İçindekiler 13 başlık · 7 dk
- Neden akademik etkinlik düzenlemelisiniz?
- Çalıştay, sempozyum ve kongre farkı nedir?
- Kurullar nasıl oluşturulur ve görevler nasıl paylaşılır?
- Adım adım planlama takvimi
- Bütçe ve gelir kaynakları nelerdir?
- Kayıt ücretleri
- TÜBİTAK etkinlik düzenleme destekleri
- BAP ve üniversite destekleri
- Sponsorlar
- Bildiri çağrısı, hakem süreci ve program nasıl yönetilir?
- Mekân, web sitesi ve lojistik
- Sık yapılan hatalar
- Kaynaklar ve resmî bağlantılar
Kısaca: Akademik bir kongre, sempozyum ya da çalıştay düzenlemek için tema, kurullar, tarih, mekân ve bütçeyi etkinlikten yaklaşık 12 ay önce belirleyin; bildiri çağrısını 6 ay önce yayımlayın. Gelirin ana kaynağı kayıt ücretleridir. TÜBİTAK'ın yurt içi etkinlikler için 2223-B, uluslararası kongreler için 2223-C, bilimsel eğitim etkinlikleri için 2237-A desteği vardır; etkinlik, başvuru döneminin kapanışından en az 60 (2237-A'da 90), en çok 270 gün sonra başlamalıdır.
Bu madde etkinliği düzenleyen taraf için yazıldı: kurullar, takvim, bütçe, fon, bildiri süreci ve lojistik. Bir etkinliğe katılımcı olarak gidecekseniz uluslararası konferansa katılım maddesi daha uygundur.
Neden akademik etkinlik düzenlemelisiniz?
Akademik bir etkinlik düzenlemek liderlik ve proje yönetimi becerisi gösterir, alanınızda geniş bir ağ kurmanızı sağlar ve size gündem belirleme gücü verir. Küçük, iyi kurgulanmış bir çalıştay bile adınızı alanınızdaki araştırmacılara duyurur ve CV'nize değer katar.
Akademik değerlendirmelerdeki karşılığı kuruma göre değişir. Bazı üniversitelerin öğretim üyeliğine atama ve yükseltme ölçütlerinde düzenleme kurulu başkanlığı, kongre sekreterliği ya da bilim kurulu üyeliği ayrıca puanlanıyor; örneğin Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi'nin YÖK onaylı ölçütlerinde bu görevler "Diğer Bilimsel Faaliyetler" başlığında yer alıyor. Doçentlik başvuru şartlarında ise bilimsel toplantılar ağırlıkla tebliğ üzerinden sayılır; incelediğimiz bir temel alan tablosunda etkinlik düzenleme için ayrı bir satır yoktu. Kendi kurumunuzun ve temel alanınızın güncel ölçütlerine bakın; genel çerçeve için üniversite atama ve yükseltme kriterleri maddesini okuyabilirsiniz.
Çalıştay, sempozyum ve kongre farkı nedir?
Etkinlik türünü seçmek; bütçeyi, takvimi ve başvurabileceğiniz destek programını belirler. Aşağıdaki katılımcı sayıları tipik aralıklardır, kesin tanım değildir.
| Tür | Tipik süre | Tipik katılımcı | Özellik |
|---|---|---|---|
| Çalıştay (workshop) | 1 gün | 20–50 | Dar konu, etkileşimli çalışma; ilk etkinlik için en kolay başlangıç. |
| Sempozyum | 1–2 gün | 50–150 | Belirli bir tema, sunumlar ve tartışma oturumları. |
| Kongre | 2–4 gün | 200–1000 ve üzeri | Geniş kapsam, paralel oturumlar, poster oturumları, sosyal etkinlikler. |
Destek programları da türlere göre ayrılır. TÜBİTAK 2223-B'de en az 100 katılımcı şartı çalıştay ve kolokyumlar için aranmaz; 2223-C ise çalıştayları kapsamaz. Eğitim etkinlikleri 2223-B'nin dışında kalır; bilimsel eğitim etkinlikleri için ayrı bir program olan 2237-A'ya bakılabilir. Ticari sertifika programları ve meslek kursları 2237-A'da da desteklenmez.
Kurullar nasıl oluşturulur ve görevler nasıl paylaşılır?
Bir etkinliği tek başına yürütmek mümkün değildir. İlk etkinlik için bile en az beş kişilik bir düzenleme kurulu kurun ve iş bölümünü yazılı hale getirin.
