ARWU (Şanghay) Sıralaması 2026 — Türkiye'den Hangi Üniversiteler Var?

Bu madde ARWU'nun THE ve QS'den yöntem olarak nasıl ayrıldığını değil, 2026 sonuçlarında Türk üniversitelerinin nerede olduğunu ve bu sonuçların nasıl okunacağını anlatır. Üç sıralamanın göstergelerini karşılaştırmak için THE, QS ve ARWU farkları maddesine bakın.

ARWU 2026'da Türkiye'den hangi üniversiteler var?

Üniversitelerin ARWU 2026 duyurularına göre (tam liste Hacettepe Üniversitesi'nin duyurusunda yer alıyor) Türk üniversitelerinin tamamı 601-1000 aralığında. Aşağıdaki tablo her üniversitenin 2026'daki sıra aralığını gösteriyor. Aynı aralıktaki üniversiteler arasında sıra verilmediği için tabloda alfabetik sırayla yazıldılar; 2025 ile karşılaştırma bir sonraki bölümde.

Yayımlanan listede aynı aralıktaki üniversiteler arasında sıra verilmiyor; ülke içi sıra da aralıkla gösteriliyor (örneğin Gazi Üniversitesi 2025 duyurusunda Türkiye'de "9–11" bandında yer aldığını yazıyor). Bazı üniversiteler ShanghaiRanking'in kendileri için hazırladığı ayrıntılı analize dayanarak kesin sıra da açıklıyor: Hacettepe Üniversitesi 2026'da dünyada 662., Türkiye'de 3. olduğunu; Erciyes Üniversitesi dünyada 931. olduğunu; Atatürk Üniversitesi Türkiye'de 6. olduğunu duyurdu. Bu kesin sıralar genel listede görünmez. Yani "Türkiye'nin ARWU'daki en iyi üniversitesi" diye tek bir isim söylemek yayımlanan listeyle mümkün değil.

2025'ten 2026'ya ne değişti?

Türkiye'nin ilk 1.000'deki üniversite sayısı 11'den 14'e çıktı (2025 sayısı Gazi Üniversitesi'nin 2025 duyurusunda, 2026 listesi Hacettepe Üniversitesi'nin duyurusunda yer alıyor). Üniversitelerin kendi duyurularında açıkladıkları değişimler şöyle:

• Hacettepe Üniversitesi: 701-800 aralığından 601-700'e yükseldi. Üniversitenin açıkladığı ayrıntılı analize göre dünya sırası 2025'te 702., 2026'da 662.
• Atatürk ve Gazi üniversiteleri: 2025'te 901-1000 aralığındaydılar; 2026'da 801-900'e çıktılar.
• Erciyes Üniversitesi: 2025'te ilk 1.000'in dışındaydı (üniversitenin duyurusuna göre 1153.); 2026'da 931. sırayla 901-1000 aralığına girdi.
• Öbür üniversiteler: İstanbul, Sağlık Bilimleri, Ankara, Koç, Ege, İTÜ, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Marmara, ODTÜ ve Yıldız Teknik'in 2025'teki aralıklarını ve 2026'da listeye yeni girip girmediklerini ARWU'nun kendi 2025 listesinden kontrol edin.

ARWU 2026'da dünyada genel tablo

Türkiye'nin yerini anlamak için genel tabloya bakmak işe yarar. ARWU'nun üst sıraları uzun yıllardır ABD ve Birleşik Krallık'ın köklü araştırma üniversitelerinin elinde (Harvard, Stanford, MIT, Cambridge, Oxford gibi); 2026'nın ilk onunu ARWU'nun kendi listesinden kontrol edin.

Clarivate'in ARWU 2026 basın bültenine göre ilk 100'de ABD 37, Çin anakarası 16, Birleşik Krallık 8 üniversiteyle yer alıyor. İlk 1.000'de ise sıralama değişiyor:

Çin anakarası ilk 1.000'deki kurum sayısında ABD'nin önünde; ABD ise ilk 100'de açık farkla önde. Bu fark, ARWU'da üst sıraların Nobel ve yüksek atıflı araştırmacı gibi birikimli göstergelere, alt sıraların ise daha çok yayın hacmine bağlı olmasıyla uyumlu.

