ALES MerkeziBaşlangıçYüksek lisansDoktora
ALES Sayısal Konuları: Konu Analizi, Çözüm Stratejileri ve Zaman Planı
ALES Sayısal Testinin 50 sorusunda hangi konuların çıktığı, yaklaşık konu dağılımının nasıl okunması gerektiği, her konu için hızlı çözüm teknikleri, sayısal için üç turlu zaman planı ve hedef puana göre çalışma stratejisi.
Zafer Hoca · 04.04.2026 · 7 dk okuma
Kısaca: ALES Sayısal Testi 50 sorudur ve temel matematik (sayılar, cebir, problemler), geometri, tablo-grafik yorumlama ile sayısal mantık sorularından oluşur. ÖSYM konu bazında soru sayısı açıklamaz; hazırlık kaynaklarındaki dağılımlar tahminidir. Testlere ayrı süre verilmediği için sayısala yaklaşık 75 dakika ayırmak, kolay soruları ilk turda toplamak ve 2 dakikada çözemediğiniz soruyu işaretleyip geçmek en güvenli stratejidir.
ALES sayısal bölümü nasıl bir yapıdadır?
ALES'te 50 soruluk Sayısal Testi ve 50 soruluk Sözel Testi aynı kitapçıkta verilir; toplam 150 dakikalık süre testlere ayrı ayrı bölünmez. Sorular beş seçeneklidir, kolaydan zora doğru sıralanmaz ve her test için net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak hesaplanır. Yani 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Sayısal Testi, belirli bir lisans programının alan bilgisini değil, sayısal ve mantıksal akıl yürütmeyi ölçer. Bu madde konuları ve her konu için çözüm stratejisini anlatır. Son kitapçıklarda soruların hangi numaralarda, hangi bloklar hâlinde geldiğini görmek için ALES soru dağılımı maddesine, formüllerin ayrıntısı için ALES matematik temel konular ve formüller maddesine bakın.
ALES sayısal puanı nerede kullanılır?
Sayısal Testi üç puan türünün hepsine girer, ama ağırlığı farklıdır. ALES Sayısal puanında Sayısal Testi 0,75, Sözel Testi 0,25 ağırlıkla; Eşit Ağırlık puanında ikisi 0,50'şer ağırlıkla hesaplanır. Fen bilimleri, mühendislik ve tıp-sağlık alanlarındaki lisansüstü programlar ve kadro ilanları çoğunlukla ALES Sayısal puanını ister.
Bu yüzden sayısal bölüm yalnız sayısalcılar için değil, Eşit Ağırlık puanıyla başvuracak sosyal bilimciler için de önemlidir. Hangi puan türüne göre hazırlanmanız gerektiğinden emin değilseniz ALES puan türü seçimi maddesine bakın; netlerinizin puana dönüşümünü ALES puan hesaplama aracıyla deneyebilirsiniz.
ALES sayısal konuları ve yaklaşık soru dağılımı
Aşağıdaki aralıklar ÖSYM verisi değildir; çıkmış soruların hazırlık kaynaklarında sınıflandırılmasına dayanan yaklaşık tahminlerdir ve kaynaktan kaynağa değişir. Konuları sıralamak ve çalışma süresini paylaştırmak için kullanın, kesin sayı olarak okumayın.
| Konu grubu | Kapsam | Tahmini soru | Kısa çözüm ipucu |
|---|---|---|---|
| Sayılar ve sayı problemleri | Bölünebilme, EBOB-EKOK, asal sayılar, ondalık ve rasyonel sayılar, basamak, yaş problemleri | 8–10 | Kestirme kuralları (bölünebilme, son basamak) ezberleyin. |
| Cebir | Denklem, eşitsizlik, mutlak değer, üslü ve köklü sayılar | 5–10 | Seçenekleri denkleme yerleştirmek çoğu zaman en hızlı yoldur. |
| Yüzde, oran-orantı | Kâr-zarar, indirim, karışım, iş-hız | 5–7 | Formül yerine oran kurun; 100 gibi kolay bir başlangıç değeri verin. |
| Tablo ve grafik yorumlama | Pasta, çubuk ve çizgi grafik, tablo okuma | 8–10 | Önce soruyu okuyun, sonra grafikte yalnız gereken veriyi arayın. |
| Sayısal mantık / akıl yürütme | Sıralama, gruplama, koşullu bilgiler, şifreleme, sayı dizileri | 6–15 | Bilgileri tabloya dökün, kesin olanları önce yerleştirin. |
| Geometri | Üçgen, dörtgen, çember, alan-çevre, hacim | 5–8 | Özel üçgenleri (3-4-5, 5-12-13) ve temel açı kurallarını ezberleyin. |
Tablo ve mantık sorularının toplam payı tahminlerde geniş bir aralıkta gösterilir; bunun nedeni, ortak bir bilgi setine bağlı soru gruplarının farklı kaynaklarda farklı sınıflandırılmasıdır. Son kitapçıklarda Sayısal Testinin önemli bir kısmının “aşağıdaki bilgilere göre” yönergesiyle gelen soru gruplarından oluştuğunu, testin sonunda geometri sorularının yer aldığını unutmayın.
