İçindekiler 12 başlık · 7 dk
- İntihal tespit aracı ne yapar, neyi yapamaz?
- Turnitin nedir, kimler kullanabilir?
- iThenticate nedir, Turnitin'den farkı ne?
- iThenticate bireysel fiyatları (Kasım 2026)
- Turnitin ve iThenticate karşılaştırması
- Ücretsiz intihal kontrol araçları işe yarar mı?
- İntihal aracı seçerken nelere bakılmalı?
- Hangi aracı ne zaman kullanmalı?
- Adım adım: göndermeden önce kendi kontrolünüzü yapın
- Farklı araçlar neden farklı oran verir?
- Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: Tez ve ödevlerde genellikle üniversitenin lisansladığı Turnitin, makalelerde ise dergilerin de kullandığı iThenticate karşınıza çıkar. Turnitin bireysel satılmaz, öğrenci ödevlerinden oluşan bir depoyla da karşılaştırır; iThenticate bireysel olarak satın alınabilir (Kasım 2026'da tek makale paketi 125 dolar) ve yayımlanmış akademik içeriğe odaklanır. Ücretsiz araçlar akademik veritabanlarını yeterince taramadığı için yalnız ön kontrol içindir.
Bu madde intihal tespit araçlarını birbiriyle karşılaştırır. Bir benzerlik raporunu nasıl okuyacağınızı Turnitin benzerlik oranı yorumlama, yüksek çıkan oranı etik yollarla nasıl düşüreceğinizi Turnitin benzerlik oranı düşürme maddesi anlatıyor.
İntihal tespit aracı ne yapar, neyi yapamaz?
İntihal tespit araçları, yüklediğiniz metni kendi veritabanlarındaki web sayfaları, yayınlar ve (bazılarında) daha önce gönderilmiş ödevlerle karşılaştırır. Sonuçta eşleşen metin parçalarını ve kaynaklarını gösteren bir benzerlik raporu üretir.
Bu rapor bir intihal kararı değildir. Araç yalnız metin benzerliğini ölçer; benzerliğin doğru gösterilmiş bir alıntı mı, kaynakça mı, yaygın bir kalıp mı yoksa kaynaksız aktarma mı olduğuna insan karar verir. İntihalin tanımı ve türleri için intihal nedir maddesine bakabilirsiniz.
- Yapabildiği: Birebir ya da az değiştirilmiş metin eşleşmelerini bulmak, eşleşen kaynağı göstermek, toplam benzerlik oranını hesaplamak.
- Zorlandığı: Kaynağı gösterilmeden başka dile çevrilmiş metinler, fikir ya da yöntem intihali, araç veritabanında bulunmayan basılı ya da erişime kapalı kaynaklar.
Düşük bir benzerlik oranı, metnin intihal içermediğinin kanıtı değildir. Kaynağı belirtilmemiş bir fikir, çeviri ya da veri, rapor temiz görünse bile etik ihlal oluşturabilir.
Turnitin nedir, kimler kullanabilir?
Turnitin, üniversitelerin ödev, proje ve tez kontrolü için kullandığı kurumsal bir sistemdir. Bireysel olarak satılmaz; öğrenciler genellikle üniversitenin ders yönetim sistemi (Moodle, Canvas gibi), kütüphane ya da enstitü aracılığıyla erişir. Hangi yoldan erişebileceğinizi üniversitenizin kütüphanesine ya da enstitüsüne sorun.
Turnitin'i ayıran en önemli özellik öğrenci ödevlerinden oluşan depodur: gönderilen metin, daha önce aynı sisteme yüklenmiş ödev ve tezlerle de karşılaştırılır. Turnitin'in tanıtımlarında veritabanının on milyarlarca web sayfası, bir milyarı aşkın öğrenci ödevi ve on milyonlarca akademik makale içerdiği belirtilir; bu rakamlar sürekli büyür.
Kurumun lisansına bağlı olarak Turnitin raporunda ayrı bir yapay zekâ yazımı göstergesi de bulunabilir. Turnitin'in kendi kılavuzuna göre bu yüzde benzerlik oranından bağımsızdır, yanlış sonuç verebilir ve bir öğrenci hakkında olumsuz işlem için tek dayanak yapılmamalıdır. Yapay zekâ araçlarının etik kullanımı için lisansüstü eğitimde yapay zekâ araçları maddesine bakabilirsiniz.
iThenticate nedir, Turnitin'den farkı ne?
iThenticate de Turnitin şirketinin ürünüdür, ama araştırmacılar, dergiler ve yayınevleri için tasarlanmıştır. Crossref'in yayıncılara sunduğu Similarity Check hizmeti iThenticate altyapısını kullanır; bu yüzden bir dergiye gönderdiğiniz makale çoğu zaman editör tarafından iThenticate ile kontrol edilir.
