İçindekiler 13 başlık · 6 dk
- ALES'e hazırlanmak için kaç kaynak gerekir?
- ALES kitabı seçerken nelere bakılmalı?
- ALES sayısal için kaynak nasıl seçilir?
- ALES sözel için kaynak nasıl seçilir?
- ALES deneme seti nasıl seçilir, kaç deneme çözülmeli?
- Ücretsiz ALES kaynakları nelerdir?
- ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklar ve kılavuz
- Video dersler
- Forumlar ve gruplar
- ALES için mobil uygulamalar ve dijital araçlar
- Seviyenize göre örnek kaynak planı
- ALES kaynak seçiminde sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: ALES için çok sayıda kitap gerekmez. Çoğu aday için seviyesine uygun bir konu anlatımlı kaynak (sayısal ve sözel), çözümlü bir soru bankası ve ÖSYM düzenine uyan çözümlü bir deneme seti yeterlidir. Kaynağı yayınevinin adına göre değil; güncelliğine, çözümlerinin kalitesine, soru düzenine ve kendi seviyenize uygunluğuna göre seçin. Gerçek sınav dilini gösteren en güvenilir ücretsiz kaynak ÖSYM'nin yayımladığı temel soru kitapçıklarıdır.
ALES'e hazırlanmak için kaç kaynak gerekir?
En sık yapılan hata, beş altı kitap alıp hiçbirini bitirmemektir. ALES'te puanı belirleyen şey, gördüğünüz soru tiplerini ne kadar hızlı ve hatasız çözdüğünüzdür; bu da az kaynağı çok tekrar ederek gelişir. Bir kitabı baştan sona bitirip yanlışlarınızı ikinci kez çözmek, üç kitabın ilk yarısını çözmekten daha fazla kazandırır.
Kaynak seçerken üç kuralı akılda tutun: az kaynak, çok tekrar; güncel kaynak (soru biçimi yıllar içinde değişebildiği için son iki yılın baskıları); seviyenize uygun kaynak (sıfırdan başlıyorsanız ileri seviye kitapla başlamamak). Aşağıdaki tablo, çoğu aday için yeterli olan temel seti gösterir.
| Kaynak türü | Ne işe yarar? | Kaç tane yeterli? |
|---|---|---|
| Konu anlatımlı kitap (sayısal + sözel) | Eksik konuları kapatır, çözüm yollarını öğretir | Her bölüm için 1 |
| Soru bankası | Konu bazında hız ve doğruluk kazandırır | Her bölüm için 1 (konu kitabında yeterli soru varsa gerekmeyebilir) |
| Deneme seti | Süre yönetimini ve sınav düzenini çalıştırır | 1 çözümlü set; en az 10 deneme |
| ÖSYM temel soru kitapçıkları | Gerçek soru dilini ve zorluğu gösterir | Erişebildiğiniz bütün oturumlar |
| Formül ve not kartları | Son haftalarda hızlı tekrar sağlar | Kendi hazırladığınız bir deste |
ALES kitabı seçerken nelere bakılmalı?
Kitapçıda ya da internette ürün sayfasında birkaç dakikalık bir inceleme, yanlış kaynağa haftalar harcamanızı önler. Satın almadan önce kitabın birkaç sayfasını açıp şu soruları sorun:
- Güncel mi? Baskı yılına bakın. Son iki yılın baskıları, ÖSYM'nin son oturumlardaki soru düzenine daha yakındır.
- ÖSYM düzenine uyuyor mu? Son kitapçıklarda Sayısal Testi'nde ortak bir bilgiye dayanan soru grupları, Sözel Testi'nde ise paragraf grupları ve bilgi setine dayalı akıl yürütme soruları vardır. Bu soru tiplerine yer vermeyen kaynak eksik kalır.
- Çözümler öğretici mi? Yalnız cevap anahtarı yetmez. Çözümün neden o yolu seçtiğini ve varsa kısa yolu göstermesi gerekir.
- Yeterli soru var mı? Konu başına 20–30 çözümlü soru içeren kitaplar, konuyu pekiştirmek için iyi bir ölçüdür.
