İçindekiler 16 başlık · 7 dk
- YDS'de gramer bilgisi hangi sorularda işe yarar?
- YDS'de en çok çıkan gramer konuları hangileri?
- Konu konu çözüm ipuçları
- Bağlaçlar
- Zaman (tense) uyumu
- Sıfat cümlecikleri (relative clause)
- İsim cümlecikleri (noun clause)
- Koşul cümleleri (if clauses)
- Edilgen yapı (passive voice)
- Gerund ve infinitive
- Ettirgen yapı, wish, nicelik belirteçleri
- Devrik yapılar (inversion)
- Adım adım YDS gramer sorusu çözme tekniği
- 30 günlük YDS gramer çalışma planı
- YDS gramerinde sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: YDS gramer sorularında en sık karşılaşılan konular bağlaçlar, zaman (tense) uyumu, sıfat cümlecikleri (relative clause), isim cümlecikleri (noun clause), koşul cümleleri, edilgen yapı, gerund ve infinitive, ettirgen yapı, wish cümleleri, nicelik belirteçleri ve devrik yapılardır. Bu konular yalnız gramer sorularında değil; cloze test, cümle tamamlama ve çeviri sorularında da işinize yarar.
Bu madde YDS gramerinde hangi konulara öncelik vermeniz gerektiğini, her konuda soruyu çözdüren ipucunu ve 30 günlük bir çalışma planını bir arada verir. Buradaki sıralama ÖSYM'nin resmî bir soru dağılımı değildir; geçmiş sınavlarda ve hazırlık sürecinde sık karşılaşılan konuların bir öncelik listesidir. Her konunun ayrıntılı anlatımı için ilgili maddelere bağlantı verdik.
YDS'de gramer bilgisi hangi sorularda işe yarar?
Gramer, YDS'de yalnız "boşluğa uygun yapıyı seçin" türündeki sorularda puan getirmez. Aynı bilgi sınavın birçok bölümünde kullanılır:
- Dilbilgisi boşluk soruları: doğru zaman, bağlaç, edat ya da yapıyı seçmeniz istenir.
- Cloze test: bir paragraftaki boşlukların bir kısmı kelime, bir kısmı gramer bilgisi ister. Strateji için YDS cloze test stratejisi maddesine bakın.
- Cümle tamamlama: verilen yarım cümlenin bağlacı, zamanı ve yapısı, doğru tamamlayıcıyı bulmanın en hızlı yoludur.
- Çeviri: edilgen yapı, sıfat cümleciği ve zaman bilgisi, Türkçe ve İngilizce cümleler arasındaki karşılığı doğru eşlemenizi sağlar.
Bu yüzden gramer çalışmasına ayırdığınız zaman, doğrudan gramer sorularının ötesinde de karşılık verir. Kelime bilgisi geniş ve birikimli bir alandır; gramer ise sınırlı sayıda kuralla çalışılabildiği için hazırlığın başında sağlam bir zemin kurmak mantıklıdır.
YDS'de en çok çıkan gramer konuları hangileri?
