İçindekiler 13 başlık · 8 dk
- Neden "Q1 makale = 30 puan" gibi genel rakamlara güvenmemelisiniz?
- Doçentlik puan stratejisi adım adım nasıl kurulur?
- 1. Adım: Tablonuzu üç listeye ayırın
- 2. Adım: Önce zorunlu koşulları kapatın
- 3. Adım: 90 puanı doktora sonrasına göre planlayın
- Çok yazarlı makalede doçentlik puanı nasıl bölünür?
- Eser dağılımı: hangi portföy size uygun?
- Doçentlik puanını hızlı ama sağlam artırmak mümkün mü?
- Dergi seçimi: çeyreklik, indeks ve yağmacı dergi riski
- Doçentlik başvurusu için zaman planı nasıl yapılır?
- Atıf ve görünürlük
- Sık yapılan strateji hataları
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: Doçentlik puanı herkes için aynı bir tabloyla değil, ÜAK'ın başvurduğunuz temel alan için yayımladığı başvuru şartları tablosuyla toplanır. Hedef, 2026 itibarıyla en az 100 puan, bunun en az 90'ının doktora sonrası çalışmalardan gelmesidir; tezden üretilen yayınlar 90'a sayılmaz ve alanın zorunlu koşulları ayrıca sağlanmalıdır. İyi strateji önce zorunlu koşulları kapatır, sonra puanı başlıca yazar olduğunuz ve tavana takılmayan eserlerle tamamlar.
Neden "Q1 makale = 30 puan" gibi genel rakamlara güvenmemelisiniz?
Bu madde puanı nasıl toplayacağınızı, yani stratejiyi anlatıyor. Elinizdeki eserlerin puanını adım adım hesaplamak için doçentlik puanı nasıl hesaplanır maddesine, hızlı ön hesap için doçentlik puan hesaplama aracına bakın.
İnternette her alana uyduğu söylenen puan listeleri dolaşır: "Q1 makale şu kadar, TR Dizin makalesi şu kadar" gibi. Bu değerler çoğu zaman tek bir temel alanın, üstelik eski bir dönemin tablosundan alınmıştır. Oysa Doçentlik Yönetmeliği, asgari yayın sayısının ve niteliğinin her disiplinin özelliğine göre belirleneceğini söyler; ÜAK da bunu her temel alan için ayrı tabloyla somutlaştırır. Bir makalenin kaç puan getirdiği, çeyrekliğin puanı etkileyip etkilemediği, hangi kalemin tavanı olduğu fen, sağlık, sosyal bilimler ve sanat alanlarında farklıdır.
Ayrıca yönetmeliğe göre kriter değişiklikleri kabul edildikleri dönemden sonraki ikinci başvuru döneminde uygulanmaya başlar; yani geçen yılın tablosu bu yıl geçerli olmayabilir. Bu yüzden bu madde size bir puan listesi değil, bir yöntem veriyor. Alanlar arasındaki farkları görmek için doçentlik alan bazlı kriterler maddesine bakabilirsiniz.
Doçentlik puan stratejisi adım adım nasıl kurulur?
1. Adım: Tablonuzu üç listeye ayırın
Temel alanınızın tablosunu indirip okurken her satırı şu üç gruptan birine yazın:
- Zorunlu koşullar: Toplam puandan bağımsız olarak aranan şartlar. Belirli indekste belirli sayıda makale, tek yazarlı yayın, bilimsel toplantı ya da eğitim-öğretim faaliyeti bu türdendir. Ders verme kaleminin nasıl arandığını ve nasıl belgeleneceğini doçentlikte eğitim-öğretim faaliyeti puanı maddesinde bulabilirsiniz; kesin koşulu temel alanınızın güncel ÜAK tablosu gösterir.
- Tavanlı kalemler: En fazla belli bir puana kadar sayılan kalemler (çoğu tabloda atıf, bildiri, kitap bölümü, tezden üretilen yayın gibi). Tavanı dolduktan sonra aynı türden yeni eser puanınızı artırmaz.