- Düzenleme kurulu: Mekân, bütçe, kayıt, program ve lojistikten sorumludur. Başkan genel koordinasyonu yürütür.
- Bilim kurulu: Bildiri özetlerini ve tam metinleri değerlendirir. Farklı kurumlardan ve mümkünse farklı ülkelerden üyeler etkinliğin güvenilirliğini artırır.
- Sekretarya: Katılımcı yazışmaları, kayıt takibi ve belge işlerini yürütür.
- Alt sorumlular: Web sitesi ve duyuru, sponsorluk, sosyal program ve teknik destek için ayrı sorumlular belirleyin.
TÜBİTAK desteği almayı düşünüyorsanız kurul yapısını baştan buna göre kurun: 2223-B ve 2223-C'de düzenleme kurulu üyelerinin en az üç farklı kurumdan olması ve ARBİS'e kayıtlı bulunması aranıyor (yurt dışında yaşayanlar hariç). 2223-C'de ayrıca kurulda yurt dışından en az bir üye bulunmalı.
Adım adım planlama takvimi
Aşağıdaki takvim orta büyüklükte bir sempozyum ya da kongre için örnektir. Çalıştaylarda süreler kısalabilir; büyük uluslararası kongrelerde ise planlama çoğu zaman daha erken başlar.
| Zaman | Yapılacaklar |
|---|---|
| 12 ay önce | Tema, düzenleme kurulu, tarih ve mekân seçimi; bütçe taslağı; destek programlarının başvuru dönemlerini takvime işleme. |
| 9 ay önce | Davetli konuşmacı davetleri, etkinlik web sitesi, sponsor arayışı. |
| 6 ay önce | Bildiri çağrısı (call for papers), kaydın açılması, konaklama anlaşmaları. |
| 3 ay önce | Özet değerlendirmesi, kabul bildirimleri, programın hazırlanması, lojistik ayrıntılar. |
| 1 ay önce | Son program, katılımcı kitleri, yaka kartları ve sertifikalar, teknik kontroller. |
| Etkinlikten sonra | Bildiri kitabı, teşekkür yazıları, destek kurumuna rapor ve belgeler. |
TÜBİTAK 2223-B ve 2223-C'de etkinliğin başlangıç tarihi, başvurduğunuz dönemin son başvuru tarihinden en az 60, en çok 270 gün sonra olmalıdır; 2237-A'da alt sınır 90 gündür. Gerçekleşmiş etkinlikler için başvuru kabul edilmez. Tarihinizi seçerken hangi başvuru dönemine gireceğinizi önceden hesaplayın.
Bütçe ve gelir kaynakları nelerdir?
Kayıt ücretleri
Çoğu etkinlikte ana gelir kaynağı kayıt ücretleridir. Erken kayıt, normal kayıt ve yerinde kayıt gibi kademeler hem nakit akışını önceden görmenizi sağlar hem de katılımcıyı erken davranmaya yöneltir. Öğrenciler için indirimli ücret, etkinliğe genç araştırmacıları çeker. TÜBİTAK 2237-A desteği alan eğitim etkinliklerinde ise desteklenen katılımcılardan herhangi bir ad altında ücret alınamaz.
TÜBİTAK etkinlik düzenleme destekleri
TÜBİTAK'ın etkinlik düzenleme destekleri sayfasında 2223-B, 2223-C, 2223-D (ikili iş birliği anlaşmaları çerçevesinde) ve 2237 programları yer alıyor. Akademisyenlerin en sık başvurduğu üç programın öne çıkan koşulları şöyle:
| Koşul | 2223-B Yurt içi | 2223-C Çok katılımlı uluslararası | 2237-A Bilimsel eğitim |
|---|---|---|---|
| Kapsam | Yurt içindeki kongre, konferans, sempozyum, kolokyum, çalıştay | Daha önce yurt dışında düzenlenmiş uluslararası etkinliğin Türkiye'de düzenlenmesi | Yüz yüze ya da çevrim içi bilimsel eğitim etkinlikleri (en çok 7 gün) |
| Katılımcı | En az 100 (çalıştay ve kolokyumda aranmaz) | En az 250 | İki kurumdan en az 15 |
| Diğer şartlar | Hakemli; en az 3. kez düzenlenmesi ve en çok 4 yılda bir yapılması (çalıştay ve kolokyumda aranmaz) | Hakemli; WoS CPCI ya da Scopus'ta taranma; en az 3. kez ve önceki iki etkinliğin yurt dışında yapılmış olması | Katılımcılardan ücret alınmaması |
| Destek üst limiti | 150.000 TL | 475.000 TL | 250.000 TL |
| Başvuru zamanı | Etkinlik, dönem kapanışından 60–270 gün sonra | Etkinlik, dönem kapanışından 60–270 gün sonra | Etkinlik, dönem kapanışından 90–270 gün sonra |
Üç programda da başvuruyu etkinlik yürütücüsü yapar: Türkiye'de yaşayan, en az doktora derecesine sahip, üniversite, eğitim ve araştırma hastanesi, kamu araştırma kurumu ya da araştırma altyapısında çalışan ve düzenleme kurulunda yer alan bir kişi. Kurumdan resmî yazı ve etkinliğe özel, güncel bir web sitesi de istenir. 2223-B'de yabancı davetli konuşmacının ulaşımı kişi başı 1.500 USD'ye kadar, yurt içi davetlilerin ulaşımı kilometre üzerinden ve organizasyon giderleri fatura karşılığında destekleniyor. Tutarlar her yıl güncellenebileceği için başvurmadan önce program sayfasını yeniden okuyun.