Turnitin'in 2023 tarihli iThenticate veri sayfasında 47 milyar güncel ve arşivlenmiş web sayfası ve 170'ten fazla dil desteği belirtilmektedir. Karşılaştırma ağırlıklı olarak Crossref üyesi yayıncıların paylaştığı yayımlanmış akademik içerikle yapılır. Turnitin'den farklı olarak iThenticate'te öğrenci ödevi deposu yoktur; bu fark iki aracın aynı metne farklı oran vermesinin başlıca nedenlerinden biridir.
iThenticate bireysel fiyatları (Kasım 2026)
| Paket | Fiyat | Kapsam |
|---|---|---|
| Single | 125 dolar | En çok 25.000 sözcüklük tek bir makale |
| Multiple | 300 dolar | En çok 3 makale ya da 75.000 sözcüğe kadar tek bir metin |
| Kurumsal | Teklif üzerine | Kurum geneli lisans |
iThenticate sitesine göre bireysel paketlerde 5 ücretsiz revizyon hakkı vardır, krediler 12 ay geçerlidir ve bu paketlerde yapay zekâ yazımı tespiti bulunmaz. Fiyatlar değişebilir; satın almadan önce resmî sitedeki güncel bilgiyi kontrol edin.
Satın almadan önce üniversitenizin iThenticate ya da Turnitin kurumsal lisansı olup olmadığını kütüphaneye sorun. Kurum lisansı varsa bireysel paket almanıza gerek kalmayabilir.
Turnitin ve iThenticate karşılaştırması
| Özellik | Turnitin | iThenticate |
|---|---|---|
| Hedef kullanıcı | Üniversiteler, öğretim elemanları, öğrenciler | Araştırmacılar, dergiler, yayınevleri |
| Erişim | Yalnız kurum lisansıyla | Kurum lisansı ya da bireysel satın alma |
| Öğrenci ödevi deposu | Var | Yok |
| Yayımlanmış akademik içerik | Var | Var; ağırlıklı odak |
| Tipik kullanım | Ödev, proje, tez teslimi | Makale, kitap bölümü, proje başvurusu |
| Yapay zekâ yazımı göstergesi | Kurum lisansına bağlı | Bireysel paketlerde yok |
Ücretsiz intihal kontrol araçları işe yarar mı?
Ücretsiz araçlar çoğunlukla açık web içeriğiyle karşılaştırma yapar; abonelikle erişilen dergi makalelerini ve öğrenci ödevlerini ya hiç ya da sınırlı tarar. Bu nedenle tez ya da makale için güvenilir bir sonuç vermezler, ama hızlı bir ön kontrolde işe yarayabilirler.
- Quetext: Ücretsiz planı Kasım 2026 itibarıyla en çok 1.000 sözcüklük metinde DeepSearch benzerlik kontrolü sunar; daha uzun metinler ücretli planlar gerektirir.
- SmallSEOTools: Web tabanlı, ücretsiz ama sınırlıdır; akademik veritabanı kapsamı zayıftır.
- Copyscape: Web içeriği kopyalarını bulmak için tasarlanmıştır; akademik metin kontrolü için yetersizdir.
- DupliChecker: Basit web kontrolü yapar; yalnız ön kontrol içindir.
Yayımlanmamış tezinizi ya da makalenizi bilmediğiniz bir siteye yüklemeden önce gizlilik koşullarını okuyun. Bazı hizmetler yüklenen metni saklayabilir ya da başka amaçlarla kullanabilir; bu da hem gizlilik hem de ileride beklenmedik eşleşmeler açısından risk yaratır.
İntihal aracı seçerken nelere bakılmalı?
