Tez Konusu Nasıl Belirlenir? ? 7 Adımlı Sistematik Strateji
Neden Konu Seçimi En Kritik Adım?
Yanlış konu seçimi ? 2-4 yıl boşa gider. İyi konu seçimi ? tez keyifle tamamlanır, makale çıkar, kariyer güçlenir. Rastgele değil sistematik seçin.
Adım 1: İlgi Alanı Listesi
Derslerinizden, okuduğunuz makalelerden, iş deneyiminizden ilginizi çeken 5-10 konu yazın. Bu aşamada filtreleme yapmayın ? beyin fırtınası.
Adım 2: Literatür Taraması
Her konu için Google Scholar'da 30 dk arama yapın. "Bu konuda ne kadar çalışma var? Son 3 yılda ne yapılmış? Boşluk nerede?" sorularına hızlı cevap arayın.
Adım 3: Boşluk (Gap) Belirleme
Güçlü tez konusu = literatürdeki boşluk. "X konusu Y bağlamında incelenmemiştir" veya "Mevcut çalışmalar Z yöntemi kullanmamıştır". Boşluk bulamıyorsanız konu çok işlenmiş ? daraltın veya yön değiştirin.
Adım 4: Danışman Uyumu
Danışmanınızın uzmanlık alanıyla örtüşen konu seçin. Danışman konunuza uzaksa rehberlik kalitesi düşer. "Bu konuda sizi kim yönlendirebilir?" sorusu kritik.
Adım 5: Fizibilite Kontrolü
Veri toplayabilir misiniz? Etik onay alınabilir mi? Süre yeterli mi? Gerekli yazılım/ekipman var mı? Örnekleme ulaşabilir misiniz? Hayalperest konu seçip veri bulamayan onlarca öğrenci var.
Adım 6: Originality Test
YÖK Tez Merkezi'nde aynı konuda tez var mı? Varsa farklılaşmanız nerede? Aynı konu + aynı yöntem + aynı örneklem = originality yok. En az birini değiştirin.
Adım 7: Danışmanla Görüşme
2-3 konu alternatifi hazırlayın, her birini 1 paragrafta özetleyin (problem + amaç + yöntem taslağı), danışmanınızla görüşün. Danışmanın tercihini dinleyin ama son karar sizin ? bu TEZ sizin teziniz.
Kötü Konu İşaretleri
1. "Her şeyi inceleyeceğim" ? çok geniş. Daraltın.
2. "Bu daha önce hiç yapılmamış" ? belki yapılmamışın bir nedeni var (imkansız, anlamsız).
3. "Danışmanım istedi ama beni hiç ilgilendirmiyor" ? motivasyon olmadan 3 yıl dayanamazsınız.