ARWU 2026 nasıl hesaplandı?

Üniversitelerin 2026 duyurularına göre ARWU'da 2.500'den fazla üniversite değerlendiriliyor ve en iyi 1.000'i yayımlanıyor. Altı göstergenin hepsi sayılabilir verilere dayanıyor; anket kullanılmıyor. Göstergeler ve ağırlıkları şöyle:

Veri dönemleri her yıl bir yıl kayar; 2026 sıralamasında kullanılan dönemleri ARWU'nun yöntem açıklamasından kontrol edin.

Her göstergede en yüksek puanı alan kurum 100 puan alıyor, öbürleri bunun yüzdesi olarak puanlanıyor. Yalnız insan ve sosyal bilimlere odaklanan kurumlarda N&S göstergesi hesaba katılmıyor ve ağırlığı öbür göstergelere dağıtılıyor.

Türk üniversiteleri neden ilk 500'e giremiyor?

ARWU'nun ağırlığının yarısı (Alumni, Award ve HiCi toplamı %50) Nobel, Fields ve yüksek atıflı araştırmacı gibi çok seçkin ve az sayıdaki başarılara bağlı. Nature ve Science makaleleri de %20 ağırlık taşıyor. Bu göstergelerde bir kurumun puan alabilmesi için ya bu ödülleri almış mezun ve personeli ya da bu listelere giren araştırmacıları olması gerekiyor.

Bu yapı, yayın sayısı yüksek ama seçkin göstergelerde sınırlı kalan üniversitelerin listenin alt yarısında yoğunlaşmasına yol açar. Dikkat çekici bir gözlem de şu: 2026'da en üst gruptaki üç üniversitenin üçü de büyük tıp ve sağlık bilimleri birimlerine sahip; bu alanlar SCIE'deki yayın hacmine güçlü katkı verir. Bir kurumun hangi göstergede ne aldığını görmek için ShanghaiRanking'in kurum sayfalarındaki puan dökümüne bakabilirsiniz.

Daha ayrıntılı bir eleştiri için üniversite sıralamaları güvenilir mi maddesi, yalnız bibliyometrik veriye dayanan bir alternatif için ulusal ölçekte URAP Türkiye sıralaması işe yarar.

Araştırmacılar ARWU sonuçlarını nasıl etkiler?

ARWU'nun verisi doğrudan sizin yayınlarınızdan ve kurum bilginizden gelir. Yöntem sayfasındaki kurallar, araştırmacının bireysel olarak dikkat edebileceği birkaç noktayı ortaya koyuyor:

• Kurum adresini doğru ve standart yazın: PUB göstergesi Web of Science'taki SCIE ve SSCI makalelerini kuruma göre sayar. Kurum adının makalede farklı biçimlerde yazılması eşleştirmeyi zorlaştırabilir; üniversitenizin önerdiği resmî İngilizce adresi kullanın.
• Sosyal bilim yayınları iki kat sayılır: PUB'da SSCI makaleleri iki katsayısıyla ağırlıklandırılıyor. Sosyal bilimcilerin SSCI'daki makaleleri bu göstergeye görece yüksek katkı yapar.
• Yüksek atıflı araştırmacılarda birincil kurum sayılır: HiCi göstergesinde Clarivate listesindeki yalnız birincil kurum bağlantısı dikkate alınıyor.
• Nature ve Science'ta sorumlu yazarlık önemlidir: N&S göstergesinde sorumlu yazarın kurumu %100, birinci yazarın kurumu %50, sonraki yazarınki %25, öbür yazarlarınki %10 ağırlık alıyor.