Kurumunuz bir araç belirlemediyse ya da kendi ön kontrolünüz için araç arıyorsanız, aşağıdaki sorular seçeneklerinizi daraltır.
| Ölçüt | Sorulacak soru |
|---|---|
| Veritabanı kapsamı | Yalnız açık web mi, yoksa abonelikli dergiler, kitaplar ve tezler de taranıyor mu? |
| Dil desteği | Türkçe metinlerde eşleşmeleri güvenilir biçimde buluyor mu? |
| Gizlilik ve depolama | Yüklediğiniz metin saklanıyor mu, bir depoya ekleniyor mu, silinebiliyor mu? |
| Filtre seçenekleri | Kaynakça, doğrudan alıntı ve kısa eşleşmeler hariç tutulabiliyor mu? |
| Rapor biçimi | Kaynak kaynak ayrıntılı rapor indirilebiliyor mu, enstitü ya da dergi bu raporu kabul ediyor mu? |
| Maliyet ve sınırlar | Sözcük ya da belge sınırı, revizyon hakkı ve kredi süresi ne kadar? |
Türkçe yazılmış bir tezde, aracın Türkçe içerik kapsamı özellikle önemlidir. Türkçe makalelerin önemli bir kısmı DergiPark gibi açık platformlarda, tezler ise YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde yer alır; bir aracın bu kaynakları ne ölçüde taradığını kurumunuzun kütüphanesine sorabilirsiniz.
Hangi aracı ne zaman kullanmalı?
| Durum | Önerilen yol |
|---|---|
| Ders ödevi ya da dönem projesi | Dersin Turnitin ödevi; öğretim elemanının ayarlarına uyun |
| Yüksek lisans ya da doktora tezi teslimi | Enstitünün istediği araç ve prosedür (çoğunlukla kurum lisanslı Turnitin ya da iThenticate) |
| Dergiye makale göndermeden önce | Kurum lisansınız varsa iThenticate; yoksa bireysel paket |
| Proje başvurusu ya da kitap bölümü | iThenticate ya da kurumun önerdiği araç |
| Taslak aşamasında hızlı ön bakış | Ücretsiz araçlar, sınırlarını bilerek |
Tez tesliminde enstitüler intihal raporu ister ve hangi aracın, hangi filtrelerle kullanılacağını kendi yönergelerinde belirler. Kabul edilen oranlar ve filtre ayarları kurumdan kuruma değiştiği için enstitünüzün güncel yönergesini esas alın.
Adım adım: göndermeden önce kendi kontrolünüzü yapın
- Metni tamamlayın: Kaynakça, alıntılar ve tablolar son hâlinde olsun; yarım metinle alınan rapor yanıltıcı olur.
- Doğru aracı seçin: Tez için enstitünün, makale için derginin kullandığı araca en yakın olanı kullanın.
- Raporu kaynak kaynak inceleyin: Toplam orana değil, tek bir kaynaktan gelen yüksek eşleşmelere ve uzun ardışık bloklara bakın.
- Eşleşmenin türünü belirleyin: Doğru gösterilmiş alıntı mı, kaynakça mı, ölçek maddesi ya da yöntem kalıbı mı, yoksa kaynaksız aktarma mı?
- Gerekeni düzeltin: Kaynaksız aktarmaları kendi cümlelerinizle yeniden yazın ve atıf ekleyin; bu konuda paraphrase teknikleri ve kaynak gösterme hataları maddeleri yol gösterir.
- Raporu saklayın: Son raporun bir kopyasını tutun; danışman, enstitü ya da editör sorduğunda hazır olsun.
Farklı araçlar neden farklı oran verir?
Aynı metni iki farklı araca yüklediğinizde farklı oranlar görmeniz olağandır. Başlıca nedenler şunlardır:
- Veritabanı farkı: Turnitin öğrenci ödevi deposunu da tarar, iThenticate taramaz; ücretsiz araçlar abonelikli yayınları çoğunlukla göremez.
- Filtre ayarları: Kaynakçanın, doğrudan alıntıların ve kısa eşleşmelerin hariç tutulup tutulmaması oranı belirgin biçimde değiştirir.
- Kendi önceki gönderiminiz: Taslağınız daha önce depoya kaydedilecek biçimde Turnitin'e yüklendiyse, son metniniz kendi eski gönderiminizle eşleşebilir. Taslakların depoya kaydedilip kaydedilmeyeceği kurumun ve ödevin ayarına bağlıdır; emin değilseniz sorun.
- Yayımlanmış kendi çalışmalarınız: Tezinizden önce yayımladığınız makaleler, tezinizle eşleşir. Bunu kaynak göstererek ve enstitünün kurallarına göre açıklayın.
