi “however” ile başlar: kanıtlar “far less dramatic”, kazanımlar “modest”. Ardından “It may be that” ile yumuşatılmış bir yorum ve “would be wise to” ile ölçülü bir öneri gelir. Yazar değişikliğe karşı değildir, tableti ek araç olarak önermektedir; bu yüzden D (düşmanca) fazla serttir. Konuyla ilgilendiği açık olduğundan C, geçmişe özlem olmadığından E elenir. Doğru cevap B) cautious.

İkinci örnek: Tarafsız metin

Supporters of a four-day working week argue that it reduces stress and raises productivity. Critics respond that it may increase costs for small businesses and is difficult to apply in sectors such as health care. Trials in different countries have produced mixed results, depending largely on the type of work involved.

Bu metinde iki taraf eşit uzunlukta ve değerlendirme sözcüğü olmadan aktarılmıştır; sonuç cümlesi de bir yargı değil, bir gözlemdir. Ton sorusunda objective ya da neutral uygun olur. “Ambivalent” ise yazarın kendi içinde bölündüğünü gösteren değerlendirmeler gerektirir; burada yazar hiç değerlendirme yapmamaktadır.

Çeldirici şıklar nasıl tuzak kurar?

Tutum bilgisi başka hangi sorularda işe yarar?

Tutum ve ton yalnız kendi sorusunda değil, okuma bölümünün başka soru türlerinde de belirleyicidir. Paragraf tamamlama sorularında boşluğa gelecek cümle metnin tonuyla uyumlu olmalıdır: temkinli bir paragrafı kesin ve iddialı bir cümleyle bitirmek çoğu zaman yanlıştır. Ayrıntılar için YDS paragraf tamamlama stratejisi maddesine bakın.

Anlam bütünlüğünü bozan cümle sorularında da tonu aniden değiştiren cümle sık sık doğru cevaptır. Ana fikir sorularında ise yazarın tutumunu içeren seçenek, yalnız konuyu söyleyen seçenekten genellikle daha isabetlidir. YÖKDİL'e hazırlanıyorsanız aynı ipuçları alan metinlerinde de işe yarar; alanınıza göre çalışma için YÖKDİL alan bazlı strateji maddesine bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Alıntıyı yazarın görüşü sanmak: “According to some economists …” ile başlayan cümle yazarın tutumunu göstermez.
• Yalnız ilk cümleyi okumak: Yazar çoğu zaman yaygın görüşü önce verir, kendi görüşünü karşıtlık bağlacından sonra söyler.
• Sözcüğün gücünü atlamak: “critical” ile “hostile”, “hopeful” ile “euphoric” aynı yönde ama farklı güçtedir.
• Tarafsızlık ile kararsızlığı karıştırmak: Değerlendirme yoksa objective; hem olumlu hem olumsuz değerlendirme varsa ambivalent.
• Şık sözcüklerini ezberlememek: Paragrafı anlayıp şıktaki sıfatı bilmemek, sorunun en kolay kaybedilme yoludur.
• Soruya fazla süre ayırmak: Tutum soruları kanıta dayalı çözülür; iki şık arasında kaldıysanız kanıtı olanı seçip geçin. Süre planı için YDS sınav süresi yönetimi maddesine bakın.

Hedef puanınıza kaç doğruyla ulaşacağınızı görmek isterseniz YDS puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Kaynaklar ve resmî bağlantılar

• ÖSYM — YDS kılavuzu, duyurular ve önceki dönem soru kitapçıkları
• Cambridge Dictionary — tutum sıfatlarının anlam ve örnek cümleleri
• Oxford Learner's Dictionaries — sözcüklerin akademik kullanım örnekleri