Konu konu ALES sayısal çözüm stratejileri
Sayılar ve sayı problemleri
Bu grup, temeli sağlam adaya en hızlı puanı getirir. Bölünebilme kuralları, EBOB-EKOK'un problemde nasıl göründüğü (“en az kaç”, “aynı anda”) ve ondalık sayılarla işlemde hız belirleyicidir. ÖSYM sınavlarında hesap makinesi kullanılamadığı için elle işlem hızınızı da çalışın. Problem tiplerinin kalıpları için ALES sayısal problem çözme teknikleri maddesine bakın.
Cebir
Denklem ve eşitsizlik sorularında çoğu zaman uzun çözüme gerek yoktur: seçenekleri yerine koymak ya da değişkene küçük bir sayı vermek çoktan seçmeli sınavda çok etkilidir. Mutlak değer ve üslü-köklü ifadelerde ise işaret hatası en sık puan kaybıdır; her adımda işareti kontrol edin.
Yüzde ve oran-orantı
Kâr-zarar, indirim ve karışım problemlerinde formül ezberlemek yerine başlangıç değerini 100 alıp oranla ilerlemek hem hızlı hem güvenlidir. Ardışık indirim ya da zam sorularında yüzdeleri toplamayın; her adımı yeni tutar üzerinden hesaplayın.
Tablo ve grafik yorumlama
Grafikteki her veriyi okumaya çalışmak zaman kaybıdır. Önce soruyu okuyun, hangi yıla ya da kategoriye bakmanız gerektiğini belirleyin, sonra yalnız o veriyi alın. Yaklaşık hesap (yuvarlama) çoğu soruda seçenekleri ayırmaya yeter. Soru tipleri için ALES grafik ve tablo yorumlama maddesine bakın.
Sayısal mantık
Sıralama, gruplama ve koşullu bilgi sorularında bilgileri kâğıda tablo ya da şema olarak dökün. Kesin bilgileri önce yerleştirin, “ise” ile başlayan koşulları sona bırakın. Aynı bilgi setine bağlı birkaç soru geldiğinde tabloyu bir kez kurmak, grubun bütün sorularını hızlandırır. Ayrıntılı örnekler ALES mantık ve muhakeme soruları maddesinde.
Geometri
Geometri sorularının çoğu birkaç temel kurala dayanır: üçgende açı ilişkileri, ikizkenar ve eşkenar üçgen, Pisagor ve özel üçgenler, dörtgenlerde alan. Şekil çizilmemişse kendiniz çizin, verilenleri şekil üzerine yazın. En sık çıkan konular için ALES geometri maddesine bakın.
ALES sayısalda zaman nasıl yönetilir?
Testlere ayrı süre verilmediği için 150 dakikanın yarısını, yani yaklaşık 75 dakikayı sayısala ayırmak iyi bir başlangıç noktasıdır. 50 soruda 75 dakika, soru başına ortalama 1,5 dakika demektir. Sayısalda güçlüyseniz bu süreyi kısaltıp sözele, zayıfsanız uzatıp sayısala kaydırabilirsiniz.
| Tur | Süre | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| 1. tur | ~35 dakika | Bütün soruları tarayın; ilk 30 saniyede çözüm yolu gördüğünüz soruları hemen çözün, ötekileri işaretleyin. Hedef: 35–40 soru. |
| 2. tur | ~30 dakika | İşaretlediğiniz orta zorluktaki sorulara dönün. |
| 3. tur | ~10 dakika | Kalan zor sorular; en az bir-iki seçeneği kesin eleyebildiyseniz işaretleyin. |
Sayısalın en büyük tuzağı tek bir zor soruda 5–6 dakika harcayıp üç kolay soruyu kaçırmaktır. Üç kolay soru üç net, bir zor soru bir nettir. Kuralınız şu olsun: 30 saniyede bir çözüm yolu göremediğiniz soruyu işaretleyip geçin; başladığınız soruyu 2 dakikada bitiremediyseniz bırakın. Bütün sınavın süre planı için ALES'te 150 dakikayı yönetme maddesine bakın.