Varsayımsal bir örnek: Bir doktora öğrencisi tezinin üçüncü bölümünü önce bir ders ödevi olarak Turnitin'e yüklemiş, aynı bölümden bir de makale yayımlamış olsun. Tezin son hâli Turnitin'de hem kendi eski ödeviyle hem de yayımlanmış makalesiyle eşleşir; iThenticate'te ise yalnız makaleyle eşleşir. İki rapordaki oranların farklı olması bu durumda araçlardan birinin hatalı olduğunu değil, farklı içerikle karşılaştırdıklarını gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Ücretsiz bir aracın düşük oranına güvenip tezi ya da makaleyi kontrolsüz göndermek.
- Benzerlik oranını tek ölçüt sanmak; raporun ayrıntısına bakmamak.
- Turnitin ve iThenticate oranlarını birebir karşılaştırmak; veritabanlarının farklı olduğunu unutmak.
- Makaleyi dergiye gönderdikten sonra kontrol etmek; derginin sistemi zaten kontrol edecektir, önce siz yapın.
- Oranı düşürmek için kelime değiştirme ya da karakter hilesi gibi yöntemlere başvurmak; bunlar intihali gizleme girişimi sayılır ve ayrıca etik ihlal oluşturur (bkz. akademik etik ihlal türleri).
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- iThenticate (bireysel paketler ve fiyatlar): https://www.ithenticate.com
- Turnitin kılavuzu, yapay zekâ yazımı tespiti: https://guides.turnitin.com/hc/en-us/articles/28457596598925-AI-writing-detection-in-the-classic-report-view
- Crossref (Similarity Check hizmeti): https://www.crossref.org
- Yükseköğretim Kurulu: https://www.yok.gov.tr
Sık sorulanlar
Turnitin ile iThenticate aynı şey mi?
Hayır, ikisi de aynı şirketin ürünüdür ama farklı kullanıcılar içindir. Turnitin üniversitelerin ödev ve tez kontrolü için kullandığı kurumsal sistemdir ve öğrenci ödevlerinden oluşan bir depoyla da karşılaştırır. iThenticate ise araştırmacılar ve dergiler içindir, yayımlanmış akademik içeriğe odaklanır ve öğrenci ödevi deposunu taramaz. Bu yüzden aynı metin iki araçta farklı oran verebilir.
Turnitin bireysel olarak satın alınabilir mi?
Hayır. Turnitin yalnız kurumlara lisanslanır; öğrenciler ve öğretim elemanları üniversitenin ders yönetim sistemi, kütüphanesi ya da enstitüsü üzerinden erişir. Makalenizi kendiniz kontrol etmek istiyorsanız iThenticate'in bireysel paketlerini kullanabilirsiniz; ancak önce üniversitenizin kurumsal lisansı olup olmadığını kütüphaneye sormanız para ve zaman kazandırır.
iThenticate ücreti ne kadar?
Kasım 2026'da iThenticate sitesinde bireysel kullanıcılar için iki paket yer alıyordu: en çok 25.000 sözcüklük tek bir makale için 125 dolar ve en çok üç makale ya da 75.000 sözcüğe kadar tek bir metin için 300 dolar (vergiler hariç). Paketlerde beş ücretsiz revizyon hakkı bulunuyor ve krediler 12 ay geçerli. Fiyatlar değişebileceği için satın almadan önce resmî siteyi kontrol edin.
Ücretsiz intihal programları güvenilir mi?
Ön kontrol için kullanılabilir ama tez ve makale için yeterli değildir. Ücretsiz araçlar çoğunlukla açık web sayfalarıyla karşılaştırma yapar; abonelikli dergi makalelerini ve öğrenci ödevlerini ya hiç ya da sınırlı tarar. Ayrıca uzunluk sınırları vardır ve bazıları yüklenen metni saklayabilir. Resmî teslimden önce kurumunuzun ya da derginin kullandığı araca yakın bir araçla kontrol yapın.
Turnitin yapay zekâ ile yazılmış metni tespit eder mi?
Kurumun lisansına bağlı olarak Turnitin raporlarında ayrı bir yapay zekâ yazımı göstergesi bulunabilir. Turnitin'in kendi kılavuzuna göre bu yüzde benzerlik oranından bağımsızdır, her zaman doğru olmayabilir ve yüzde 1 ile 20 arasındaki sonuçlarda yanlış pozitifler daha sık görülür. Kılavuz, göstergenin bir öğrenci hakkında olumsuz işlem için tek dayanak yapılmaması gerektiğini de belirtir.