Bu kurallar bir kurumun puanını tek tek yayınların nasıl kaydedildiğine bağlar. Yayınlarınızın size ve kurumunuza doğru eşleşmesi için kalıcı bir yazar kimliği kullanmak da işe yarar; bunun için ORCID nedir, nasıl oluşturulur maddesine bakın. Kurumsal düzeyde bir üniversitenin yıllar içindeki yayın hacmi ve atıf etkisi, ARWU'daki aralık değişiminden daha sağlam bir göstergedir; tek bir yılın listesine bakarak kurum hakkında karar vermeden önce bu eğilimi de inceleyin.

ARWU sonuçları nasıl kullanılmalı?

ARWU, araştırma çıktısını ölçen bir sıralamadır; öğretim kalitesini, öğrenci deneyimini ya da mezun istihdamını ölçmez. Bu yüzden kullanım amacınıza göre yorumlayın:

1. Doktora ya da post-doc yeri seçiyorsanız: Genel sıradan çok, alanınızdaki sonuçlara ve araştırma grubuna bakın. ShanghaiRanking'in alan bazlı sıralamaları için alan bazlı üniversite sıralamaları maddesine bakın.
2. Üniversiteleri karşılaştırıyorsanız: Aynı aralıktakileri birbirinden üstün saymayın; birkaç yılın eğilimine bakın.
3. Burs ya da denklik şartında sıralama geçiyorsa: Şart metninde hangi sıralamanın, hangi yılın ve hangi eşiğin (ilk 500, ilk 1.000 gibi) yazdığına bakın; o yılın listesini esas alın.
4. Kurum performansını izliyorsanız: ARWU'yu THE, QS ve URAP ile birlikte okuyun; tek bir sıralamadaki yıllık değişime dayanarak karar vermeyin.

Aynı yılın öbür küresel sıralamalarında Türk üniversitelerinin yerini QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027 ve THE Dünya Üniversite Sıralaması 2027 maddelerinde, genel tabloyu Türkiye üniversite sıralamaları 2026 maddesinde bulabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Aralığı kesin sıra gibi okumak: "801-900" bir üniversitenin 801. olduğunu değil, o yüzlük grupta olduğunu gösterir.
• Tek yılın değişimini abartmak: Aralık sınırındaki küçük bir puan değişimi grubu değiştirebilir.
• ARWU'yu genel kalite ölçüsü sanmak: Sıralama araştırma çıktısına odaklanır; öğretim ve öğrenci deneyimini ölçmez.
• İkinci el listelere güvenmek: Haberlerde ve sosyal medyada paylaşılan listeler eksik ya da yanlış eşleştirilmiş olabilir; ShanghaiRanking'in sitesini esas alın.
• Genel sıralamayı alan sıralamasıyla karıştırmak: ShanghaiRanking genel ARWU listesinin yanında alan bazlı sıralamalar da yayımlar. Bir üniversite genel listede 901-1000'de olup bir alanda çok daha üstte yer alabilir; haberlerde hangi listeden söz edildiğine bakın.
• Listede olmamayı başarısızlık saymak: 2.500'den fazla kurumun sıralandığı bir yöntemde yalnız ilk 1.000 yayımlanır. Listede görünmeyen bir üniversite, sıralamaya alınmış ama yayımlanan bölümün dışında kalmış olabilir.
• Yıllar arasında yöntemi sabit sanmak: Göstergeler aynı kalsa da veri dönemleri her yıl kayar; karşılaştırma yaparken bunu hesaba katın.

Kaynaklar ve resmî bağlantılar

• Hacettepe Üniversitesi — ARWU 2026 duyurusu (Türkiye'den 14 üniversitenin aralıkları, gösterge ağırlıkları)
• Atatürk Üniversitesi — ARWU 2026 duyurusu
• Erciyes Üniversitesi — ARWU 2026 duyurusu
• Gazi Üniversitesi — ARWU 2025 duyurusu (2025'te Türkiye'den 11 üniversite)
• Clarivate — ShanghaiRanking ARWU 2026 basın bülteni