- Serbest kalemler: Tavanı olmayan ya da yüksek olan, puanın asıl gövdesini oluşturan kalemler; çoğu alanda belirli indekslerdeki makaleler ve kitaplar.
Ardından kendi eserlerinizi doktora öncesi, doktora sonrası ve tezden üretilen olarak üç sütuna dağıtın. Strateji bu iki listenin kesiştiği yerde kurulur: hangi zorunlu koşul eksik, hangi kalemin tavanı doldu, 90 puanlık doktora sonrası bölüm ne kadar açık?
2. Adım: Önce zorunlu koşulları kapatın
Toplam 100'ü geçip zorunlu bir koşulu eksik bırakmak, başvurunun asgari şartları sağlamaması için yeterlidir. Jüri de önce asgari koşullara bakar, ardından eserlerin bilimsel değerini değerlendirir. Planlamada sıra şöyle olmalı:
- Eksik zorunlu koşulları (ör. istenen indeksteki makale sayısı, tek yazarlı eser, ders verme) bir yıl içinde tamamlanabilecek işlere bölün.
- Tek yazarlı yayın şartı varsa bunu ortak çalışmalardan ayrı, kendi başınıza yürütebileceğiniz bir konu üzerinden planlayın.
- Ders verme koşulu dönem sayısına bağlıysa bu süre yayınla hızlandırılamaz; erken başlayın ve verdiğiniz dersleri üniversite onaylı belgeyle kayıt altına alın.
3. Adım: 90 puanı doktora sonrasına göre planlayın
Doktora öncesi eserler ve tezden üretilen yayınlar toplam puana katkı verebilir ama 90 puanlık doktora sonrası bölümü dolduramaz. Tezden makale çıkarmak yine de değerlidir (bkz. tezden makale çıkarma); yalnızca bu yayınların kendi başlığında ve tavanı içinde sayıldığını hesaba katın. Sık yapılan hata, tez makalelerini doktora sonrası puana ekleyip 90'ı geçtiğini sanmaktır.
Çok yazarlı makalede doçentlik puanı nasıl bölünür?
ÜAK tablolarında "başlıca yazar" kavramı vardır: çok yazarlı eserde eseri asıl yürüten yazar puanın daha büyük kısmını alır. Paylaşım kuralı tablonun dipnotunda yazar ve alana göre farklılaşabilir. Sitedeki hesaplama aracı, tablolarda yaygın olarak kullanılan şu kuralı uygular:
- Tek yazarlı eser: tam puan.
- İki yazarlı eser: başlıca yazar 0,8, diğer yazar 0,5 katsayı.
- Üç ve daha fazla yazarlı eser: başlıca yazar puanın yarısı, kalan yarı diğer yazarlara eşit.
- Başlıca yazar belirtilmemişse puan yazar sayısına bölünür.
Kendi tablonuzdaki dipnot farklıysa o geçerlidir. Kuralın etkisini görmek için tablo değeri 20 olan bir kalemi varsayalım (rakam tamamen varsayımsaldır):
| Durum | Hesap | Size düşen puan |
|---|---|---|
| Tek yazarlı | 20 × 1 | 20 |
| İki yazarlı, başlıca yazar sizsiniz | 20 × 0,8 | 16 |
| İki yazarlı, diğer yazar sizsiniz | 20 × 0,5 | 10 |
| Dört yazarlı, başlıca yazar sizsiniz | 20 × 0,5 | 10 |
| Dört yazarlı, başlıca yazar başkası | (20 × 0,5) ÷ 3 | yaklaşık 3,3 |
Bu tablo, eski "çok yazarlı makale puanı yazar sayısına bölünür, o yüzden tek yazarlı düşük çeyrekli makale daha kârlıdır" yorumunun her zaman doğru olmadığını gösterir: başlıca yazar olduğunuz dört yazarlı bir makale, tablonuzdaki puanın yarısını getirir. Stratejik sonuçlar:
- Ortak çalışmada başlıca yazarın kim olacağını yazım başlamadan konuşun ve dergide bunu gösterecek biçimde (yazar sırası, sorumlu yazar, katkı beyanı) belgeleyin.