- Zorluk gerçeğe yakın mı? Çok kolay sorular sizi rahatlatır ama yanıltır; aşırı zor sorular ise motivasyonu düşürür. Açık bırakılan ÖSYM sorularıyla karşılaştırın.
- Hata listesi ya da düzeltme var mı? Bazı yayınlar baskı hatalarını sonradan duyurur. Cevabı tutmayan bir soru görürseniz önce düzeltme duyurusuna bakın.
Kararsız kaldığınız iki kitabın aynı konusundan beşer soru çözün. Çözümünü okuduğunuzda “bunu bir dahaki sefere kendim yapabilirim” dediğiniz kitap size uygun olandır.
ALES sayısal için kaynak nasıl seçilir?
ALES Sayısal Testi alan bilgisi ölçmez; sorular lise düzeyindeki temel matematik üzerine kurulur. Bu yüzden lise matematiğini unuttuysanız bir lise düzeyi konu anlatımı da başlangıç için yeterlidir. ALES'e özel sayısal kitaplar ise konuyu ve soruyu birlikte verdiği için zaman kazandırır.
Sayısal kaynakta üç bölüme ayrıca dikkat edin. Birincisi temel işlemler, sayılar ve problemlerdir; puanın tabanı buradan gelir. İkincisi tablo, grafik ve ortak bilgi setine dayanan soru gruplarıdır; bu bölümde okuma hızı ve düzenli not alma çok şey değiştirir. Üçüncüsü geometridir; son kitapçıklarda testin sonunda yer aldığı için süre planına dahil etmek gerekir.
Konuların ayrıntısı için ALES matematik temel konular maddesine, son tekrar için ALES sayısal formül kartları maddesine bakabilirsiniz.
ALES sözel için kaynak nasıl seçilir?
Sözel Testi'nin büyük bölümü okumaya ve çıkarım yapmaya dayanır. Bu yüzden sözel kaynakta yalnız soru sayısına değil, paragraf çözüm tekniklerini açıklayıp açıklamadığına bakın. Ana fikir, yardımcı fikir, çıkarım, paragrafın akışını bozan cümle ve paragraf tamamlama gibi soru kalıplarını ayrı ayrı anlatan bir kitap, yalnız soru dizen bir bankadan daha çok işe yarar.
Sözelin son bölümündeki bilgi setine dayalı akıl yürütme soruları, birçok adayın en çok zorlandığı kısımdır. Kaynağınızda bu tür sorulara ayrılmış bir bölüm yoksa ek bir soru kaynağına ihtiyaç duyabilirsiniz. Kitabın yanında her gün düzenli olarak nitelikli, uzun metinler okumak da okuma hızını artırır.
Teknikler için ALES sözel paragraf analizi ve ALES mantık ve muhakeme soruları maddelerine bakabilirsiniz.
ALES deneme seti nasıl seçilir, kaç deneme çözülmeli?
Sınava en az 10 deneme çözmeden girmemeye çalışın. Deneme, konu bilginizi değil sınav becerinizi ölçer: 100 soruyu 150 dakikada, testler arasında süre bölünmeden çözmeyi ancak gerçek koşullarda deneyerek öğrenirsiniz.
Deneme seti seçerken şunlara bakın:
- Çözümlü olmalı: Yanlış yaptığınız sorunun çözümünü okuyamıyorsanız deneme yarıda kalır.
- ÖSYM biçimine uymalı: Soru sayısı, bölüm sırası ve soru grupları son kitapçıklardaki düzene benzemelidir.
- Zorluk gerçeğe yakın olmalı: Çok kolay denemeler size gerçekte alamayacağınız bir puan gösterir.
- Puan karşılığı sunuyorsa temkinli olun: Yayınların verdiği tahmini puanlar ÖSYM'nin hesabı değildir; yalnız kendi gelişiminizi izlemek için kullanın.
Denemeden en çok verimi almak için çözdükten sonra en az çözme süresi kadar analiz yapın: hangi soruyu bilmediğiniz için, hangisini süre yetmediği için, hangisini dikkatsizlikten kaçırdığınızı ayırın. Ayrıntılar ALES deneme sınavı stratejisi maddesinde. Netlerinizi tahmini puana çevirmek için ALES puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ücretsiz ALES kaynakları nelerdir?