| Konu | Soruda nasıl görünür? | İlk bakılacak ipucu |
|---|---|---|
| Bağlaçlar (connectors) | İki cümle ya da yan cümle arasındaki boşluk | İki parça arasındaki anlam ilişkisi: zıtlık, neden-sonuç, ekleme, koşul |
| Zaman (tense) uyumu | Fiil boşluğu, şıklarda farklı zamanlar | Zaman zarfı ve öbür cümledeki fiilin zamanı |
| Sıfat cümlecikleri (relative clause) | İsimden sonra gelen boşluk | Boşluktan sonra fiil mi, isim mi, özne mi geliyor? |
| İsim cümlecikleri (noun clause) | Özne ya da nesne yerinde boşluk | Boşluktan sonraki cümlenin eksik öğesi var mı? |
| Koşul cümleleri (if clauses) | If, unless, provided that ile kurulan cümleler | Ana cümledeki modal ve zaman |
| Edilgen yapı (passive voice) | Fiil boşluğu, şıklarda be + V3 | Öznenin eylemi yapan mı, eylemden etkilenen mi olduğu |
| Gerund ve infinitive | Fiilden sonra gelen boşluk | Boşluktan önceki fiil ya da edat |
| Ettirgen yapı (causative) | have / get / make / let içeren cümleler | Eylemi kimin yaptığı, kimin yaptırdığı |
| Wish cümleleri | I wish / if only ile başlayan cümleler | Dileğin şimdiye mi, geçmişe mi ait olduğu |
| Nicelik belirteçleri (quantifiers) | each, every, both, neither, a number of | Belirteçten sonraki ismin tekil ya da çoğul olması |
| Devrik yapılar (inversion) | Cümle başında olumsuz ya da kısıtlayıcı zarf | Hardly, no sooner, not only, only after gibi başlangıçlar |
Konu konu çözüm ipuçları
Bağlaçlar
Bağlaç sorularında önce iki parça arasındaki ilişkiyi Türkçe olarak adlandırın: "ama", "bu yüzden", "üstelik", "-dığı sürece". Sonra şıkları bu gruplara ayırın: zıtlık (however, although, whereas, nevertheless), neden-sonuç (therefore, consequently, hence, thus), ekleme (moreover, furthermore, in addition), koşul (unless, provided that, as long as). İlişkiyi belirledikten sonra yapıya bakın: although bir cümle alır, despite bir isim ya da -ing yapısı alır. Tam liste için YDS bağlaçlar rehberi maddesine bakın.
Zaman (tense) uyumu
Cümledeki zaman zarfı çoğu zaman cevabı verir: since ve for ile ana cümlede present perfect, ago ve yesterday ile past simple, geçmişte by the time ile past perfect, gelecekte by the time ya da by next year ile future perfect kullanılır. İki eylem varsa hangisinin önce olduğunu belirleyin. Ayrıntılar ve örnek sorular YDS tenses ve zaman uyumu maddesinde.
Sıfat cümlecikleri (relative clause)
Boşluktan sonra doğrudan fiil geliyorsa özne konumundaki who (insan) ya da which (nesne, hayvan) aranır. Boşluktan sonra önceki isme ait başka bir isim geliyorsa whose, yer bildiren bir isimden sonra tam bir cümle geliyorsa where ya da in which düşünülür. Virgülden ve edattan sonra that kullanılmaz. Ayrıntı için YDS relative clause maddesine bakın.
İsim cümlecikleri (noun clause)
That ile what arasındaki fark sık sorulur: that tam bir cümlenin başına gelir, what ise kendisinden sonraki cümlede eksik olan özne ya da nesnenin yerini tutar. "Olup olmadığı" anlamında whether kullanılır; edattan sonra ve or not hemen ardından geliyorsa if yerine whether seçilir. Konu anlatımı için YDS noun clause maddesine bakın.
Koşul cümleleri (if clauses)
Ana cümlede will varsa birinci tip, would / could / might + yalın fiil varsa ikinci tip, would have + V3 varsa üçüncü tip düşünülür. Karma koşul (mixed conditional) yapılarında geçmişteki koşulun bugünkü sonucu anlatılır. Had I known, Were it not for, Should you need gibi if'siz devrik koşul kalıplarını da tanıyın. Ayrıntılar: YDS if clauses.
Edilgen yapı (passive voice)
Özne eylemi yapan değil de eylemden etkilenen ise edilgen yapı gerekir. Türkçe çeviride "-ıl, -ın" ekleri (yapıl-, bilin-) edilgene işaret eder. Akademik metinlerde sık görülen is said to / is thought to / is believed to kalıbında geçmişe ait bir durum to have been + V3 ile anlatılır.
Gerund ve infinitive
Belirleyici olan boşluktan önceki fiil ya da edattır: suggest, avoid, consider + V-ing; decide, agree, plan + to V. Edatlardan sonra her zaman -ing gelir; look forward to ve be used to kalıplarındaki to da edattır. Fiil listesini YDS gerund ve infinitive rehberinden çalışabilirsiniz.