- Başlıca yazar olmadığınız çok yazarlı eserler puanınıza küçük katkı verir; bunlarla 90 puanı tamamlamayı planlamayın.
- Tek yazarlı eser tam puan getirir ve jüri tarafından bağımsız araştırma yapabildiğinizin göstergesi olarak da görülür; tablonuz zorunlu tutmasa bile dosyanızda en az bir tane olması güçlü bir işarettir.
- Uluslararası ortak yayın görünürlük ve atıf açısından değerlidir; puan payını önceden hesaplayarak katılın.
Eser dağılımı: hangi portföy size uygun?
Hangi yaklaşımın size uyacağı, tablonuzdaki puan farklarına ve zorunlu koşullara bağlıdır. Aşağıdaki karşılaştırma rakam değil, mantık verir:
| Yaklaşım | Nasıl kurulur | Avantajı | Riski |
|---|---|---|---|
| Az sayıda yüksek puanlı eser | Puanın büyük kısmı, tablonuzda en yüksek değeri alan kalemlerden (ör. üst çeyrek uluslararası makale ya da kitap) gelir | Az eserle hedefe yaklaşılır, dosya güçlü görünür | Kabul süreleri uzun ve belirsizdir; bir eserin gecikmesi takvimi kaydırır |
| Dengeli dağılım | Yüksek puanlı birkaç eser, orta puanlı eserler ve tavanı dolduracak kadar atıf ile bildiri | Bir eserin reddi hedefi tehlikeye atmaz | Tavanlı kalemlerde fazlası işe yaramaz; tavanları izlemek gerekir |
| Geniş taban | Çok sayıda düşük ve orta puanlı eser | Yayın süreçleri daha kısa olabilir | Tavanlara ve zorunlu koşullara takılma ihtimali yüksektir; jüri eser niteliğine de bakar |
Hangi yaklaşımı seçerseniz seçin, hesabınızda 100 ve 90 eşiklerinin üzerinde pay bırakın. Jürinin bir eseri kapsam dışı sayması, yazar payını farklı yorumlaması ya da bir eserin istenen belgesinin eksik olması puanı düşürebilir.
Doçentlik puanını hızlı ama sağlam artırmak mümkün mü?
"Hızlı puan" arayışı çoğu zaman yağmacı dergilere ya da tavanı dolmuş kalemlere emek harcamakla sonuçlanır. Sağlam bir hız, şu verimlilik ilkelerinden gelir:
- Puan/emek oranına bakın: Tablonuzdaki her kalem için "bu eser kaç puan getirir, ne kadar emek ve süre ister?" sorusunu sorun. Aynı emekle yazılan iki makaleden biri tablonuzda belirgin biçimde daha yüksek puan alıyorsa, hedef dergiyi buna göre seçin.
- Elinizdeki veriyi değerlendirin: Bitmiş projeler, yayına dönüşmemiş bildiriler ve tamamlanmış ama yazılmamış analizler, yeni bir çalışmaya göre daha kısa sürede esere dönüşür.
- Derleme makaleyi stratejik kullanın: İyi bir derleme makale genellikle çok atıf alır. Yine de atıfın tavanlı olduğunu ve tablonuzun derleme makaleyi araştırma makalesiyle aynı satırda sayıp saymadığını kontrol edin.
- Ulusal yayını küçümsemeyin ama ona yaslanmayın: TR Dizin'deki dergiler tablonuzda puan ve kimi zaman zorunlu koşul olarak yer alabilir; yine de çoğu alanda yalnız ulusal yayınla dengeli bir dosya kurulmaz.
- Yayın takvimi tutun: "Bu ay şu makaleyi gönder, revizyon gelince şu projeye geç" diye aylık bir plan yapın. Plansız üretim, hakem süreçleri üst üste bindiğinde aylar kaybettirir. Bunun için yıllık yayın takvimi planlama maddesine bakın.
Dergi seçimi: çeyreklik, indeks ve yağmacı dergi riski
- Çeyreklik kaynağı: Tablonuz çeyreğe göre puan veriyorsa ÜAK, Clarivate'in Journal Citation Reports (JCR) verisini esas alır; SCImago çeyreği doçentlik beyanında kullanılmaz. Aynı dergi iki kaynakta farklı çeyrekte görünebilir.