ÖSYM'nin yayımladığı kitapçıklar ve kılavuz
ÖSYM'nin oturumlardan sonra yayımladığı temel soru kitapçıkları, gerçek soru dilini ve zorluğunu en doğru yansıtan kaynaktır. Ancak son oturumlarda bu kitapçıklarda soruların yalnız bir kısmı açık bırakılıyor; hangi bölümde ne tür soru olduğunu ALES soru dağılımı maddemizde anlattık. Sınavın kapsamı, süresi ve kuralları için her dönemin başvuru kılavuzunu da okuyun.
Video dersler
İnternette ALES konu anlatımı yapan çok sayıda kanal var. Seçerken çözümlü soru içermesine, anlatım hızının size uygun olmasına (hızlandırarak izlenebilmesine) ve düzenli içerik üretilmesine bakın. Birkaç kanalı deneyip size uygun olanla devam edin; aynı konuyu beş farklı kanaldan izlemek, soru çözmenin yerini tutmaz.
Forumlar ve gruplar
Forumlar, sosyal medya grupları ve sözlük siteleri deneyim paylaşımı ve moral için yararlıdır. Ancak sınav tarihi, puan geçerliliği ya da başvuru şartı gibi konularda oradaki bilgiyi her zaman ÖSYM ve üniversitenin resmî duyurusuyla karşılaştırın.
ALES için mobil uygulamalar ve dijital araçlar
ÖSYM Mobil: ÖSYM'nin resmî uygulamasıdır; başvuru, sınav ve sonuç bilgilerini izlemek için kullanılır. Geçmiş sınavlarda yayımlanan sorular için ÖSYM'nin web sitesine bakın.
Deneme ve soru uygulamaları: Uygulama mağazalarında “ALES deneme” diye arattığınızda ücretsiz seçenekler bulabilirsiniz. Yolda ya da sırada beklerken 10–15 soru çözmek için iyidir; ancak bu uygulamalardaki soruların kalitesi ve çözümleri denetlenmemiş olabilir, asıl çalışmanızı bunlara dayandırmayın.
Odaklanma zamanlayıcıları: 25 dakika çalışma ve 5 dakika moladan oluşan Pomodoro döngüsü için Forest ya da Focus To-Do gibi uygulamalar kullanılabilir. Önemli olan uygulama değil, çalışma sürenizi ölçüp düzenli kılmaktır.
“Çıkmış sorular” ya da “tahmin soruları” adıyla dolaşan dosyalar her zaman ÖSYM'ye ait değildir. Bir sorunun gerçekten sınavda çıktığından emin olmak istiyorsanız ÖSYM'nin kendi yayımladığı kitapçıkla karşılaştırın.
Seviyenize göre örnek kaynak planı
Aşağıdaki tablo, başlangıç düzeyinize göre zamanınızı kaynak türleri arasında nasıl paylaştırabileceğinizi gösteren bir örnektir. Oranlar kesin bir kural değil, plan kurarken başlangıç noktasıdır.
| Düzey | Öncelikli kaynak | Deneme ne zaman başlar? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Sıfırdan başlayan | Temel seviye konu anlatımı, ardından soru bankası | Konuların çoğu bittikten sonra | İleri seviye kitapla başlamayın; temel işlemleri sağlamlaştırın |
| Orta düzey | Soru bankası; eksik konular için konu kitabı | Hazırlığın ortasından itibaren düzenli | Yanlış defteri tutun, aynı hatayı izleyin |
| Hedef puanı yüksek olan | Deneme seti ve ÖSYM kitapçıkları | Hazırlığın başından itibaren | Süre yönetimi ve soru grupları üzerinde çalışın |
Hafta hafta bir plan için ALES'e sıfırdan 90 günlük çalışma programı, işten arta kalan zamanla hazırlanıyorsanız çalışanlar için ALES hazırlık planı maddelerine bakabilirsiniz. Sınav tarihlerini ÖSYM takvimi sayfasından izleyebilirsiniz.