Ettirgen yapı, wish, nicelik belirteçleri
Ettirgen: have something done ve get something done (işi başkasına yaptırmak), have someone do, get someone to do, make someone do (zorlamak), let someone do (izin vermek). Wish: şimdiki bir duruma dair dilekte past simple, geçmişe dair pişmanlıkta past perfect, başkasının davranışından yakınmada would kullanılır. Nicelik belirteçleri: each ve every tekil isim ve tekil fiil, both çoğul isim ve çoğul fiil alır; a number of çoğul, the number of tekil fiille kullanılır.
Devrik yapılar (inversion)
Cümle hardly, scarcely, seldom, rarely, never, not only, only after, no sooner gibi olumsuz ya da kısıtlayıcı bir ifadeyle başlıyorsa yardımcı fiil öznenin önüne geçer. Eşleşen kalıpları birlikte ezberleyin: hardly / scarcely … when, no sooner … than, not only … but also. Formüller için YDS inversion maddesine bakın.
Adım adım YDS gramer sorusu çözme tekniği
- Boşluğun çevresini okuyun. Çoğu gramer sorusunda bütün cümleyi baştan sona çevirmeye gerek yoktur; boşluktan önceki ve sonraki birkaç kelime yapıyı gösterir.
- Yapı ipucunu bulun. Zaman zarfı var mı? İki cümleyi bağlayan bir öğe mi eksik? Boşluktan sonra fiil mi, isim mi geliyor? Öznesi olmayan bir yan cümle mi var?
- Yapısal olarak imkânsız şıkları eleyin. Cümle alması gereken yere isim alan bir edat, tekil isimle çoğul fiil gibi biçim hatası taşıyan şıkları hemen çizin. Çoğu soruda bu adım şıkları ikiye indirir.
- Kalan şıkları anlamla sınayın. İki şık yapısal olarak uyuyorsa cümlenin anlamına hangisinin oturduğuna bakın: zıtlık mı, neden-sonuç mu, önce-sonra ilişkisi mi?
- Takılırsanız işaretleyip geçin. Bir gramer sorusuna dakikalarca bakmak, okuma bölümündeki sorulara ayıracağınız zamanı tüketir. Süre planınızı deneme sınavlarında önceden belirleyin.
Yanlış yaptığınız her gramer sorusunu bir deftere yazın ve yanına "hangi ipucunu kaçırdım?" sorusunun cevabını not edin. Birkaç hafta sonra hatalarınızın büyük kısmının aynı iki üç konuda toplandığını göreceksiniz; tekrarınızı oraya yoğunlaştırın.
30 günlük YDS gramer çalışma planı
Aşağıdaki plan gramer temelinizi bir ayda tamamlamak isteyenler için bir örnektir. Günlük çalışma sürenizi kendi programınıza göre ayarlayın; kelime ve okuma çalışmasını bu süre boyunca bırakmayın.
| Günler | Konu | Hedef |
|---|---|---|
| 1–7 | Bütün zamanlar ve zaman uyumu | Zaman zarflarıyla doğru tense'i seçebilmek |
| 8–12 | Bağlaçlar ve koşul cümleleri | Anlam ilişkisini ve bağlacın aldığı yapıyı ayırt etmek |
| 13–16 | Relative clause ve noun clause | That, what, which, whose ayrımını hızla yapmak |
| 17–20 | Passive, causative, inversion | Yapıyı çeviri ve cümle tamamlama sorularında da tanımak |
| 21–25 | Karışık soru çözümü | Her gün karışık konulardan soru çözüp hataları deftere yazmak |
| 26–30 | Deneme sınavlarının gramer soruları | Gramer sorularını hedeflediğiniz sürede bitirmek |
Bu planı genel YDS programınızın içine yerleştirin: gramer günlerinde de her gün kısa bir kelime tekrarı ve bir okuma parçası çözmek, son haftalarda karışık denemelere geçişi kolaylaştırır.
YDS gramerinde sık yapılan hatalar
- Kuralı ezberleyip örnek görmemek: "since → present perfect" bilgisi, cümlede since'in "-dığından beri" değil "çünkü" anlamında kullanıldığı durumda sizi yanıltır. Her kuralı birkaç gerçek cümlede görün.
- Yalnız anlama bakmak: Türkçe çevirisi doğru görünen bir şık, yapısal olarak cümleye uymayabilir. Önce yapı, sonra anlam.