- Birden çok kategori: Bir dergi JCR'de birden fazla konu kategorisinde, farklı çeyreklerde yer alabilir. Beyanda hangi kategorinin esas alınacağını kendi tablonuzun açıklamasından ve ÜAK duyurularından kontrol edin; varsayımla en yüksek çeyreği yazmayın.
- İndeks türü: ESCI dergisinin JCR'de değer alması onu SCIE ya da SSCI dergisi yapmaz; tablonuzdaki satırı derginin gerçek indeksine göre seçin. Farklar için SCI, SSCI, AHCI, ESCI nedir maddesine bakın.
- Yağmacı dergiler: 2019'da yağmacı dergilerdeki yayınların akademik yükseltmelerde kullanılamayacağı açıklandı; doçentlikte bugün YÖK Genel Kurulu'nun 30.12.2021 tarihli kararındaki ölçütler uygulanıyor. Bu ölçütlere göre yağmacı sayılan dergilerdeki yayınlar puan beyanında kullanılamaz; Web of Science'ta Q1–Q3 dilimindeki dergiler bu kapsamda değerlendirilmez. Hızlı yayın vaat eden, konu dışı her makaleyi alan dergilerden uzak durun (bkz. predatör dergi nasıl tespit edilir).
Doçentlik başvurusu için zaman planı nasıl yapılır?
Doçentlik başvuruları yılda iki kez, Mart ve Ekim aylarının 20'sinde başlar; Ekim 2026 dönemi 20–30 Ekim arasında yapıldı, sıradaki dönem Mart 2027'dir. Başvurudan geriye doğru plan yapın:
- Yabancı dil: Merkezi sınavdan en az 55 ya da eşdeğeri; puanınız yoksa ilk iş bunu çözün.
- Eksik zorunlu koşullar: Her biri için hedef tarih koyun.
- Hakem sürecindeki makaleler: Yayın süreçleri dergiden dergiye çok değiştiği için tahmini süre yerine hedef dergilerinizin ilan ettiği karar sürelerine bakın.
- Kabul edilmiş ama yayımlanmamış eserler: Bunların hangi belgeyle sayılacağı tablonuzun ifadesine bağlıdır; emin olmadığınız eseri hesap dışında bırakarak da eşikleri geçebileceğiniz bir dosya hedefleyin.
Başvurunun diğer şartları (derece, dil, ücret, belge) için doçentlik başvuru şartları 2026 maddesine bakın.
Atıf ve görünürlük
Atıf çoğu tabloda tavanlı bir kalemdir; bu yüzden atıf peşinde koşmak yerine yayınlarınızın bulunabilir olmasını sağlayın: ORCID ve Google Scholar profilinizi güncel tutun, başlık ve özeti anahtar kavramları içerecek biçimde yazın, uygun durumda açık erişim seçeneğini değerlendirin, çalışmanızı konferanslarda sunun. Kendi eserlerinize yaptığınız atıfları puan hesabına katmayın.
Sık yapılan strateji hataları
- Başka bir temel alanın ya da eski dönemin tablosuyla plan yapmak.
- Toplam puanı tutturup tek yazarlı yayın, belirli indekste makale ya da ders verme gibi zorunlu koşulu atlamak.
- Tezden üretilen yayınları 90 puanlık doktora sonrası bölüme katmak.
- Tavanı dolmuş kalemde (atıf, bildiri, kitap bölümü) üretmeye devam edip puanı olmayan yere emek harcamak.
- Başlıca yazar rolünü belgelememek; jüri tablodaki kurala göre daha düşük pay verebilir.
- SCImago çeyreğiyle ya da indeksini yanlış sınıflandırdığı dergiyle puan hesaplamak.