ALES kaynak seçiminde sık yapılan hatalar
- Kaynak biriktirmek: Yeni kitap almak ilerleme hissi verir ama çalışmanın yerini tutmaz. Elinizdeki kaynağı bitirmeden yenisine geçmeyin.
- Eski baskıyla yetinmek: Elden alınan eski baskılar konu öğrenmek için işe yarayabilir; ancak deneme ve soru düzeni için güncel kaynak kullanın.
- Yalnız video izlemek: Anlatımı izlemek konuyu anladığınızı düşündürür; kalıcılığı soru çözmek sağlar.
- Sözeli ihmal etmek: Birçok aday sayısala yüklenip sözeli “zaten Türkçe” diye geçer. Sözel puan türünde ve eşit ağırlıkta sözel testin ağırlığı yüksektir; puan türünüzü ALES puan türü seçimi maddesinden kontrol edin.
- Deneme sonuçlarını mutlak sanmak: Denemeden denemeye zorluk değişir. Tek bir sonuca göre değil, birkaç denemenin eğilimine göre karar verin.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ÖSYM: ALES başvuru kılavuzu, sınav takvimi ve yayımlanan temel soru kitapçıkları
- Yükseköğretim Kurulu: lisansüstü eğitim mevzuatı ve ALES'in kullanıldığı başvuru kuralları
Sık sorulanlar
ALES için hangi kitap alınmalı?
Tek bir doğru kitap yoktur. Seviyenize uygun bir konu anlatımlı kaynak, çözümlü bir soru bankası ve ÖSYM düzenine uyan çözümlü bir deneme seti çoğu aday için yeterlidir. Kitabı seçerken baskı yılına, çözümlerin öğretici olup olmadığına, konu başına yeterli soru bulunmasına ve son kitapçıklardaki soru gruplarına yer verilip verilmediğine bakın.
ALES'e girmeden önce kaç deneme çözülmeli?
En az 10 deneme çözmek iyi bir hedeftir. Denemeleri gerçek sınav koşullarında, 100 soruyu 150 dakikada ve testler arasında süre bölmeden çözün. Her denemeden sonra yanlışlarınızı bilgi eksikliği, süre ve dikkatsizlik olarak ayırıp analiz etmek, deneme sayısını artırmaktan daha çok kazandırır.
ALES çıkmış sorular nereden bulunur?
Gerçek sınav sorularının güvenilir kaynağı ÖSYM'nin oturumlardan sonra yayımladığı temel soru kitapçıklarıdır. Son oturumlarda bu kitapçıklarda soruların yalnız bir kısmı açık bırakıldığı için tam bir arşiv beklemeyin. Başka sitelerde çıkmış soru diye dolaşan dosyaları ÖSYM'nin kendi yayımıyla karşılaştırın.
ALES'e ücretsiz kaynaklarla hazırlanılır mı?
Hazırlanılabilir, ancak düzenli bir plan gerekir. ÖSYM kitapçıkları, başvuru kılavuzu, çözümlü soru içeren video dersler ve ücretsiz deneme uygulamaları temel ihtiyacı karşılayabilir. Eksik kalan genellikle ÖSYM düzenine uyan çözümlü denemelerdir; bütçeniz kısıtlıysa önceliği bir deneme setine verin.
ALES sayısal için lise matematik kitabı yeterli mi?
Konu öğrenmek için yeterli olabilir, çünkü ALES Sayısal Testi lise düzeyindeki temel matematik üzerine kuruludur. Ancak ALES'teki ortak bilgi setine dayanan soru grupları, tablo ve grafik soruları ile süre baskısı lise kitaplarında yer almaz. Bu yüzden konu tekrarından sonra ALES'e özel soru ve deneme kaynağına geçin.
ALES: sık sorulanlar
ALES puanı kaç yıl geçerli?
ALES puanı 5 yıl geçerlidir. Başvuru tarihinde puanınızın geçerli olması gerekir; süresi dolacaksa yeni sınava girmelisiniz.
