Impact Factor (IF) Nedir? — Hesaplama Mantığı ve Doğru Yorumlama

Impact Factor Nedir?

Impact Factor (IF), bir dergide yayımlanan makalelerin ortalama atıf sayısını gösteren metriktir. Clarivate'ın Journal Citation Reports (JCR) tarafından her yıl Haziran'da açıklanır. Doçentlik puanlamasında Q dilimini belirleyen temel gösterge.

Hesaplama Formülü

2025 IF = (2023 ve 2024'te yayımlanan makalelere 2025'te yapılan atıf sayısı) ÷ (2023 ve 2024'te yayımlanan makale sayısı)

Örnek: Dergi 2023-2024'te 200 makale yayımladı. Bu makaleler 2025'te toplam 600 atıf aldı. IF = 600/200 = 3.0

Yani IF=3.0 demek: "Bu dergideki ortalama makale 2 yıl içinde 3 atıf alıyor" demek.

Q Dilimi Nasıl Belirlenir?

JCR her konu kategorisindeki dergileri IF'e göre sıralar ve 4 çeyreğe böler:

Q1: Üst %25 — en yüksek IF'li dergiler. Doçentlik puanı: 30p.

Q2: %25-50 arası. Doçentlik: 20p.

Q3: %50-75 arası. Doçentlik: 15p.

Q4: Alt %25. Doçentlik: 10p.

Dikkat: Aynı dergi farklı kategorilerde farklı Q'da olabilir. Doçentlik başvurusunda en avantajlı Q'yu kullanabilirsiniz.

IF'in Sınırlılıkları

1. Alan farkı: Tıp dergileri IF=50+ olabilirken sosyal bilimler IF=3 bile yüksek sayılır. Alanlar arası karşılaştırma yanıltıcı.

2. Çarpıklık: Birkaç çok atıf alan makale IF'i şişirir — çoğu makale ortalamanın altında atıf alır.

3. Manipülasyon: Bazı dergiler öz atıf, editöryel atıf ile IF'i yapay artırır.

4. 2 yıllık pencere: Yavaş atıf alan alanlar (matematik, beşeri bilimler) dezavantajlı.

Alternatif Metrikler

CiteScore (Scopus): 4 yıllık pencere, daha geniş belge türleri. IF'ten daha adil olabilir.

SJR (SCImago): Atıfın kaynağını da değerlendirir — Q1 dergiden gelen atıf daha değerli.

SNIP: Alan normalizeli — farklı alanlar arası karşılaştırmaya uygun.

h5-index (Google Scholar): Son 5 yılda h-indeks. Ücretsiz erişilebilir.