- Daha önce başka alanda doçentlik için kullanılmış eserleri yeniden puanlamak; yönetmelik buna izin vermez.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) — temel alan başvuru şartları tabloları ve dönem duyuruları
- Yükseköğretim Kurulu (YÖK) — yağmacı dergi ölçütlerine ilişkin Genel Kurul kararları
- Mevzuat Bilgi Sistemi — Doçentlik Yönetmeliği
- Journal Citation Reports (Clarivate) — dergi çeyreklikleri
- TR Dizin
Sık sorulanlar
Doçentlik için kaç puan gerekir?
Başvurulan temel alanın ÜAK tablosundan en az 100 puan gerekir ve bunun en az 90'ı doktora sonrası çalışmalardan gelmelidir. Puanın yanında alanın zorunlu koşulları da ayrıca sağlanmalıdır: belirli indekste makale, tek yazarlı eser ya da ders verme gibi. Toplam puan yeterli olsa bile bir zorunlu koşulun eksikliği başvuruyu yetersiz kılar.
Doçentlikte Q1 makale kaç puan?
Tek bir cevabı yoktur. Makale puanları ve çeyrekliğin puanı etkileyip etkilemediği, ÜAK'ın her temel alan için yayımladığı tabloya göre değişir. İnternette dolaşan sabit rakamlar çoğu zaman tek bir alanın ya da eski bir dönemin tablosundan alınmıştır. Kendi temel alanınızın güncel tablosuna bakın ve hesabı o tabloyla yapın.
Doçentlikte SCImago Q değeri geçerli mi?
Hayır. Çeyreğe göre puan veren tablolarda Clarivate'in Journal Citation Reports (JCR) verisi esas alınır; SCImago çeyreği doçentlik beyanında kullanılmaz. Aynı dergi iki kaynakta farklı çeyrekte görünebileceği için beyandan önce derginin JCR'deki çeyreğini ve indeks türünü kontrol edin.
Tezden üretilen makaleler doçentlik 90 puanına sayılır mı?
Hayır. Lisansüstü tezlerden üretilen yayınlar kendi başlığında ve tavanı içinde puanlanır, doktora sonrası aranan 90 puana dahil edilmez. Bu yayınlar toplam 100 puana katkı verebilir. Sık yapılan hata, tez makalelerini doktora sonrası puana ekleyip 90'ı geçtiğini sanmaktır.
Doçentlikte çok yazarlı makale puanı nasıl bölünür?
Tablolarda başlıca yazar daha büyük pay alır. Yaygın kural şöyledir: iki yazarlı eserde başlıca yazar 0,8, diğer yazar 0,5 katsayı alır; üç ve daha fazla yazarlı eserde başlıca yazara puanın yarısı verilir, kalan yarı diğer yazarlara eşit bölünür. Kendi tablonuzun dipnotu farklıysa o geçerlidir.
Doçentlik puanı hızlı nasıl artırılır?
Kestirme yollar yerine verimliliğe odaklanın: önce eksik zorunlu koşulları kapatın, tablonuzda puan/emek oranı yüksek kalemleri seçin, başlıca yazar olduğunuz eserlere öncelik verin, elinizdeki bitmiş veriyi yayına dönüştürün ve tavanı dolmuş kalemlere emek harcamayın. Yağmacı dergiler hızlı görünse de bu yayınlar puan beyanında kullanılamaz.
Doçentlik Merkezi: sık sorulanlar
Doçentlik başvurusu için kaç puan gerekiyor?
ÜAK kriterlerine göre toplam en az 100 puan gereklidir. Bu puanın en az 90'ı doktora sonrası çalışmalardan elde edilmelidir.
Doçentlik için YDS'den kaç puan gerekiyor?
YDS veya YÖKDİL sınavından en az 55 puan almak gerekmektedir. Dil barajı geçilmeden başvuru yapılamaz.
SCIE Q1 makale doçentlikte kaç puan?
Q1 dergide yayımlanan makale 30 puan, Q2: 20, Q3: 15, Q4: 10 puan değerindedir. Puan değerleri temel alana göre değişebileceğinden ÜAK'ın güncel alan kriterlerini kontrol edin.
Tezden üretilen yayın 90 puana sayılır mı?
Hayır. Tezden üretilen yayınlar sadece 100 puanlık genel baraja katkı sağlar, 90 puanlık doktora sonrası şartına sayılmaz.