BAP ve üniversite destekleri
Bazı üniversitelerin BAP birimleri bilimsel etkinlik düzenlemeyi de destekler; kapsamı üniversiteden üniversiteye değişir. Kurumunuzun BAP yönergesine bakın; genel bilgi için BAP nedir, nasıl başvurulur maddesini okuyun.
Sponsorlar
Yayınevleri (kitap standı), akademik yazılım firmaları ve eğitim kurumları olası sponsorlardır. TÜBİTAK destekli etkinliklerde başvuru belgelerinde bir firmanın, markanın ya da ticari ürünün öne çıkarılmaması isteniyor; sponsor görünürlüğünü bu kurala göre planlayın.
Bildiri çağrısı, hakem süreci ve program nasıl yönetilir?
Bildiri çağrısında temayı, alt başlıkları, özet uzunluğunu, son tarihleri, sunum türlerini (sözlü, poster) ve bildiri kitabı planını açıkça yazın. Belirsiz bir çağrı hem az başvuru getirir hem de değerlendirmeyi zorlaştırır.
- Özetleri bilim kuruluna dağıtın: Her özeti en az iki hakeme gönderip çıkar çatışmasını gözetin.
- Değerlendirme ölçütlerini önceden belirleyin: Konuya uygunluk, özgünlük, yöntem ve açıklık gibi ölçütler tutarlı karar vermenizi sağlar.
- Kabul ve ret bildirimlerini zamanında yapın: Katılımcıların fon başvurusu ve seyahat planı için kabul mektubuna ihtiyaç duyduğunu unutmayın.
- Programı tematik oturumlara ayırın: Paralel oturumlarda benzer konuları aynı anda koymaktan kaçının; her oturuma bir oturum başkanı atayın.
- Bildiri kitabını planlayın: Özet ya da tam metin bildiri kitabı katılımcılar için ek bir motivasyondur. Dizinlerde taranmayı hedefliyorsanız koşulları en baştan araştırın.
Katılımcılara bildiri yazımı ve kaynak gösterme için konferans bildirisi nasıl yazılır ve APA 7'ye göre kongre bildirisi kaynak gösterme maddelerini yönlendirebilirsiniz.
Hakem süreci olmayan, her bildiriyi kabul eden ve yüksek ücret isteyen etkinlikler akademik çevrede yağmacı olarak algılanır. Etkinliğinizin bu izlenimi vermemesi için predatör konferans işaretlerini bilin ve hakem sürecini web sitesinde açıkça anlatın.
Mekân, web sitesi ve lojistik
Mekân seçiminde salon sayısını paralel oturum sayısına, kapasiteyi beklenen katılımcıya göre belirleyin. Ulaşım kolaylığı, engelli erişimi, ikram alanı ve teknik donanım (projeksiyon, ses, internet) baştan kontrol edilmelidir. Karma (hibrit) oturum planlıyorsanız yayın ve ses düzenini ayrıca deneyin.
Profesyonel bir web sitesi etkinliğin vitrinidir; ilk izlenim burada oluşur. Sitede kurullar, tema, kapsam, yer, tarih, önemli tarihler, ücretler ve hakem süreci yer almalıdır. TÜBİTAK 2223 programlarında bu bilgileri içeren güncel bir web sitesinin başvuru dönemi kapanmadan yayında olması isteniyor.
