Akademik Telif Hakları ? Makalenizi Kim Sahiplenir?

Telif Hakkı Devri Nedir?

Çoğu geleneksel dergi, makale kabul edildiğinde yazardan telif hakkı devir sözleşmesi (Copyright Transfer Agreement) imzalamasını ister. Bu sözleşmeyle makalenizin tüm hakları yayınevine geçer ? yani kendi makalenizi bile izinsiz dağıtamazsınız. Bu durum birçok akademisyen tarafından bilinmemektedir.

Creative Commons Lisansları

Açık erişim dergilerde CC lisansları kullanılır. Yazar telif hakkını korur, ancak belirli koşullarla paylaşıma izin verir:

CC BY: En açık lisans. Atıf yapılması şartıyla ticari dahil her türlü kullanıma izin verir. Çoğu açık erişim derginin standardı.

CC BY-NC: Ticari olmayan kullanıma izin verir. Eğitim amaçlı paylaşım serbest.

CC BY-NC-ND: En kısıtlayıcı. Ticari kullanım ve değişiklik yasak, sadece birebir paylaşım.

Preprint Hakları

Makalenizi dergiye göndermeden önce veya hakem sürecindeyken preprint olarak paylaşabilir misiniz? Bu dergiye göre değişir. Çoğu dergi (Elsevier, Springer, Wiley) preprint paylaşımına izin verir. Ancak bazı dergiler bunu kabul etmez. SHERPA/RoMEO veritabanından derginin preprint politikasını kontrol edin.

Öğretim Materyalleri

Üniversitede hazırladığınız ders notları, sunumlar ve sınav soruları kime ait? Türk hukukunda, görev gereği üretilen eserler üzerinde hak sahibi kurumu tartışmalıdır. Genel kabul: ders materyallerinin telif hakkı öğretim elemanına ait, ancak kurum kullanım hakkına sahiptir.

Pratik Tavsiyeler

1. Telif devir sözleşmesini imzalamadan önce okuyun ? özellikle "self-archiving" haklarını kontrol edin.

2. Mümkünse CC BY lisanslı açık erişim dergileri tercih edin.

3. Makalenizin postprint versiyonunu her zaman saklayın ? Green OA için gerekli.