İçindekiler 4 başlık · 1 dk
Bütçe Neden Kritik?
İyi bir araştırma önerisi mükemmel olsa bile şişirilmiş veya gerçekçi olmayan bütçe ret nedenidir. Hakemler bütçeyi dikkatle inceler: gereksiz kalemler, eksik gerekçeler ve tutarsız rakamlar olumsuz değerlendirilir. Bütçe, projenin uygulanabilirliğinin kanıtıdır.
TÜBİTAK Bütçe Kalemleri
Personel gideri: Bursiyer (lisans/YL/doktora öğrencisi, doktora sonrası araştırmacı) bursları. Yürütücü ve araştırmacılara proje bütçesinden ücret ödenmez; bunun yerine bütçe üst limitinin dışında proje teşvik ikramiyesi (PTİ) ödenir.
Makine-teçhizat: Laboratuvar ekipmanı, bilgisayar, yazılım lisansı. Her kalemin gerekçesi yazılmalı.
Sarf malzeme: Kimyasal, reaktif, kırtasiye, anket basımı. Detaylı liste ve birim fiyat gerekli.
Seyahat: Konferans katılımı, arazi çalışması, proje toplantısı. Yurt içi/yurt dışı ayrımı.
Hizmet alımı: İstatistik analiz, çeviri, anket uygulama, laboratuvar testi. Gerekçe ile.
Gerçekçi Bütçe İpuçları
1. Piyasa araştırması yapın — her kalemin gerçek fiyatını kontrol edin, proforma fatura alın.
2. Beklenmedik giderleri öngörün — TÜBİTAK bütçelerinde (BAP'ta da genellikle) ayrı bir "yedek akçe" (contingency) kalemi yoktur; güncel proforma fiyatlarla çalışın ve fiyat artışı riskini kalem gerekçelerinde belirtin. ("Overhead" yedek akçe değil, kurum hissesi/genel gider payıdır; TÜBİTAK'ta bütçe üst limitinin dışında ayrıca hesaplanır.)
3. Bütçeyi iş paketleriyle (work packages) eşleştirin — hangi harcama hangi faaliyete ait?
4. Lüks kalemlerden kaçının — son model bilgisayar yerine araştırmanın gerektirdiği minimum donanımı yazın.
5. Her kalemi gerekçelendirin — "neden bu harcama gerekli" sorusuna net cevap verin.
Sık Yapılan Hatalar
1. Bütçeyi şişirmek — hakemler piyasa fiyatlarını bilir, güvenilirliğinizi kaybedersiniz.
2. Gerekçe yazmamak — "bilgisayar: 30.000 TL" yerine "veri analizi için minimum X RAM, Y işlemci gerekli: 30.000 TL".
3. Personel giderlerini yanlış hesaplamak — TÜBİTAK bursiyer ödemeleri için aylık üst sınırlar belirlemiştir; bu sınırların üzerinde burs talep edemezsiniz.
4. Seyahati abartmak — 5 konferans yerine 2 konferans + 1 arazi çalışması daha gerçekçi.
Proje & Fonlama: sık sorulanlar
TÜBİTAK 1001 projesine kimler başvurabilir?
Doktora veya eşdeğer dereceye sahip olup projenin yürütüleceği kurumda kadrolu/tam zamanlı çalışan araştırmacılar (bu şartları sağlayan doktoralı araştırma görevlileri dahil) yürütücü olabilir; emekliler ve bir kurumda çalışmayan doktora sonrası araştırmacılar PTİ almamak şartıyla başvurabilir. Proje süresi en fazla 36 ay, bütçe üst limiti 2026 1. dönemden itibaren 3.000.000 TL'dir (burslar dahil; proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç).