- Bağlaçları anlam grubuna göre değil tek tek ezberlemek: zıtlık, neden-sonuç, ekleme ve koşul gruplarıyla çalışmak şıkları çok daha hızlı elemenizi sağlar.
- Gramer çalışırken kelimeyi bırakmak: gramer sorularının bir kısmında şıklar yapısal olarak benzer olur ve doğru cevabı cümlenin anlamı belirler; kelime bilgisi zayıfsa gramer bilgisi tek başına yetmez.
- Konuları sınava yakın bırakmak: devrik yapılar ve karma koşullar gibi daha az karşılaşılan konuları sona bırakmak doğaldır, ama son haftaya kalmamalıdır.
İnternette "her sınavda şu konudan şu kadar soru çıkar" türünden kesin sayılar dolaşır. Bu sayılar resmî değildir ve sınavdan sınava değişebilir. Bir konuyu "nasılsa çıkmaz" diye atlamayın; öncelik sırasına göre çalışın ama listedeki bütün konuları bitirin.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ÖSYM — YDS kılavuzu, sınav takvimi ve geçmiş yılların soru kitapçıkları
- Cambridge Dictionary — dilbilgisi açıklamaları ve örnek cümleler
- British Council LearnEnglish — konu bazlı gramer anlatımları ve alıştırmalar
Sık sorulanlar
YDS'de en çok hangi gramer konusu çıkar?
YDS'de en sık karşılaşılan gramer konuları arasında bağlaçlar, zaman uyumu, sıfat cümlecikleri ve isim cümlecikleri ilk sıralardadır; koşul cümleleri, edilgen yapı ve gerund-infinitive de sık görülür. Bu sıralama resmî bir dağılım değildir ve sınavdan sınava değişebilir. Öncelik vermek mantıklıdır, ama listedeki hiçbir konuyu tamamen atlamayın.
YDS gramer çalışmaya hangi konudan başlanmalı?
Zamanlar ve zaman uyumu ile başlamak en verimli yoldur, çünkü edilgen yapı, koşul cümleleri ve wish gibi pek çok konu zaman bilgisine dayanır. Ardından bağlaçlara ve koşul cümlelerine, sonra sıfat ve isim cümleciklerine geçin. Daha az karşılaşılan devrik yapılar ile ettirgen yapıyı planın sonuna bırakabilirsiniz.
YDS gramer soruları kaç dakikada çözülmeli?
Gramer soruları okuma sorularına göre daha kısa sürede çözülebildiği için burada zaman kazanmak, okuma bölümüne daha fazla süre bırakır. Kesin bir dakika hedefi kişiden kişiye değişir; deneme sınavlarında kendi sürenizi ölçün ve bir soruda takılırsanız işaretleyip ilerleyin. Takıldığınız soruya sınavın sonunda dönün.
Gramer bilmeden YDS'de yüksek puan alınır mı?
Gramer bilgisi yalnız gramer sorularında değil cloze test, cümle tamamlama ve çeviri sorularında da kullanılır. Bu yüzden gramer temeli zayıf bir adayın yalnız kelimeyle yüksek puana ulaşması zordur. Kelime bilgisi de en az gramer kadar önemlidir; iki çalışmayı aynı dönemde birlikte yürütmek en sağlıklı yaklaşımdır.
YDS'de that ile what farkı nasıl anlaşılır?
Boşluktan sonraki cümleye bakın. Cümle tam ise, yani öznesi ve gerekli nesnesi yerindeyse, that kullanılır. Cümlede bir özne ya da nesne eksikse what kullanılır, çünkü what o eksik öğenin yerini tutar. Örneğin she said that the results were clear cümlesi tamdır; what she said was clear cümlesinde ise said fiilinin nesnesi what'tır.
Dil Barajı: sık sorulanlar
YDS puanı kaç yıl geçerli?
YDS puanının geçerlilik süresi genel olarak 5 yıldır; bazı kurumlar kendi düzenlemelerinde farklı süreler belirleyebilir. Doçentlik başvurusunda ise YDS, e-YDS ve YÖKDİL sonuçlarına süre sınırı uygulanmaz.