Etkinlik günü için dakika dakika bir akış belgesi hazırlayın ve her görevliye dağıtın: kayıt masası, salon sorumluları, teknik destek ve oturum başkanları kimin neyi ne zaman yapacağını bilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- İlk etkinliği büyük tutmak: Bir günlük çalıştay bile ciddi organizasyon ister; deneyim kazanmadan çok günlü bir kongreye girişmeyin.
- Destek takvimini gözden kaçırmak: TÜBİTAK'ın 60–270 gün kuralı nedeniyle yanlış seçilen bir tarih, destek başvurusunu imkânsız hale getirebilir.
- Bütçeyi iyimser hesaplamak: Katılımcı sayısını gerçekçi tahmin edin ve beklenmeyen giderler için pay bırakın.
- İş bölümünü sözlü bırakmak: Görevler yazılı olmadığında son haftada işler birkaç kişinin üzerine kalır.
- Etkinlik sonrası yükümlülükleri unutmak: TÜBİTAK desteklerinde izleme belgeleri etkinliğin bitişinden itibaren 30 gün içinde yüklenmelidir.
Etkinliği CV'nize nasıl yazacağınız için akademik CV nasıl yazılır, etkinlikte kurduğunuz ilişkileri sürdürmek için akademik networking rehberi maddelerine bakabilirsiniz.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- TÜBİTAK — Bilimsel etkinlik düzenleme destekleri
- TÜBİTAK — 2223-B Yurt İçi Bilimsel Etkinlik Düzenleme Desteği
- TÜBİTAK — 2223-C Çok Katılımlı Uluslararası Etkinlik Düzenleme Desteği
- TÜBİTAK — 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Desteği
- YÖK — Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi atama ve yükseltme kriterleri (örnek)
Sık sorulanlar
TÜBİTAK 2223-B desteğine ne zaman başvurulmalı?
Program sayfasına göre etkinliğin başlangıç tarihi, başvurulan dönemin son başvuru tarihinden en az 60, en çok 270 gün sonra olmalıdır; gerçekleşmiş etkinlikler için başvuru kabul edilmez. 2026 yılında başvuru dönemleri 2–24 Şubat, 8–30 Haziran ve 5–27 Ekim olarak ilan edildi. Tarihinizi bu aralığa göre seçin ve güncel dönemi TÜBİTAK sayfasından kontrol edin.
TÜBİTAK 2223-B destek üst limiti ne kadar?
TÜBİTAK'ın 2223-B program sayfasında destek üst limiti 150.000 TL olarak yazıyor. Yabancı davetli konuşmacıların gidiş-dönüş ulaşımı kişi başı 1.500 USD'ye kadar, yurt içi davetlilerin ulaşımı kilometre üzerinden ve organizasyon giderleri fatura karşılığında desteklenir. Listede olmayan kalemlerden destek verilmez. Tutarlar güncellenebileceği için başvurudan önce sayfayı yeniden okuyun.
Çalıştay için TÜBİTAK desteği alınabilir mi?
Yurt içinde düzenlenen bilimsel çalıştaylar 2223-B kapsamına girer ve bu programdaki en az 100 katılımcı, en az üçüncü kez düzenlenme ve en çok dört yılda bir yapılma şartları çalıştay ve kolokyumlar için aranmaz. 2223-C ise çalıştayları kapsamaz. Eğitim etkinlikleri 2223-B dışında kalır; bunlar için bilimsel eğitim etkinliklerini destekleyen 2237-A programının koşullarına bakılabilir.
Akademik bir kongre kaç ay önceden planlanmalı?
Orta büyüklükte bir sempozyum ya da kongre için planlamaya yaklaşık 12 ay önce başlamak iyi bir kuraldır: tema, kurullar, tarih, mekân ve bütçe ilk aylarda, bildiri çağrısı yaklaşık 6 ay önce, program ise son üç ayda kesinleşir. TÜBİTAK desteği düşünüyorsanız başvuru dönemlerini de en baştan takvime işleyin.
Kongre düzenlemek akademik kariyerde puan getirir mi?
Kuruma göre değişir. Bazı üniversitelerin atama ve yükseltme ölçütlerinde düzenleme kurulu başkanlığı, kongre sekreterliği ve bilim kurulu üyeliği ayrıca puanlanıyor. Doçentlik başvuru şartlarında bilimsel toplantılar ağırlıkla tebliğ üzerinden sayılır. Kendi üniversitenizin ölçütlerini ve temel alanınızın güncel doçentlik tablosunu kontrol edin.
