Durum Çalışması (Case Study) Araştırma Deseni ? Yin Modeli

Durum Çalışması Nedir?

Durum çalışması, belirli bir olgu, olay, birey, kurum veya programı kendi bağlamı içinde derinlemesine inceleyen nitel araştırma desenidir. "Nasıl?" ve "Neden?" sorularına cevap arar. Araştırmacı ile olgu arasındaki sınırlar net olmadığında tercih edilir. Eğitim, işletme, sağlık, hukuk ve kamu yönetiminde çok yaygındır.

Yin'in 5 Bileşeni

1. Araştırma soruları: "Nasıl" ve "neden" soruları durum çalışmasına uygun. "Ne kadar" ve "kaç tane" soruları uygun değil.

2. Önermeler (propositions): Araştırmanın odaklanacağı yönü gösteren ifadeler. Hipotezden farklı ? keşifsel yönlendirme.

3. Analiz birimi: "Durum" nedir? Bir okul, bir politika, bir şirket, bir kişi? Net tanımlanmalı.

4. Verilerin önermelere bağlanması: Toplanan veriler nasıl analiz edilecek ve önermeleri nasıl destekleyecek?

5. Bulguları yorumlama kriterleri: Kalite güvencesi ? güvenilirlik ve geçerlilik stratejileri.

Durum Çalışması Türleri

Tek durum (single case): Bir durumu derinlemesine inceleme. Kritik, uç, tipik veya keşifsel durum. Örnek: "X Üniversitesi'nin uzaktan eğitime geçiş süreci."

Çoklu durum (multiple case): 2-4 durumu karşılaştırmalı inceleme. Literal (benzer sonuç beklenen) veya teorik (farklı sonuç beklenen) replikasyon. Daha güçlü genellenebilirlik.

Gömülü (embedded): Bir durum içinde birden fazla analiz birimi. Örnek: Bir okul (durum) içinde öğretmenler, öğrenciler, yöneticiler (alt birimler).

Bütüncül (holistic): Tek analiz birimi ile bir durumun tamamını inceleme.

Veri Kaynakları (Triangulation)

Yin'e göre durum çalışmasında 6 veri kaynağı: 1. Dokümanlar (raporlar, tutanaklar). 2. Arşiv kayıtları (istatistik, veritabanı). 3. Mülakatlar (yarı yapılandırılmış). 4. Doğrudan gözlem (alan notları). 5. Katılımcı gözlem. 6. Fiziksel eserler (araç, ürün). En az 3 kaynak kullanmak triangulation sağlar.

Tezde Raporlama

Doğrusal-analitik: Problem?Literatür?Yöntem?Bulgular?Sonuç. En klasik ve güvenli.

Kronolojik: Olayların zaman sırasına göre anlatımı. Süreç odaklı durumlarda etkili.

Karşılaştırmalı: Çoklu durumlarda her durumu ayrı sunup sonra karşılaştırma. Cross-case analizi.