Hedef puana göre ALES sayısal çalışma stratejisi
- 50–65 hedefi: Sayı problemleri ile tablo-grafik yorumlamaya odaklanın. Bu iki grupta kısa sürede en hızlı puan artışı görülür.
- 65–75 hedefi: Mantık sorularını düzenli pratiğe alın; tekrar eden kalıpları (sıralama, gruplama, koşul) tanımak süreyi ciddi biçimde kısaltır.
- 75 ve üstü: Geometri ve cebirin ayrıntılarını çalışın. Bu düzeyde fark, öteki adayların boş bıraktığı zor sorularda yaratılır.
Hangi gruptan puan kaybettiğinizi bilmeden hedef belirlemeyin. Bir tam deneme çözüp yanlışlarınızı yukarıdaki altı konu grubuna ayırmak, çalışma planınızın en sağlam başlangıcıdır.
ALES sayısala hangi sırayla çalışılmalı?
Konuların birbirine dayandığını hesaba katarsanız çalışma sırası kendiliğinden ortaya çıkar. Sayılarda hızlı olmayan aday cebirde, cebiri oturmamış aday problemlerde zorlanır. Aşağıdaki sıra sıfırdan ya da uzun bir aradan sonra başlayan adaylar için örnek bir düzendir; süreleri kendi temelinize göre kısaltıp uzatın.
- Temel işlemler ve sayılar: kesir, ondalık sayı, bölünebilme, EBOB-EKOK. Elle işlem hızını burada kazanırsınız.
- Cebir: birinci dereceden denklem, eşitsizlik, mutlak değer, üslü ve köklü ifadeler.
- Problemler: sayı, yaş, yüzde, kâr-zarar, karışım ve iş-hız problemleri. İlk iki adımın birikimini burada kullanırsınız.
- Tablo ve grafik yorumlama: problem becerisi oturduktan sonra hızla gelişir; her gün kısa setlerle çalışın.
- Sayısal mantık: bilgi setine dayalı soru gruplarını tablo kurarak çözme alışkanlığı kazanın.
- Geometri: temel açı ve üçgen kuralları, dörtgenler, çember ve alan. Kuralları kısa bir formül kartında toplayın.
- Karma denemeler: konular bittikten sonra haftada en az iki tam deneme ve her denemenin ardından yanlış analizi.
Konu çalışırken her başlığın sonunda o konudan karışık zorlukta 30–40 soru çözün ve yalnız konu anlatımıyla yetinmeyin. ALES'te başarıyı belirleyen, kuralı bilmekten çok kuralı soru içinde tanıyabilmektir. Konular ilerledikçe önceki konulardan da birkaç soruyu günlük setlerinize ekleyin; böylece unutmayı önlersiniz.
Pratik tavsiyeler ve sık yapılan hatalar
- Her gün soru çözün. Günde en az 30 sayısal soru; süreklilik, ara ara yapılan uzun çalışmadan daha etkilidir.
- Yanlış defteri tutun. Her yanlışın nedenini yazın: konu eksiği mi, işlem hatası mı, soruyu yanlış okumak mı?
- Denemeyi sınav koşulunda çözün. Telefonsuz, zamanlı ve tek oturumda; sayısal ve sözeli birlikte.
- Körlemesine işaretlemeyin. 4 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için hiç fikriniz olmayan soruyu boş bırakmak, rastgele işaretlemekten daha güvenlidir.
- Soru kökünü sonuna kadar okuyun. “Hangisi olamaz”, “en az kaç” gibi ifadeleri kaçırmak, bilinen soruda puan kaybının en sık nedenidir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ÖSYM (ALES kılavuzu, temel soru kitapçıkları ve sınav takvimi): https://www.osym.gov.tr
- Yükseköğretim Kurulu (lisansüstü eğitim mevzuatı): https://www.yok.gov.tr
- Mevzuat Bilgi Sistemi: https://www.mevzuat.gov.tr
#ALES #Sınav #Strateji